Կամուրջ դեպի Տերաբիթիա (վիպակ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կամուրջ դեպի Տերաբիթիա
Bridge to Terabithia
Տեսակգրավոր աշխատություն
Ժանրմանկական գրականություն և ֆանտաստիկ վեպ
ՀեղինակՔեթրին Փաթերսոն
ԵրկիրFlag of the United States.svg ԱՄՆ
Բնագիր լեզուանգլերեն
Հրատարակությունհոկտեմբերի 21, 1977

«Կամուրջ դեպի Տերաբիթիա» (այլ թարգմանությամբ՝ «Կամուրջ դեպի Տերավիֆիա»), Քեթրին Փաթերսոնի վիպակը երեխաների համար, որը լույս է ընծայվել HarperCollins հրատարակչության կողմից 1977 թվականին: Հեռուստատեսությունում բեմադրվել է 1985 թվականին, էկրանավորվել է Walt Disney Pictures ստուդիայի կողմից 2007 թվականին։

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քեթրին Փաթերսոնը որոշ ժամանակ ապրել է Մերիլենդ նահանգում՝ Վաշինգտոնի արվարձանի Տակոմա-պարկում[1][2]: Այդտեղ տեղի է ունեցել ողբերգություն, որը ոգեշնչել վիպակի ստեղծումը. 1974 թվականի օգոստոսին Լայզա Հիլը՝ Փաթերսոնի որդու՝ Դեյվիդի լավագույն ընկերուհին, զբոսանքի ժամանակ մահացել է կայծակի հարվածից[1][2][3][4]:

Տերաբիթիա կախարդական երկրի անունը, որը ստեղծվել է վիպակի հերոսների կողմից, ըստ Քեթրին Փաթերսոնի խոստովանության, ոչ գիտակցական վերափոխումն է Թերեբինտիայի (Terebinthia) բառի, որը Նարնիայի կղզիներից մեկն է Քլայվ Լյուիս «Լուսաբացի նվաճողը կամ ծովագնացություն դեպ աշխարհի ծայրը» վիպակի մեջ, ընդ որում՝ Նարնիան հիշատակվում է տեքստում: Սակայն գրողը նշում է, որ Լյուիսը կղզու անունը կազմել է տերպենտինյան ծառի անունից[5][6]:

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տասնամյա Ջես Ահարոնսը Վիրջինիա նահանգի հարավ-արևմուտքում ապրող ոչ հարուստ ընտանիքի տղա է։ Բացի վեցամյա քրոջից՝ Մեյ Բելից, նրա հետ ոչ ոք չի ցանկանում ընկերություն անել։ Կյանքում նրա գրեթե միակ բերկրանքը նկարելն է, որով նա զբաղվում է բոլորից գաղտնի։ Դպրոցում նրան ծաղրում են, տանը մայրը մտապես զբաղված է, հայրն ամբողջ ժամանակն անցկացնում է աշխատավայրում, իսկ ավագ քույրերն անտեսում են Ջեսին։ Նույնիսկ Մեյ Բելը միշտ չէ, որ հասկանում է եղբորը։ Բայց մի օր հարևան տուն է գալիս Բյորքների ընտանիքը՝ ամուսիններն իրենց Լեսլի դստեր հետ, որ ընդունվում է նույն դասարան, ինչ Ջեսը։

Ջեսի և Լեսլիի միջև աստիճանաբար ձևավորվում է ամուր բարեկամություն: Նրանք իրենց տների մոտ գտնվող անտառում ստեղծում են Տերաբիթիա երկիրը, ուր կարելի է հասնել միայն գետի վրայով ցատկելով՝ բռնելվով ծառի կախված պարանից: Մտովի գտնվելով Տերաբիթիայում՝ նրանք իրենց ավելի վստահ են զգում և կարող են դիմադրել ավագ աշակերտների ծաղրուծանակին։

Ջեսիի ծննդյան օրը Լեսլին նրան նվիրում է ներկերի հավաքածու, իսկ Ջեսը Լեսլիի համար շնիկ է գտնում: Այդ շնիկին ընկերները կոչում են Արքայազն Թերիեն՝ Տերաբիթիայի արքայազն, պաշտպան և պալատական ծաղրածու մեկ մարմնում:

Մի անգամ միսս Էդմոնդսը՝ երաժշտության երիտասարդ ուսուցչուհին, Ջեսին հրավիրում է այցելել Արվեստի ազգային պատկերասրահ Վաշինգտոնում: Ջեսը համաձայնվում է ոչ միայն այն պատճառով, որ սիրում է նկարչությունը, այլ նաև այն պատճառով, որ գաղտնի սիրահարված է միսս Էդմոնդսին։ Նրա բացակայության ընթացքում Լեսլին մենակ է գնում Տերաբիթիա, բայց վերջին անձրևներից վարարած գետի վրայով ցատկելիս պարանը կտրվում է, Լեսլին ընկնում է և խեղդվում՝ գլուխը խփելով է ջրասույզ ծառաբնին:

Ջեսը դժվարությամբ է տանում Լեսլիի մահը։ Նրա վշտահար ծնողները հեռանում են այդ վայրերից՝ Ջեսիին թողնելով իրենց դստերը պատկանած բոլոր գրքերը:

Բայց Լեսլիի հետ բարեկամությունը վերափոխում է Ջեսին. նա անտարբեր ու նյարդային տղայից վերածվում է համարձակ ու նպատակասլաց տղայի։ Դա նրան օգնում է վերապրել ողբերգությունը։ Եվ իր աշխարհում միայնակ չլինելու համար նա Լեսլիի մահից կարճ ժամանակ Մերի Բելին թողնում է Տերաբիթիա, որը նախքան այդ համարում էր չափազանց փոքր ու նեղ կախարդական երկրի համար։

Քննադատություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիրքը խիստ քննադատության է արժանացել գրաքննության կողմից։ Շատ դժգոհությունների տեղիք են տվել, օրինակ, հերոսուհու մահը՝ որպես սյուժեի անհրաժեշտ մաս, հայհոյանքի օգտագործումը և հերոսների պայքարը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Kohn Diana։ «Lisa Hill and the Bridge to Terabithia»։ Takoma-Silver Spring Voice website։ Արխիվացված է օրիգինալից 2005-12-20-ին։ Վերցված է 2008-12-20  (անգլ.)
  2. 2,0 2,1 Internet Archive version of June 2005 story Lisa Hill and the Bridge to Terabithia(անգլ.)
  3. Question & Answer from Katherine Paterson’s official website(անգլ.)
  4. «Local Connection»։ The Washington Post։ փետրվարի 15, 2007։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-11-03-ին։ Վերցված է մարտի 1, 2010 (անգլ.)
  5. Katherine Paterson, Bridge to Terabithia. Harper Trophy, 2005, 208 pp. ISBN 0060734019, раздел «Вопросы к Кэтрин Патерсон».
  6. FAQ from Katherine Paterson’s official website(անգլ.)