Շահ Ջահան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շահ Ջահան
'Jujhar Singh Bundela Kneels in Submission to Shah Jahan', painted by Bichitr, c. 1630, Chester Beatty Library (cropped).jpg
Ծնվել է՝հունվարի 5, 1592(1592-01-05)[1]
ԾննդավայրLahore Fort, Մեծ Մողոլների կայսրություն
Walled City of Lahore, Լահոր, Lahore District, Lahore Division, Պակիստան
Լահոր, Lahore District, Lahore Division, Պակիստան կամ Մեծ Մողոլների կայսրություն, Հնդկաստան
Մահացել է՝հունվարի 22, 1666(1666-01-22)[2][1] (74 տարեկանում)
Վախճանի վայրԱգրայի ամրոց, Մեծ Մողոլների կայսրություն կամ Ագրա, Մեծ Մողոլների կայսրություն, Հնդկաստան
Թաջ Մահալ և Ագրա
ԵրկիրՄեծ Մողոլների կայսրություն[3]
ՏոհմԹիմուրիդների հարստություն և Մեծ Մողոլներ
միապետ
ՀայրՋահանգիր
ՄայրJagat Gosain?
ԵրեխաներParhez Banu Begum?, Jahanara Begum Sahib?, Dara Shikoh?, Shah Shuja?, Roshanara Begum?, Aurangzeb?, Murad Bakhsh? և Gauhar Ara Begum?
Հավատքսուննի իսլամ

Շահ Ջահան (ուրդու՝ شاه ‌جهان, հունվարի 5, 1592(1592-01-05)[1], Lahore Fort, Մեծ Մողոլների կայսրություն, Walled City of Lahore, Լահոր, Lahore District, Lahore Division, Պակիստան, Լահոր, Lahore District, Lahore Division, Պակիստան և Մեծ Մողոլների կայսրություն, Հնդկաստան - հունվարի 22, 1666(1666-01-22)[2][1], Ագրայի ամրոց, Մեծ Մողոլների կայսրություն և Ագրա, Մեծ Մողոլների կայսրություն, Հնդկաստան), Մեծ մողոլների կայսրության տիրակալ 1627-1658 թվականներին։ 1616 թվականին Դեկանում տարել է մի շարք հաղթանակներ (որի համար էլ ստացել է «Շահ Ջահան» («աշխարհի տիրակալ») տիտղոսը։ 1622-1625 թվականներին ապստամբել է հոր՝ Ջահանգիրի դեմ, բայց պարտվել է, ապա ներում ստացել։ Նրա օրոք կառուցվել են Թաջ Մահալը, «Կարմիր ամրոցը», «Տաճարային մզկիթը» (Դելիում) են։

Չնայած կայսրության արտաքին փայլին, Շահ Ջահանի օրոք սկսվել է նրա անկումը, ուժեղացել է եվրոպական առևտրական ընկերությունների ներթափանցումը Հնդկաստան։ 1658 թվականին Շահ Ջահանի մահվան կեղծ լուրը առաջացրել է երկպառակտչական պայքար նրա որդիների միջև, հաղթել է Աուրենգզեբը, իսկ Շահ Ջահան բանտարկվել է իր հարկաբաժնում մինչև մահը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 428 CC-BY-SA-icon-80x15.png