Շահ Ջահան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox prétendant à un trône.png
Շահ Ջահան
Umbrella-china2-lg.jpg
Ծնվել է՝ հունվարի 5, 1592(1592-01-05)[1][2][3]
Ծննդավայր Lahore Fort, Լահոր, Մեծ Մողոլների կայսրություն[4]
Լահոր, Մեծ Մողոլների կայսրություն
Փենջաբ, Պակիստան կամ Պակիստան
Մահացել է՝ հունվարի 22, 1666(1666-01-22)[1][2][3] (74 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ագրայի ամրոց, Ագրե, Մեծ Մողոլների կայսրություն
Թաջ Մահալ և Ագրե
Տոհմ Timurid dynasty
միապետ
Հայր Ջահանգիր
Մայր Jagat Gosain
Երեխաներ Shah Shuja, Murad Bakhsh, Dara Shikoh, Aurangzeb, Jahanara Begum Sahib, Roshanara Begum և Gauharara Begum
Կրոնական հավատքներ իսլամ և սուննի իսլամ

Շահ Ջահան (ուրդու՝ شاه ‌جهان, հունվարի 5, 1592(1592-01-05)[1][2][3], Lahore Fort, Լահոր, Մեծ Մողոլների կայսրություն[4], Լահոր, Մեծ Մողոլների կայսրություն, Փենջաբ, Պակիստան և Պակիստան - հունվարի 22, 1666(1666-01-22)[1][2][3], Ագրայի ամրոց, Ագրե, Մեծ Մողոլների կայսրություն), Մեծ մողոլների կայսրության տիրակալ 1627-1658 թվականներին։ 1616 թվականին Դեկանում տարել է մի շարք հաղթանակներ (որի համար էլ ստացել է «Շահ Ջահան» («աշխարհի տիրակալ») տիտղոսը։ 1622-1625 թվականներին ապստամբել է հոր՝ Ջահանգիրի դեմ, բայց պարտվել է, ապա ներում ստացել։ Նրա օրոք կառուցվել են Թաջ Մահալը, «Կարմիր ամրոցը», «Տաճարային մզկիթը» (Դելիում) են։

Չնայած կայսրության արտաքին փայլին, Շահ Ջահանի օրոք սկսվել է նրա անկումը, ուժեղացել է եվրոպական առևտրական ընկերությունների ներթափանցումը Հնդկաստան։ 1658 թվականին Շահ Ջահանի մահվան կեղծ լուրը առաջացրել է երկպառակտչական պայքար նրա որդիների միջև, հաղթել է Աուրենգզեբը, իսկ Շահ Ջահան բանտարկվել է իր հարկաբաժնում մինչև մահը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 428 CC-BY-SA-icon-80x15.png