Ջոզեֆֆո Գվամի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոզեֆֆո Գվամի
Ծնվել էհունվարի 27, 1542(1542-01-27)[1]
Լուկա, Տոսկանա, Իտալիա[2]
Մահացել է1611[1][3][4][…]
Լուկա, Տոսկանա, Իտալիա
Մասնագիտությունկոմպոզիտոր և երգեհոնահար
Գործիքներջութակ և Երգեհոն

Ջոզեֆֆո Գվամի (Ջոզեֆֆո Ջուզեպե Գվամի կամ Ջոզեֆֆո դա Լուկա, հունվարի 27, 1542(1542-01-27)[1], Լուկա, Տոսկանա, Իտալիա[2] - 1611[1][3][4][…], Լուկա, Տոսկանա, Իտալիա) իտալացի կոմպոզիտոր, երգեհոնահար, ջութակահար, իսկ ուշ Վերածննդի Վենետիկյան դպրոցի երգիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Լուկա քաղաքում, եղել է Ֆրանչեսկո Գվամիի եղբայրը (ծվել է 1534 թվականին): Նրա վաղ կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի, ըստ դրանց Ջոզեֆֆո դա Լուկան ընդունվել է Վենետիկի Սուրբ Մարկոսի տաճար՝ Իտալիայի ամենահեղինակավոր երաժշտական հաստատություններից մեկը, 1561 թվականին այնտեղ սովորել է Ադրիան Վիլարտի և Անիբալ Պադովանոյի մոտ և հանդես է եկել որպես երգիչ: 1568 թվականին նա լքել է Վենետիկն ու գնացել Բավարիա՝ որպես Բավարիայի Ալբրեխտի արքունիքում առաջին երգեհոնահար, որտեղ գտնվում էր նաև նիդերլանդական դպրոցի հայտնի կոմպոզիտոր Օրլանդե դե Լասոն: 1570-ական թվականների սկզբին նա ժամանակավորապես վերադարձել է Իտալիա և մեկ անգամ նվագակցել է Լասոյին: 1579 թվականին նա Լուկայում հանդես է եկել որպես երգեհոնահար և այնտեղ մնաց մինչև 1582 թվականը կամ ավելի երկար: 1585 թվականին Ջենովայում աշխատել է մաեստրո դի կապելա: Նրա մասին ճշգրիտ մանրամասները չեն եղել մինչև Սուրբ Մարկոս գնալը, բայց հաստատ է, որ նա այս տարիներին ստեղծագործել և համբավ է ձեռք բերել որպես երգեհոնահար:

1588 թվականին զբաղեցրել է Սուրբ Մարկոսի առաջին երգեհոնահարի պաշտոնը (կային երկու երգեհոնահարներ, որոնք սովորաբար աշխատում էին նաև որպես կոմպոզիտորներ, մաեստրո դի կապելլայի ղեկավարությամբ, որն այդ ժամանակ Ջոզեֆֆո Ցառլինոն էր): Երբ Ցառլինոն մահացել է, Գվամին վերադարձել է Լուկա: Լուկայի տաճարներից մեկում նա աշխատել է որպես երգեհոնահար, որտեղ էլ մնացել է մինչև իր մահը:

Գործեր և ազդեցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գվամիի հոգևոր երաժշտական ոճի վրա հիմնական ազդեցություն են թողել Սուրբ Մարկոսի նրա ուսուցիչը և Ցիպրիանո դե Ռորը, իսկ ավելի ուշ՝ Լասուսը: Իրապես այդ երկու կոմպոզիտորները կարող էին ընկերներ լինել, քանի որ նրանք միասին ծառայել են Մյունխենում և ակնհայտորեն միասին են ճանապարհորդել: Իր աշխարհիկ երաժշտության մեջ նա առավել առաջադեմ էր՝ օգտագործելով անսովոր քանակությամբ քրոմատիզմ և մոդուլացում զսպված տոայնությամբ՝ անկասկած ենթարկվելով Նիկոլա Վիչենտինոյի ազդեցությանը:

Գվամին գրել է նաև բազմաթիվ գործիքային կանզոնաներ, ամենայն հավանականությամբ նա գրել է երգեհոնային երաժշտություն, որը կորել է (մնացել է միայն մեկ հատված Ջիրոլամո Դիրուտայի հավաքածուում): Կանզոնաները վենետիկյան արդի ոճով են, հակաֆոնալ և զարդարուն, տարբեր դրվագներում օգտագործվել են խիստ տարբեր թեմատիկ նյութեր:

Գվամին դերը կարևոր է եղել նաև որպես ուսուցիչ՝ ուսուցանելով այնպիսի կոմպոզիտորների, ինչպիսին է Ադրիանո Բանկերին, բարոկկոյի ոճին անցած եզակի դեմքերից մեկը: Վուչենցո Գալիլեյը՝ առաջադեմ երաժշտության տեսաբան, լուտենիստ և աստղագիտության հայր, նույնպես գրել է Գվամիի երաժշտական տաղանդի և փառքի մասին:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • The New Grove Dictionary of Music and Musicians, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. 1-56159-174-2
  • Gustave Reese, Music in the Renaissance. New York, W.W. Norton & Co., 1954. 0-393-09530-4
  • Eleanor Selfridge-Field, Venetian Instrumental Music, from Gabrieli to Vivaldi. New York, Dover Publications, 1994. 0-486-28151-5

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #131967983 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 Национальная библиотека Австралии — 1960.
  4. 4,0 4,1 4,2 CONOR.Sl