Ջոն Նյուբերի անվան մեդալ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Նյուբերի անվան մեդալ
Բնագիր անվանում Newbery Medal
Տիպ
Ում կողմից է տրվում ALA? և Association for Library Service to Children?
Կարգավիճակ
Վիճակագրություն
Հիմնադրման ամսաթիվ
Վեբկայք ala.org/alsc/newbery

Ջոն Նյուբերի անվան մեդալ (անգլ.՝ John Newbery Medal), ամերիկյան ամենամյա գրական մրցանակ, որը շնորհվում է հեղինակին՝ ամերիկյան մանկական գրականության մեջ ունեցած ներդրման համար: Հանձնվում է 1922 թվականից:

Մրցանակաբաշխության համար ներկայացված գրքույկը պետք է հրատարակված լինի նախորդ տարում, լեզուն՝ անգլերեն, նախատեսված լինի փոքրիկ ընթերցողների համար և պետք է նպաստի գրականության զարգացմանը: Գրքի հեղինակը պետք է լինի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների քաղաքացի կամ մշտական բնակիչ:

Ջոն Նյուբերի անվան մեդալը տրվում է Մանուկների գրադարանի սպասարկման ասոցիացիային (անգլ.՝ Association for Library Service to Children (ALSC): Այն աշխարհում խոշորագույն կազմակերպություն է, որն օժանդակում ու բարելավում է մանուկների գրադարանի սպասարկումը և նորարար է այդ ոլորտում: ALSC ցանցը ներառում է առավել քան 4211 մանկապատանեկան գրադարաններ, այդ թվում՝ մանկական գրականության փորձագետներ, հրատարակիչներ, գրադարանավարներ, մանկավարժներ: Կազմակերպության շրջանակներում գործում են շուրջ վաթսուն տարաբնույթ կոմիտեներ:

Մեկից ավելի Նյուբերի մեդալ ստացել են հինգ հեղինակներ՝ Էլեյն Կոնիգսբուրգ, Ժոզեֆ Կրամգոլդ, Լոիս Լոուրի, Քեթրին Պատերսոն, Էլիզաբեթ Սպիր և Քեյթ Դիկամիլո:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆրեդերիկ Մելչերն, 1921 թվականի հունիսի 22-ին տեղի ունեցած Ամերիկյան գրադարանային ասոցիացիայի ժողովում, առաջարկել է սահմանել մրցանակ: 1922 թվականին ALA Գործադիր խորհուրդը կայացրել է վերջնական որոշումը: Մեդալն անվանվել է ի պատիվ XVIII դարի անգլիացի գրահրատարակիչ Ջոն Նյուբերի, ով հրատարակել է առաջին մանկական գիրքը՝ «Փոքրիկ, լավ գրպանի գրքույկ» (1744 թվական) անվամբ:

Պարգևատրման պաշտոնական նպատակը ձևակերպվել է հետևյալ կերպ.

Aquote1.png Խրախուսել երեխաների համար նախատեսված գրքերի ոլորտում եղած յուրօրինակ ստեղծագործական աշխատանքները: Հասարակության առանձնահատուկ ուշադրությունը հրավիրել այն հանգամանքին, որ մանկական գրականության բնագավառում ներդրում ունեցողներն արժանի են նույնպիսի ճանաչման, ինչպես որ բանաստեղծության, պիեսների կամ վեպերի հեղինակները: Պարգևատրել պատանի ընթերցասերներին ծառայելու համար պրոֆեսիոնալ ջանքեր գործադրող գրադարանավարներին: Պարգևատրել գրականության այդ բնագավառի լավագույն գրքերի հեղինակներին: Aquote2.png


Բրոնզե մեդալի դիզայնը մշակել է ամերիկացի քանդակագործ Ռենե Պոլ Շամբելանը (ֆր.՝ René Paul Chambellan): Նրա վրա պատկերված է գրող, ով տղային ու աղջկան է հանձնում գիրքը: Մեդալի հակառակ կողմում, դիզայների մտահղացմամբ, գրվում է տարեթիվն ու հաղթողի անունը:

