Շիրին Էբադի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Շիրին Էբադի
պարս․՝ شیرین عبادی
Ebadi.jpg
Ծնվել է հունիսի 21, 1947({{padleft:1947|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1] (70 տարեկան)
Ծննդավայր Համադան, Central District, Hamadan Province, Իրան
Քաղաքացիություն Flag of Iran.svg Իրան
Կրթություն Թեհրանի համալսարան
Մասնագիտություն դատավոր, գրող, իրավապաշտպան, Հակապատերազմային ակտիվիստ, փաստաբան և ֆեմինիստ
Աշխատավայր Թեհրանի համալսարան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Ստորագրություն
Shirin Ebadi Signature.svg
Shirin Ebadi Վիքիպահեստում

Շիրին Էբադի (պարս․՝ شیرین عبادی — Širin Ebâdi), (հունիսի 21, 1947({{padleft:1947|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})[1], Համադան, Central District, Hamadan Province, Իրան), իրանցի իրավաբան, դատավոր, մարդու իրավունքների ակտիվիստ, գրող, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2003), նախկին քաղբանտարկյալ, Ավրորա մրցանակի ընտրող հանձնաժողովի անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շիրին Էբադին ծնվել է 1947 թվականին Համադան քաղաքում, կոմերցիոն իրավունքի պրոֆեսոր Մուհամմադ Ալի Էբադի ընտանիքում, որը եղել է Համադանի նախկին գլխավոր նոտարը։ 1969 թվականին Շիրին Էբադն ավարտել է Թեհրանի համալսարանի իրավունքի և քաղաքագիտության ֆակուլտետը և կես տարի փորձաշրջան անցնելուց հետո նշանակվում է դատավոր։ 1971 թվականին նա պաշտպանել է դիսերտացիա և 1975 թվականին դարձել է առաջին կին դատավորը, որը գլխավորել է Թեհրանի քաղաքային դատարանը։ Շատ իրանցիների պես ի սկզբանե ողջունած լինելով իրանական հեղափոխությունը՝ նա շուտով դառնում է հեղափոխության դաժան քննադատը, քանի որ ըստ նոր իշխանության կինը չպետք է որոշումներ կայացնի տղամարդկանց համար: Էբադին տաս տարուց ավելի չի կարողանում աշխատել իրավական ոլորտում, բայց այդ ընթացքում նա անվճար իրավաբանական գործունեություն է ծավալում։ Երկար տարիներ Էբադին անցկացնելով մենախցում՝ դարձավ Իրանի մարդու իրավունքների թիվ մեկ ակտիվիստը, հիմնեց Մարդու իրավունքների պաշտպանի կենտրոնը և օգնեց կազմակերպելու «Մեկ միլիոն ստորագրություն» ժողովրդական նախաձեռնությունը։

Հանդիպում Արգենտինայի նախագահը Մաուրիսիո Մակրիի հետ 2016 թվական

1990 թվականին նա հնարավորություն ստացավ դասախոսելու Թեհրանի համալսարանում։ Նա մեծ դեր խաղաց Իրանի 5-րդ նախագահ Մոհամադ Խաթամիի 1997 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ։ Էբադին համարվում է արևելքի մի շարք երկրների, այդ թվում նաև Բրիտանական Կոլուբիայի համալսարանի, Տորոնտոյի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ 2009 թվականի հունիսին Իրանում աճող բռնաճնշումների հետևանքով ստիպված լքել է երկիրը։ 2004 թվականին Forbes պարբերականի կողմից Շիրին Էբադին ընդգրկվել է «Աշխարհի հզորագույն 100 կանանց» ցանկում։ Նա ընդգրկված է նաև «Բոլոր ժամանակների 100 ամենաազդեցիկ կանանց» ցուցակում[4][5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]