Նորչյոպինգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Բնակավայր
Նորչյոպինգ
Զինանշան
չկա

Strykjärnet Motala ström Norrköping april 2005.jpg
Կոորդինատներ: 58°36′0″ հս․ լ. 16°12′0″ ավ. ե. / 58.60000° հս․. լ. 16.20000° ավ. ե. / 58.60000; 16.20000
Երկիր Շվեդիա Շվեդիա
Մակերես 35 680 000 square metre
ԲԾՄ 0 մետր
Բնակչություն 95 618 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2016)[1]
Ժամային գոտի UTC+1 և UTC+2
Պաշտոնական կայք չկա
##Նորչյոպինգ (Շվեդիա)
Red pog.png

Նորչյոպինգ[2][3][4][5] (շվեդ. Norrköping) քաղաք Շվեդիայում, խոշոր արդյունաբերական կենտրոն Ստոկհոլմից 170 կմ դեպի հարավ: Քաղաքը զարգացել է XIX դարի ինդուստրիացման ժամանակահատվածում, ինչի համար էլ Նորչյոպինգը ստացել է «շվեդական Մանչեսթեր» մականունը:

Քաղաքը տեղակայված է Մուտալա գետի վրա (Motala ström):

Բնակչությունը կազմում է 83 561 մարդ, արվարձանների հետ միասին՝ 128 060 բնակիչ ( ըստ 2009 թվի մարդահամարի): Ամբողջ Շվեդիույում բնակչության թվաքանակով յոթերորդն է:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատնեշ Մուտալա գետի վրա Նորչյոպինգի կենտրոնում

Քաղաքում բնակչությունը հայտնվել է միջնադարում: Հիմնադրման ճշգրիտ ժամանակը հայտնի չէ, սակայն XII դարում այստեղ հիշատակվում է եկեղեցի ՝ նվիրված Սուրբ Օլաֆին: Քաղաքի անվան առաջին հետքերը հայտնաբերվել են 1283 թվականին: Նորչյոպինգը քաղաքի իրավունք է ստացել XIV դարի սկզբին, բայց կարգավիճակը հաստատող փաստաթուղթը թվագրվել է 1384թվին:

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նորչյոպինգի Աշխատանքի Թանգարանը (շվեդ. Arbetets Museum)

XIX դարում Նորչյոպինգը շվեդական տեքստիլ արդյունաբերության կարևորագույն կենտրոններից մեկն էր, շվեդական երկրորդ խոշոր արդյունաբերական քաղաքը: Քաղաքի ամբողջ արդյունաբերական կենտրոնը՝ շենքեր, գործարաններ և պահեստներ, տեղակայված է Մուտալա գետի երկայնքով:

Լուիս դե Գիրուի հուշարձանը Նորչյոպինգում

Գործվածքի արտադրման կոմպլեքսը համարվում է Եվրոպայում առավել պահպանված արդյունաբերական ճարտարապետության հուշարձաններից մեկը: Այժմ նրա տարածքում բացվել է քաղաքային թանգարան (Stads Museum): Մոտակայքում կան ևս երկու թանգարաններ կապված քաղաքի արդյունաբերական պատմության հետ՝ Ալրաղացի թանգարան (Holmens Museum) գործող ալրաղացով և Աշխատանքի թանգարանը (Arbetets Museum): XIX դարում Նորչյոպինգում ապրում էր Շվեդիայի խոշորագույն հրեական համայնքներից մեկը: Նաև հատուկ ուշադրության է արժանի «ժամանակակից արվեստի թանգարանը»: Քաղաքի համայնապատկերը կարելի է տեսնել դիտահարթակից, որը գտնվում է 50 մ բարձրության վրա 68 մետր բարձրությամբ աշտարակի քաղաքային դահլիճից: Քաղաքի հյուսիսում գտնվում է Սկանդինավիայի ամենախոշոր կենդանաբանական այգին:[6] Քաղաքում գործում է Նորչյոպինգի սիմֆոնիկ նվագախումբը:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքի միջով են անցնում Е4 եւ Е22 մայրուղիները, Södra stambanan երկաթուղային ճանապարհը (Malmö — Կատրինեհոլմ):

Նորչյոպինգում 1904թվից գործում է տրամվայի ցանց[7]: Ամռան ամիսներին շաբաթական երկու անգամ կանոնավոր գիծ են դուրս գալիս հին տրամվայներ։

Քաղաքի կենտրոնից երեք կիլոմետր դեպի արևելք գտնվում է Նորչյոպինգի օդանավակայանը:

Սպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքում գործում են ֆուտբոլային պրոֆեսիոնալ ակումբներ, ինչպես նաև Նորչյոպինգ Դոլֆինս բասկետբոլային ակումբը: Իդրոտսպարկեն մարզադաշտում անցել են ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության (1958) և ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնության (1992) հանդիպումները:

Հայտնի բնակիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Տուրե Ներման (1886-1969) կոմունիստ, բանաստեղծ.
  • Հաննես Ալֆվեն (1908-1995) — ֆիզիկոս։
  • Slagsmålsklubben — երաժշտական կոլեկտիվ
  • Դայմոնդ Էմի— շվեդ երգչուհի:
  • Ջեֆֆերի Թեյլոր (ծն.1989) — բասկետբոլիստ ("Charlotte Hornets"):

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Tätorter 2015; befolkning 2010-2016, landareal, andel som överlappas av fritidshusområden Statistics Sweden, 2017.
  2. Բառարան աշխարհագրական անվանումների արտասահմանյան երկրների / հնարել. խմբ. Ա. Մ. Lumps. — 3-րդ խմբ., ստերեոտիպ հրատ.: — Մ. : Ընդերքը, 1986. — Ս. 257.
  3. Աշխարհագրական հանրագիտարանը բառարան: աշխարհագրական անվանումները / Տակ խմբ. Ա. Ֆ. Трешникова. 2— րդ խմբ., լր.. — Մ.: Սովետական հանրագիտարան, 1989. — Ս. 351. — 210 000 экз.
  4. Топокарты Գլխավոր Շտաբի
  5. «Норчёпинг»։ bse2.ru։ Վերցված է 2015-11-22 
  6. Հայերեն — Kolmården — känns i hela kroppen!
  7. http://www.urbanrail.net/eu/norrk/norrkoeping.htm Norrköping tram