Նյուբերի մեդալը մանկական գրականության բնագավառում առաջին մրցանակն է աշխարհում[1]: Կալդեկոտայի մեդալի հետ այն համարվում է ԱՄՆ-ի՝ երկու ամենահեղինակավոր մրցանակները մանկական գրականության ասպարեզում:

Դափնեկիրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարեթիվ Պատկեր Հեղինակ Գրքի անվանում
1922 Hendrik Willem van Loon cph.3a02154.jpg Հենդրիկ վան Լուն Մարդկության պատմություն (անգլ.՝ The Story of Mankind)
1923 Հյու Լոֆթինգ Բժիշկ Դուլիթլի ճանապարհորդությունը (անգլ.՝ The Voyages of Doctor Dolittle)
1924 Crystal Clear app kuser.png Չարլզ Հեյես Մուգ ֆրեգատը (անգլ.՝ The Dark Frigate)
1925 Crystal Clear app kuser.png Չարլզ Ֆինգեր Արծաթե երկրների պատմություն (անգլ.՝ Tales from Silver Lands)
1926 Crystal Clear app kuser.png Արթուր Քրիսման Ծովերի դևը (անգլ.՝ Shen of the Sea)
1927 Crystal Clear app kuser.png Ուիլ Ջեյմս Կովբոյի ծխագույն ձին (անգլ.՝ Smoky the Cow Horse)
1928 Crystal Clear app kuser.png Դեն Գոպալ Մուկերջի Շքեղ պարանոցով աղավնու պատմությունը (անգլ.՝ Gay Neck, the Story of a Pigeon)
1929 Crystal Clear app kuser.png Էրիկ Կելի Կրակովի փողահարը (անգլ.՝ The Trumpeter of Krakow)
1930 Crystal Clear app kuser.png Ռեյչել Դիլդ Հիթթը և նրա առաջին հարյուր տարին (անգլ.՝ Hitty, Her First Hundred Years)
1931 Crystal Clear app kuser.png Էլիզաբեթ Կոուտսվորտ Կատուն, որ երկինք է բարձրանում (անգլ.՝ The Cat Who Went to Heaven)
1932 Crystal Clear app kuser.png Լաուրա Արմեր Ջրազուրկ լեռը (անգլ.՝ Waterless Mountain)
1933 Crystal Clear app kuser.png Էլիզաբեթ Լյուիս Պատանի Ֆուն՝ Վերին Յանցզիի հետ (անգլ.՝ Young Fu of the Upper Yangtze)
1934 Crystal Clear app kuser.png Կոռնելիա Մեյգզ Անպարտելի Լուիզան (անգլ.՝ Invincible Louisa)
1935 Crystal Clear app kuser.png Մոնիկա Շենոն Բարի (անգլ.՝ Dobry)
1936 Crystal Clear app kuser.png Քերոլ Բրինք Քեդի Վուդլոուն (անգլ.՝ Caddie Woodlawn)
1937 Crystal Clear app kuser.png Ռութ Սոյեր Անվաչմուշկներ (անգլ.՝ Roller Skates)
1938 Crystal Clear app kuser.png Քեյթ Սերեդի Սպիտակ եզ (անգլ.՝ The White Stag)
1939 Crystal Clear app kuser.png Էլիզաբեթ Էնրայթ Երջանիկ մատնոց (անգլ.՝ Thimble Summer)
1940 Crystal Clear app kuser.png Ջեյմս Դոգերտի Դանիել Բուն (անգլ.՝ Daniel Boone)
1941 Crystal Clear app kuser.png Արմսթրոնգ Սպերի Այն արիություն անվանի (անգլ.՝ Call It Courage)
1942 Crystal Clear app kuser.png Ուոլթեր Էդմոնդս Պատրույգը թնդանոթի համար (անգլ.՝ The Matchlock Gun)
1943 Crystal Clear app kuser.png Էլիզաբեթ Վինինգ Ադամը՝ ճանապարհից (անգլ.՝ Adam of the Road)
