Շահ Ջահան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox prétendant à un trône.png
Շահ Ջահան
Umbrella-china2-lg.jpg
Ծնվել է՝ հունվարի 5, 1592({{padleft:1592|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2]
Ծննդավայր Լահոր, Մեծ Մողոլների կայսրություն[3]
Մահացել է՝ հունվարի 22, 1666({{padleft:1666|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2] (74 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ագրայի ամրոց, Ագրե, Մեծ Մողոլների կայսրություն
Թաջ Մահալ
Տոհմ Թեմուրյանների պետություն
միապետ
Հայր Ջահանգիր
Մայր Bilqis Makani
Երեխաներ Shah Shuja, Murad Bakhsh, Dara Shikoh, Aurangzeb, Jahanara Begum Sahib, Roshanara Begum և Gauharara Begum
Կրոնական հավատքներ իսլամ

Շահ Ջահան (ուրդու՝ شاه ‌جهان, հունվարի 5, 1592({{padleft:1592|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2], Լահոր, Մեծ Մողոլների կայսրություն[3] - հունվարի 22, 1666({{padleft:1666|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2], Ագրայի ամրոց, Ագրե, Մեծ Մողոլների կայսրություն), Մեծ մողոլների կայսրության տիրակալ 1627-1658 թվականներին։ 1616 թվականին Դեկանում տարել է մի շարք հաղթանակներ (որի համար էլ ստացել է «Շահ Ջահան» («աշխարհի տիրակալ») տիտղոսը։ 1622-1625 թվականներին ապստամբել է հոր՝ Ջահանգիրի դեմ, բայց պարտվել է, ապա ներում ստացել։ Նրա օրոք կառուցվել են Թաջ Մահալը, «Կարմիր ամրոցը», «Տաճարային մզկիթը» (Դելիում) են։

Չնայած կայսրության արտաքին փայլին, Շահ Ջահանի օրոք սկսվել է նրա անկումը, ուժեղացել է եվրոպական առևտրական ընկերությունների ներթափանցումը Հնդկաստան։ 1658 թվականին Շահ Ջահանի մահվան կեղծ լուրը առաջացրել է երկպառակտչական պայքար նրա որդիների միջև, հաղթել է Աուրենգզեբը, իսկ Շահ Ջահան բանտարկվել է իր հարկաբաժնում մինչև մահը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 8, էջ 428 CC-BY-SA-icon-80x15.png