Jump to content

Շառլ Ռոլեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Շառլ Ռոլեն
ֆր.՝ Charles Rollin
Դիմանկար
Ծնվել էհունվարի 30, 1661(1661-01-30)[1][2][3]
ԾննդավայրՓարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն
Մահացել էսեպտեմբերի 14, 1741(1741-09-14)[2][1] (80 տարեկան) կամ դեկտեմբերի 14, 1741(1741-12-14)[3] (80 տարեկան)
Մահվան վայրՓարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
ԿրթությունՓարիզի համալսարան
Մասնագիտությունպատմաբան, պրոֆեսոր, գրող և թարգմանիչ
ԱշխատավայրԿոլեժ դե Ֆրանս[4] և Փարիզի համալսարան
 Charles Rollin Վիքիպահեստում

Շարլ Ռոլեն (ֆր.՝ Charles Rollin, հունվարի 30, 1661(1661-01-30)[1][2][3], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն - սեպտեմբերի 14, 1741(1741-09-14)[2][1] կամ դեկտեմբերի 14, 1741(1741-12-14)[3], Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն), ֆրանսիացի պատմաբան և մանկավարժ։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
«Հռոմեական պատմության» տիտղոսաթերթը

Կաշեգործի որդի է, իր ունակությունների շնորհիվ և ծանոթ միաբանի օգնությամբ կրթաթոշակ է ստացել Պլեսսիի քոլեջում, Սորբոննայում ուսումնասիրել է աստվածաբանություն և ձեռնադրվել վանական։ 1684 թվականին նա սկսել է դասավանդել՝ փոխարինելով իր ուսուցիչ Մարկ Էրսանին։ 1687 թվականին քոլեջում նշանակվել է հռետորաբանության պրոֆեսոր, իսկ 1688 թվականին Թագավորական քոլեջում դարձել է ճարտասանության պրոֆեսոր։ 1694 թվականին ընտրվել է Փարիզի համալսարանի ռեկտոր։ 1696 թվականից նա ղեկավարել է Բովեի քոլեջը։ Ռոլենը եղել է Գրերի և գեղեցիկ բանահյուսության ակադեմիայի անդամ։

Որոշ ժամանակ նա ենթարկվել է հալածանքների, որոնց պատճառը եղել է յանսենիստների հետ մտերմությունը և Unigenitus կոնդակին դեմ լինելը։ Կրոնական համոզմունքների պատճառով նա զրկվել է ռեկտորությունից, բայց 1719 թվականին կրկին վերընտրվել է։

Նա իր կյանքի վերջին տարիները նվիրել է գրական գործունեությանը` աշխատելով կրթության և պատմության բնագավառում։ Ուսուցիչների համար նախատեսված աշխատությունը, որը կոչվում է «Traité des études» (Փարիզ, 1726-1731), նա սկսել է գրել 59 տարեկան հասակում։ 67 տարեկան հասակում Ռոլին սկսել է գրել «Հին պատմություն» աշխատությունը (Փարիզ, 1730-1738, 13 հատոր[5]) և 76 տարեկանում` «Հռոմեական պատմությունը» (1738, 9 հատոր)։

«Traité des études»-ում նա ներկայացրել է հումանիտար գիտությունների ուսումնասիրության նոր միջոցներ, հետևողականորեն քննել լեզվաբանություն, պոեզիա, հռետորաբանություն, պերճախոսություն, պատմություն և փիլիսոփայություն։ Նոր մոտեցումը դարձել է ձգտում դպրոցական ուղեցույցները ոչ թե լատիներեն, այլ ֆրանսերեն լեզվով ստեղծելու, ինչպես նաև հայրենական պատմության դասավանդմանն ավելի շատ ժամանակ հատկացնելու առաջարկություններ։ Շառլ Ռոլենի գիրքը շարադրվել է այդ ժամանակի համար բացառիկ լեզվով, որը դրական է գնահատվել Վոլտերի կողմից։

«Հին պատմության» և «Հռոմենական պատմության» հեշտ գրելակերպը, հետաքրքրականությունը և շարադրանքի կապակցվածությունը տարբերվում են, թեև երկու գրվածքները ներկայացնում են կոմպիլյացիա։ Տեքստի շրջանակներում տեղադրվել են հին աղբյուրների և հեղինակների բազմաթիվ հղումներ և հետևաբար Ռոլենի աշխատանքը մեծ աղբյուրագիտական արժեք ունի[5]։

Ռոլենը, կրճատելով և ավելացնելով ծանոթագրություններ, հրատարակել է նաև Քվինթիլիանուսի «Institutiones»-ը։ Մահից հետո լույս է տեսել նրա նամակների, ելույթների, բանաստեղծությունների «Opuscules» ժողովածուն (Փարիզ, 1771)։ Ռոլենի աշխատանքների ամբողջական ժողովածուի հրատարակումը հետագայում ձեռնարկվել է երկու անգամ` Գիզոյում (30 հ, 1821-1827) և Լետրոննում (30 հ, 1821-1827)։

Ռոլենի «Համաշխարհային պատմությունը» Վասիլի Տրեդիակովսկու կողմից թարգմանվել է ռուսերեն[6]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 autori vari Enciclopedia Treccani (իտալ.)Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1929.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Педагоги и психологи мира (ռուս.) — 2012.
  4. Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ
  5. 5,0 5,1 Роллен Ш. Древняя история египтян, карфагенян, ассирийцев…
  6. А. Л. Катанский называл перевод Тредиаковского варварским.
  • «Շառլ Ռոլեն». Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ). Սանկտ Պետերբուրգ. 1890–1907.{{cite book}}: CS1 սպաս․ location missing publisher (link)
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Շառլ Ռոլեն» հոդվածին։