1944 Crystal Clear app kuser.png Էսթեր Ֆորբս Ջոնի Թրեմեն (անգլ.՝ Johnny Tremain)
1945 Crystal Clear app kuser.png Ռոբերտ Լոուսոն Ճագարների բլուրը (անգլ.՝ Rabbit Hill)
1946 Crystal Clear app kuser.png Լուիս Լենսկի Ելակ-աղջիկ (անգլ.՝ Strawberry Girl)
1947 Crystal Clear app kuser.png Քերոլայն Բեյլի Օրիորդ Հիկորի (անգլ.՝ Miss Hickory)
1948 Crystal Clear app kuser.png Ուիլյամ Պեն դյու Բուա Քսանմեկ փուչիկ (անգլ.՝ The Twenty-One Balloons)
1949 Crystal Clear app kuser.png Մարգարետ Հենրի Քամիների թագավորը (անգլ.՝ King of the Wind)
1950 Crystal Clear app kuser.png Մարգարետ դե Անջելի Պատի վրայի դուռը (անգլ.՝ The Door in the Wall)
1952 Crystal Clear app kuser.png Էլեանոր Էսթես Ջինջեր Պայ (անգլ.՝ Ginger Pye)
1953 Crystal Clear app kuser.png Էնն Նոլան Կլարք Անդի գաղտնիքը (անգլ.՝ Secret of the Andes)
1954 Crystal Clear app kuser.png Ժոզեֆ Կրամգոլդ Իսկ այժմ՝ Միգել (անգլ.՝ ...And Now Miguel)
1955 Crystal Clear app kuser.png Մեյնդերտ Դե Յոնգ Դպրոցի վրայի անիվը (անգլ.՝ The Wheel on the School)
1956 Crystal Clear app kuser.png Ջին Լետխեմ Շարունակեք, պարոն Բոուդիչ (անգլ.՝ Carry On, Mr. Bowditch)
1957 Crystal Clear app kuser.png Վիրջինիա Սորենսեն Մեպլ Հիլի հրաշքները (անգլ.՝ Miracles on Maple Hill)
1958 Crystal Clear app kuser.png Հարոլդ Քեյթ Հրացաններ Ուեյթի համար (անգլ.՝ Rifles for Watie)
1959 Crystal Clear app kuser.png Էլիզաբեթ Սփիր Բլեքբերդ լճակի վհուկը (անգլ.՝ The Witch of Blackbird Pond)
1960 Crystal Clear app kuser.png Ժոզեֆ Կրամգոլդ Օնիոն Ջոն (անգլ.՝ Onion John)
1961 Crystal Clear app kuser.png Սկոտ Օ’Դել Կապույտ դելֆինների կղզին (անգլ.՝ Island of the Blue Dolphins)
1962 Crystal Clear app kuser.png Էլիզաբեթ Սպիր Բրոնզե սոխը (անգլ.՝ The Bronze Bow)
1963 Մադլեն Լ’Էնգլ Ժամանակի կնճիռը (անգլ.՝ A Wrinkle in Time)
1964 Crystal Clear app kuser.png Էմիլի Նևիլ Թվում է՝ սա կատու է (անգլ.՝ It's Like This, Cat)
1965 Crystal Clear app kuser.png Մայա Վոյցեխովսկայա Ցուլի ստվերը (անգլ.՝ Shadow of a Bull)
1966 Crystal Clear app kuser.png Էլիզաբեթ Բորտոն դե Տրևինյո Ես Խուան դե Պարեխան եմ (անգլ.՝ I, Juan de Pareja)
1967 Crystal Clear app kuser.png Այրին Խանտ Ճանապարհով դանդաղորեն դեպի վեր գնալ (անգլ.՝ Up a Road Slowly)
1968 Crystal Clear app kuser.png Կաղապար:Нп3 Տիկին Բազիլ Է. Ֆրանկվայլերի՝ աշխարհի ամենախրթին արխիվից
(անգլ.՝ From the Mixed-Up Files of Mrs. Basil E. Frankweiler)
1969 Crystal Clear app kuser.png Ալեքսանդր Լլոյդ Բարձրահասակ թագավորը (անգլ.՝ The High King)
1970 Crystal Clear app kuser.png Ուիլյամ Արմսթրոնգ Սաունդեր (անգլ.՝ Sounder)
