Ջերարդ Սեկոտո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջերարդ Սեկոտո
Ծնվել է դեկտեմբերի 9, 1913(1913-12-09)[1][2]
Ծննդավայր Բոտշաբելո, Mangaung Metropolitan Municipality, Ֆրի Սթեյթ, ՀԱՀ
Վախճանվել է մարտի 20, 1993(1993-03-20)[3][2] (79 տարեկանում)
Մահվան վայր Փարիզ, Ֆրանսիա
Քաղաքացիություն Flag of South Africa (1928–1994).svg Հարավաֆրիկյան Միություն
Մասնագիտություն նկարիչ
Gerard Sekoto Վիքիպահեստում

Ջերարդ Սեկոտո (անգլ.՝ Gerard Sekoto, դեկտեմբերի 9, 1913(1913-12-09)[1][2], Բոտշաբելո, Mangaung Metropolitan Municipality, Ֆրի Սթեյթ, ՀԱՀ - մարտի 20, 1993(1993-03-20)[3][2], Փարիզ, Ֆրանսիա), հարավաֆրիկացի նկարիչ, երաժիշտ, քաղաքային սև արվեստի և սոցռեալիզմի հիմնադիրներից: 1947 թվականից բնակվել է Ֆրանսիայում վտարանդիության մեջ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջերարդ Սեկոտոն ծնվել է Արևելյան Տրանսվաալում (այժմ հայտնի է որպես Մպումալանգա)[4] գերմանական լյութերական եկեղեցու միսիայում: Մանկությունն անցկացրել է Միդդելբուրգի մոտ գտնվող մեկ այլ միսիայում, որտեղ տեղափոխվել էր նրա հայրը որպես քահանա և քարոզիչ: Սեկոտոն սովորել է Վոնդերհուկի դպրոցում, այնուհետև 1930 թվականին հաճախել է Գրաս-Դյոյի ինստիտուտ, հետագայում սովորել Պիտերսբուրգի մոտ գտնվող քոլեջում և ստացել ուսուցչի դիպլոմ: 1934 թվականից մինչև 1938 թվականը դասավանդել է Պիտերսբուրգի մոտ գտնվող դպրոցում:

Վաղ տարիքից է սկսել նկարել, բայց գեղանկարչությամբ վերջնականապես սկսել է զբաղվել1930- ականների կեսերից, քոլեջն ավարտելուց հետո: 1938 թվականին նա ստացավ ազգային գեղարվեստական մրցույթի երկրորդ կարգի մրցանակ: 1939 թվականին նա որոշեց թողնել ուսուցումը և մասնագիտորեն զբաղվել արվեստով: Դրանից հետո Սեկոտոն տեղափոխվեց Յոհաննեսբուրգ, հետագայում ավերված Սոֆիաթաուն թաղամաս: Այստեղ նա սկսեց աշխատել յուղաներկով, այդ տեխնիկան սովորելով նկարիչներ Ալեքսիս Պրելլերից և Յուդիթ Գլյուկմանից: Ավելի ուշ նա բնակվում է Քեյփթաունի, հետագայում ավերված թաղամասում և Պրետորիայում, որտեղ ստեղծել է քաղաքային կյանքը պատկերող գունագեղ նկարներ:

1947 թվականին Սեկոտոն որոշեց արտագաղթել և այլևս չվերադառնալ Հարավային Աֆրիկա: Այդ որոշումը հիմնականում պայմանավորված էր քաղաքական ազատությունների և նրա ստեղծագործական զարգացման հեռանկարների բացակայությամբ: Հարավաֆրիկյան ժամանակաշրջանի նրա աշխատանքները համարվում են Սեկոտոյի ստեղծագործության գագաթնակետը:
Փարիզյան առաջին տարիները դժվարին էին, և Սեկոտոն պատահականորեն որպես դաշնակահար է աշխատել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո բիզնեսի վերածված l'Echelle de Jacob («Հակոբի սանդուղք») գիշերային ակումբում: Այստեղ նա ջազ է նվագել և երգել «սպիրիչուելս», ժամանակաշրջանի հայտնի ֆրանսիական երգեր և Հարրի Բելաֆոնտե որոշ երգեր: Երաժշտությունը դարձավ այն միջոցը, որով նա կարող էր վճարել իր կենսակերպի և արվեստի դպրոցի ծախսերը:

1956-1960 թթ. Սեկոտոյի մի շարք ստեղծագործություններ լույս են տեսել Les Editions Musicales-ի կողմից: Սեկոտոն դաշնամուր էր նվագում և երգում: Նա ստեղծել է 29 երգ, որոնք հիմնականում հիշեցնում էին աքսորի մենությունը, միաժամանակ արտահայտելով օտար մշակութային միջավայրում գոյատևելու համար պայքարող անհատի քաջությունը:

Առաջին անգամ Ջերարդ Սեկոտոն հայտնվեց միջազգային արվեստագետների ուշադրության կենտրոնում, երբ մասնակցեց Թեյթ պատկերասրահում կազմակերպված հարավաֆրիկյան նկարիչների ցուցահանդեսին: 1953 թվականից սկսած նրա աշխատանքները պարբերաբար ցուցադրվում էին Փարիզում, 1963 թվականից՝ ՀԱՀ-ում: Իր մեկնելուց հետո առաջին անգամ 1966 թվականին նա վերադարձավ Աֆրիկա՝ շուրջ մեկ տարի անցկացնելով Սենեգալում: Հենց այդ ժամանակ էլ նա զրկվեց հարավաֆրիկյան քաղաքացիությունից: 1970-ական թվականների վերջերից նկարչի առողջությունը վատացավ և նրա աշխատանքները սկսեցին քիչ ցուցադրվել: 1989 թվականին նա ստացավ Հարավային Աֆրիկայի Վիտվատերստանդի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում[5]:

Իր բոլոր ստեղծագործություններն ու գույքը Սեկոտոն նվիրաբերել է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության երեխաների գեղարվեստական կրթության աջակցությանը: Նվիրաբերության իրականացման նպատակով Ֆրանսիայի և ՀԱՀ կառավարությունների ջանքերով ստեղծվեց Ջերարդ Սեկոտոյի ֆոնդը: 1998 թվականին Ֆրանսիայի կառավարությունը համաձայնվեց չհարկել նվիրաբերված գույքը և ողջ հավաքածուն, որը կազմում էր շուրջ 3000 նկար հանձնվեց Քեյփթաունի ազգային պատկերասրահին[6]:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. John Peffer, Art and the End of Apartheid, University of Virginia Press, 1991, p. 2.
  5. Lesley Spiro, Gerard Sekoto: Unsevered Ties, Johannesburg Art Gallery, 1989, p. 60.
  6. GERARD SEKOTO FOUNDATION

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Barbara Lindop, Gerard Sekoto, Randburg: Dictum Publishing, 1988
  • Barbara Lindop, Sekoto: The Art of Gerard Sekoto, London: Pavilion, 1995, ISBN 978-1-85793-461-8
  • N. Chabani Manganyi, A Black Man Called Sekoto, Witwatersrand University Press, January 1996, ISBN 978-1-86814-291-0
  • Spiro, Lesley, Gerard Sekoto: Unsevered Ties, Johannesburg Art Gallery, 1 November 1989–10 February 1990, The Gallery (1989), ISBN 978-0-620-14213-7
  • Chabani Manganyi, I Am an African: The Life and Times of Gerard Sekoto, Witwatersrand University Press; illustrated edition (1 August 2004), ISBN 978-1-86814-400-6