Նյուարկ (Դելավեր)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Նյուարկ
Newark Delaware.jpg
Կոորդինատներ: 39°41′0″ հս․ լ. 75°45′0″ ամ. ե. / 39.68333° հս․. լ. 75.75000° ավ. ե. / 39.68333; 75.75000
ԵրկիրԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Հիմնադրված է1694 թ.
Մակերես23,79464 կմ²
ԲԾՄ38 մետր
Բնակչություն31 454 մարդ (2010)
Հեռախոսային կոդ302
Փոստային ինդեքսներ19713
Պաշտոնական կայքcityofnewarkde.us
##Նյուարկ (Դելավեր) (ԱՄՆ)
Red pog.png

Նյուարկ (անգլ.՝ Newark), քաղաք, որը գտնվում է ԱՄՆԴելավեր նահանգի Նյու Քասլ շրջանում: ՈՒիլմինգտոն քաղաքից 19 կիլոմետր հեռավորության վրա: Նյուարկում տեղակայված է Կամպուս քաղաքի Դելավեր համալսարանի հիմնական մասնաշենքը:

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Կուրտիս» թղթի արտադրության գործարանը ԱՄՆ-ում նման ձեռնարկության ամենահին ձեռնարկությունն է, որը փակվել է 1997 թվականի օգոստոսին:

Նյուարկը գտնվում է Դելավերի հյուսիս-արևմուտքում, նրա արևմտյան սահմանը սերտորեն հարում է Մերիլենդ նահանգին, Փենսիլվանիա նահանգը գտնվում է քաղաքից մոտ 4 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտքում: Նյուարկը գտնվում է Չեսապիկսկի և Դելավերի միջև, այս և մյուս քաղաքներից բաժանվում է 12-14 կիլոմետր հեռավորությունով: Քաղաքի մակերեսը կազմում է 23կմ2, բաց ջրային տարածքներ գրեթե չկան:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նյուարկ երկաթուղային կայարան, 2010 թվականի ապրիլ:

Նյուարկը հիմնադրվել է Շոտլանդա-Իռլանդական և Ուելսի բնակիչների կողմից, 1964 թվականին: Քաղաքի կարգավիճակ նշանակվել է 1758 թվականին:

1777 թվականի սեպտեմբերի 3-ին անկախության պատերազմ սկսեց Հյուսիսային Ամերիկայում Կուչես կամրջի մոտ, հենց այստեղ առաջին անգամ ծավալվեց ԱՄՆ դրոշը՝ 13 աստղերով:

1798 թվականին կառուցվեց քաղաքի առաջին խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունը՝ թղթի արտադրության ֆաբրիկան, որը կոչվում էր «Կյորտիս», դա ԱՄՆ-ում թղթի ամենահին ֆաբրիկան էր, որը փակվեց միայն 1997 թվականին[1]: 1812 թվականին կառուցվել է առաջին մեթոդիստական եկեղեցին, որից դեպի քաղաք տանող երկաթուղին կառուցվել է 1837 թվականին:

1951 թվականին քաղաքում կառուցվել է «Chrysler Newark Assembly» անվանումով խոշոր գործարանը, որն ի սկզբանե տանկեր էր թողարկում բանակի կարիքների համար, իսկ հետո՝ քաղաքացիական ավտոմեքենաներ: 2005 թվականին 2115 աշխատատեղ է տրամադրել; սակայն 2008 թվականին փակվեց[2][3]: Այս գործարանում 1966 թվականին աշխատել է ռեգգի երաժշտության ապագա աստղ Բոբ Մառլին[4]: 2009 թվականի հունվարին, այստեղ աշխարհում առաջին անգամ սկսվել են էլեկտրատրանսպորտի լիցքավորման կայանների ազդեցության փորձարկումները էլեկտրական ցանցերի կոմունալների վրա(անգլ.՝ vehicle-to-grid (V2G))[5]:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Հուշահամալիրի սրահ» և «Մանգոլիի շրջան» շատրվանը Դելավեր համալսարանի տարածքում, 2007 թվականի մայիս:

1743 թվականին Նյու Լոնդոնում (Փենսիլվանիա հաստիք) բացվեց գրագիտության դպրոց, 1765 թվականին այն տեղափոխվեց Նյուարկ, և շուտով վերանվանվեց Նյուարկի ակադեմիա․ առաջին շրջանավարտներից էին քաղաքական գործիչներ Ջորջ Ռիտը, Թոմաս Մակկինը և Ջեյմս Սմիթը[6]:

1833 թվականին քաղաքում բացվեց առաջին քոլեջը, հաջորդ տարի այն միավորվեց գոյություն ունեցող ակադեմիայի հետ, նորաստեղծ ուսումնական հաստատությունը կոչվեց Դելավերի քոլեջ: 1859 թվականին ուսումնական հաստատությունը փակվեց, 1870 թվականին այն կրկին իր դռներն է բացում և 1921 թվականին դարձավ Դելավերի համալսարան[7]:

1893 թվականին բացվեց Նյուարկի առաջին բարձրագույն դպրոցը, իսկ 1914 թվականին՝ կանանց քոլեջը[8]:


Ժողովրդագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչություն
Ռասայական կազմ
  • Սպիտակամորթներ՝ 87,3%
  • աֆրոամերիկացիներ՝ 6,0%
  • բնիկ ամերիկացիներ՝ 0,2%
  • ասիացիներ՝ 4,0%
  • հավայացիներ և խաղաղ օվկիանոսյան կղզիներից բնիկներ՝ 0,1%
  • այլ ցեղեր՝ 0,9%
  • խառը ցեղեր՝ 1,5%
  • լատինոամերիկացիներ (ցանկացած ռասա)՝ 2,5%
Նախնիների ծագում

Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Deer Park» հյուրանոցը
  • Դելավերի համալսարան (հիմնադրվել է 1743 թվականին)
    • Դելավերի համալսարանի գեղասահքի ակումբ (բացվել է 1986 թվականին)
    • Նյուարկի ավագ դպրոց (բացվել է 1893 թվականին
    • «Deer Park Tavern» (հյուրանոց, որը կառուցվել է 1851 թվականին)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Øyvind Haugen The Curtis Paper Mill Արխիվացված է Մայիս 5, 2007 Wayback Machine-ի միջոցով: на сайте paperindustryweb.com
  2. Chrysler’s Newark Plant (Delaware), 1951—2008: Tanks to Aspens на сайте allpar.com
  3. Chrysler plant history на сайте udel.edu
  4. «Marley worked 'Night Shift' in Delaware»։ The News Journal։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-12-22-ին։ Վերցված է 2016-01-24 
  5. Newark, Delaware Tests Vehicle-to-Grid Technology на сайте renewableenergyworld.com, 30 января 2009
  6. Ньюарк на сайте visitwilmingtonde.com
  7. История Делавэрского университета на официальном сайте вуза
  8. История Делавэра на сайте visitdelaware.com

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]