1971 Crystal Clear app kuser.png Բեթսի Բեյերս Կարապների ամառը (անգլ.՝ Summer of the Swans)
1972 Crystal Clear app kuser.png Ռոբերտ Օ’Բրայեն Տիկին Ֆրիսբին և NIMH առնետները (անգլ.՝ Mrs. Frisby and the Rats of NIMH)
1973 Jean Craighead George, Barrow, AK, 1994.jpg Ջին Ջորջ Ջուլիան և գայլը (անգլ.՝ Julie of the Wolves)
1974 Crystal Clear app kuser.png Պոլա Ֆոքս Պարող ստրուկը (անգլ.՝ The Slave Dancer)
1975 Crystal Clear app kuser.png Վիրջինիա Համիլթոն Մ. Կ. Հիգինս Մեծը (անգլ.՝ M. C. Higgins, the Great)
1976 Susan cooper 8313.JPG Սյուզան Կուպեր Մոխրագույն թագավորը (անգլ.՝ The Grey King)
1977 Crystal Clear app kuser.png Միլդրեդ Թեյլոր Ամպրո՛պ, լսի՛ր իմ ճիչը (անգլ.՝ Roll of Thunder, Hear My Cry)
1978 Crystal Clear app kuser.png Քեթրին Պաթերսոն Կամուրջ դեպի Տերաբիթիա (անգլ.՝ Bridge to Terabithia)
1979 Crystal Clear app kuser.png Էլեն Պասկին Վեսթինգի խաղը (անգլ.՝ The Westing Game)
1980 Crystal Clear app kuser.png Ջոան Բլոս Օրերի կույտ: Նոր Անգլիաում ապրող աղջնակի օրագիրը (անգլ.՝ A Gathering of Days: A New England Girl’s Journal)
1981 Crystal Clear app kuser.png Քեթրին Պատերսոն Ես սիրեցի Հակոբին (անգլ.՝ Jacob Have I Loved)
1982 Crystal Clear app kuser.png Նենսի Ուիլարդ Այցելություն Ուիլյամ Բլեյքին (անգլ.՝ A Visit to William Blake’s Inn)
1983 Crystal Clear app kuser.png Սինթիա Վոյթ Դեյսիի երգը (անգլ.՝ Dicey’s Song)
1984 Beverly Cleary 1971.jpg Բևերլի Քլիռլի Թանկագին պարոն Հենշոու (անգլ.՝ Dear Mr. Henshaw)
1985 Robin McKinley photo.jpg Ռոբին ՄակՔինլի Հերոսը և թագը (անգլ.՝ The Hero and the Crown)
1986 Crystal Clear app kuser.png Պատրիցիա Մակլախլան Սառան, Փլեյնը և Թոլը (անգլ.՝ Sarah, Plain and Tall)
1987 Crystal Clear app kuser.png Սիդ Ֆլեյշման Մտրակ տղան (անգլ.՝ The Whipping Boy)
1988 Crystal Clear app kuser.png Ռասել Ֆրիդման Լինքոլն. լուսանկարչություն (անգլ.՝ Lincoln: A Photobiography)
1989 Paul Fleischman crop.jpg Պոլ Ֆլեյշման Ուրախալի աղմուկ (անգլ.՝ Joyful Noise: Poems for Two Voices)
1990 Lois Lowry author 2014.jpg Լոիս Լոուրի Աստղերի թիվը (անգլ.՝ Number the Stars)
1991 Jerry Spinelli (signing a book).jpg Ջերի Սպինելի Մոլագար Մեջին (անգլ.՝ Maniac Magee)
1992 Phyllis Reynolds Naylor in her writing chair.jpg Ֆիլիս Նեյլոր Շիլոհ (անգլ.՝ Shiloh)
1993 Crystal Clear app kuser.png Սինթիա Ռայլենտ Կորած Մեյը (անգլ.՝ Missing May)
1994 Lois Lowry author 2014.jpg Լոիս Լոուրի Նվիրողը (անգլ.՝ The Giver)
1995 Sharon Creech.JPG Շերոն Կրիչ Երկու լուսինների զբոսանքը (անգլ.՝ Walk Two Moons)
