Ջեյմս Մեթյու Բարրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Ջեյմս Մեթյու Բարրի
James Matthew Barrie00.jpg
Ծննդյան անուն բրիտանական անգլերեն՝ James Matthew Barrie
Ծնվել է մայիսի 9, 1860({{padleft:1860|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:9|2|0}})[1][2][3][4][5][6][6][6][7][8][9][10]
Ծննդավայր Կիռիմյուր, Անգուս, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն[1]
Վախճանվել է հունիսի 19, 1937({{padleft:1937|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:19|2|0}})[1][11][12][2][3][4][5][6][6][6][7][8][10] (77 տարեկանում)
Վախճանի վայր Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն[1][13]
Մասնագիտություն գրող, վիպասան, դրամատուրգ, լրագրող, մանկագիր, լիբրետիստ և սցենարիստ
Լեզու անգլերեն[2]
Քաղաքացիություն Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն[8]
Flag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Կրթություն Էդինբուրգի համալսարան
Ուշագրավ աշխատանքներ Փոքր սպիտակ թռչուն, Փիթրը և Վենդին, Փոքրիկ ծառայող և Սքանչելի Քրայթոն
Պարգևներ Վաստակի շքանշան
Ամուսին Մերի Էնսել
JM Barrie Signature.svg
James Barrie Վիքիպահեստում

Ջեյմս Մեթյու Բարրի (անգլ.՝ James Matthew Barrie, ծնվել է 1860 մայիսի 9-ին Կիրրիմյուրում, մահացել՝ 1937 հունիսի 19-ին Լոնդոնում), շոտլանդացի արձակագիր, դրամատուրգ, լրագրող։ «Փիթր Փեն» հայտնի հեքիաթի հեղինակը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորել է Դամֆրիսի ակադեմիայում, ապա՝ Էդինբուրգի համալսարանում, որն ավարտելուց հետո աշխատել է «Նոթինգեմ Ջորնըլ» թերթի խմբագրությունում։ Գրական գործունեությունը սկսել է 1885-ին։ 1889-ին հրատարակել է վիպակների շարք՝ նվիրված գյուղական կյանքին («Auld Licht Idylls») և «Երբ մարդը մենակ է» (When a Man's Single (1888) վեպը, որը ներկայացնում է լրագրողի կյանքը։ Այնուհետև գրել է մի անհաջող մելոդրամա՝ «Ավելի լավ է մեռնել» (Better Dead, 1888), սիրա-հոգեբանական վեպեր՝ «Փոքրիկ ծառայողը» (The Little Minister, 1891), «Սենտիմենտալ Թոմին» (Sentimental Tommy, 1896), վերջինի շարունակությունը՝«Թոմի և Գրիզել» (Tommy and Grizel, 1900), մոր մասին «Մարգրեթ Օգիլվի» (Margaret Ogilvy, 1896) վեպը։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1894-ին Բարրին ամուսնանում է երիտասարդ դերասանուհի Մերի Էնսելի հետ, որը խաղացել է նրա պիեսներից մեկում։ Ամուսնալուծվել են 1909-ին։ Նրանք երեխաներ չեն ունենում։ Սիլվիա և Արթուր Դեվիսների մահվանից հետո Բարրի դառնում է նրանց հինգ տղաների խնամակալը։ Մահացել է՝ չթողնելով անմիջական ժառանգներ։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բարրին արժանացել է բազմաթիվ պարգևների. 1913-ին արժանացել է բարոնեթի տիտղոսի, 1922-ին «Վաստակի համար» շքանշանի։ 1919-22-ին եղել է Սենտ-Էնդրյուսի համալսարանի ռեկտոր, 1930-1937-ին Էդինբուրգի համալսարանի կանցլեր։ 1928-ից եղել է «Գրական ընկերության» նախագահը։

Կինո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2004 թվականին Մարկ Ֆորսթերը նկարահանել է Բարրիի կյանքի մասին «Կախարդական երկիր» ֆիլմը, որտեղ Բարրիի կերպարը մարմնավորում է Ջոնի Դեփը։ Ֆիլմը շատ կողմերով հեռու է իրականությունից։ Այստեղ Բարրին Սիլվիային հանդիպում է այն ժամանակ, երբ նա արդեն այրի է և ունի ոչ թե հինգ, այլ չորս զավակ, իսկ զավակների խնամակալությունը կիսում է մոր հետ։

Փիթր Փեն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1904-ին բեմադրվում է «Փիթր Փենը»: 2014-ին հրատարակվել է «Փիթրը և Վենդին» «Զանգակ» հրատարակչության կողմից [1]: Թարգմանությունը անգլերենից՝ Ալվարդ Ջիվանյանի, նկարազարդումները՝ Ֆրենսիս Դոնկին Բեդֆորդի, 240 էջ։ Սա Ջ. Մ. Բարրիի ամենանշանավոր երկն է։ Ո՞վ է Փիթր Փենը. Բարետես, շնորհալի պատանի՝ հնարամիտ ու խիզախ, մի թեթև…. ո՜չ, աներևակայելի պարծենկոտ։ Մի խոսքով՝ տղաներից լավագույնը։ 2014-ին հրատարակվել է նաև «Փիթր Փենը Քենսինգթոնի այգիներում» աշխատությունը «Զանգակ» հրատարակչության կողմից [2]: Թարգմանությունը անգլերենից՝ Ալվարդ Ջիվանյանի, նկարազարդումները՝ Արթուր Ռեքհեմի, 136 էջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Краткая литературная энциклопедияMoscow: Советская энциклопедия, 1962. — Vol. 1.
  2. 2,0 2,1 2,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 RKDartists
  5. 5,0 5,1 SNAC
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Internet Broadway Database — 2000.
  7. 7,0 7,1 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. 8,0 8,1 8,2 http://web.archive.org/web/20170324045913/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/james-matthew-barrie
  9. Itaú Cultural Enciclopédia Itaú CulturalSão Paulo: Itaú Cultural, 1987. — ISBN 978-85-7979-060-7
  10. 10,0 10,1 NooSFere author ID
  11. Oxford Dictionary of National Biography / C. MatthewOxford: Oxford University Press, 2004.
  12. Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  13. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #11865733X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.