1996 Karen Cushman 2016.jpg Կարեն Կուշման Տատմոր աշակերտուհին (անգլ.՝ The Midwife’s Apprentice)
1997 Crystal Clear app kuser.png Էլեյն Կոնիգսբուրգ Շաբաթօրյա հայացք (անգլ.՝ The View from Saturday)
1998 Crystal Clear app kuser.png Կարեն Հեսսե Փոշուց (անգլ.՝ Out of the Dust)
1999 Louis Sachar.jpg Լուիս Սեյկեր Խորշեր (անգլ.՝ Holes)
2000 Christopher Paul Curtis.JPG Քրիտոֆեր Կյորտիս Բադ, այլ ոչ թե Բադդի (անգլ.՝ Bud, Not Buddy)
2001 Richard peck 8872.JPG Ռիչարդ Պեք Մի տարի ինչ-որ տեղ ներքևում (անգլ.՝ A Year Down Yonder)
2002 Linda sue park 2014.jpg Լինդա Սյու Պակ Բեկոր (անգլ.՝ A Single Shard)
2003 Crystal Clear app kuser.png Էվի Կրիսպին. արճիճե խաչը (անգլ.՝ Crispin: The Cross of Lead)
2004 Kate dicamillo 2767.JPG Քեյթ Դիկամիլո Մկնիկ Դեսպերոյի արկածները (անգլ.՝ The Tale of Despereaux)
2005 Cynthia Kadohata.JPG Սինթիա Կադոխատա Կիռա-Կիռա (անգլ.՝ Kira-Kira)
2006 LynneRaePerkins.jpg Լին Ռե Պերկինս Քրիս-Քրոս (անգլ.՝ Criss Cross)
2007 Crystal Clear app kuser.png Սյուզան Պատրոն Հաջողության իշխանությունը (անգլ.՝ The Higher Power of Lucky)
2008 Crystal Clear app kuser.png Լաուրա Էմի Շլից Բարի՜ պարոնայք, քա՜ղցր տիկնայք (անգլ.՝ Good Masters! Sweet Ladies!)
2009 Gaiman, Neil (2007).jpg Նիլ Գեյման Պատմություն գերեզմանատան մասին (անգլ.՝ The Graveyard Book)
2010 Rebecca Stead 2010 cropped.JPG Ռեբեկա Սթիդ Երբ դու կհասնես ինձ (անգլ.՝ When You Reach Me)
2011 Crystal Clear app kuser.png Քլեր Վանդերպուլ Լուսինը մանիֆեստի վերևում (անգլ.՝ Moon Over Manifest)
2012 Z jack gantos 8304619.JPG Ջեք Գաթսոն Փակուղի՝ Նորվելթում (անգլ.՝ Dead End in Norvelt)
2013 Katherine applegate 2013.jpg Քեթրին Էպլգեյթ Միակ ու անկրկնելի Իվանը (անգլ.՝ The One and Only Ivan)
2014 Kate dicamillo 2767.JPG Քեյթ Դի Քամիլո Ֆլորա և Ուլիսս. լուսավորված արկածները (անգլ.՝ Flora & Ulysses: The Illuminated Adventures)
2015 Kwame Alexander - 2015 National Book Festival (3-crop).jpg Ալեքսանդր Կվեյմ Քրոսովեր (անգլ.՝ The Crossover)
2016 Matt de la pena 2013.jpg Մեթ դե լա Պենյա Վերջին կանգառը Մարքեթ Սթրիթում (անգլ.՝ Last Stop on Market Street)
2017 Crystal Clear app kuser.png Քելի Բարնհիլ Աղջիկը, որը խմել է Լուսինը (անգլ.՝ The Girl Who Drank the Moon)
2018 Erin Entrada Kelly.jpg Էրին Էնտրադա Քելի Ողջո՛ւյն, Տիեզե՛րք (անգլ.՝ Hello, Universe)
2019 Meg Medina 2016.jpg Մեգ Մեդինա Մերսի Սուարեսը փոխում է շարժանիվները (անգլ.՝ Merci Suárez Changes Gears)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Plot Twist: The Newbery May Dampen Kids' Reading The Washington Post(անգլ.)