Նենսի Հարքնիս Լավ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Նենսի Հարքնիս Լավ
անգլ.՝ Nancy Harkness Love
Love 1 350.jpg
Ծնվել էփետրվարի 14, 1914(1914-02-14)[1]
ԾննդավայրHoughton, Միչիգան, ԱՄՆ
Մահացել էհոկտեմբերի 22, 1976(1976-10-22)[1] (62 տարեկանում)
Մահվան վայրMartha's Vineyard, Դյուկս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United States.svg ԱՄՆ
ԿրթությունՎասար քոլեջ և Միլթոն ակադեմիա
Մասնագիտությունօդաչու
Պարգևներ և
մրցանակներ
Օդային մեդալ Միչիգանի կանանց փառքի սրահ[2] Women in Aviation, International և Ազգային ավիացիայի պատվի սրահ
Nancy Harkness Love Վիքիպահեստում

Նենսի Հարկնիս Լավ (անգլ.՝ Nancy Harkness Love, ծննդյան անունը՝ Աննա Լինքոլն Հարքնիս (անգլ.՝ Hannah Lincoln Harkness), փետրվարի 14, 1914(1914-02-14)[1], Houghton, Միչիգան, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 22, 1976(1976-10-22)[1], Martha's Vineyard, Դյուկս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի օդաչու, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռազմական օդաչու:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել 1914 թվականի փետրվարի 14-ին Միչիգան նահանգի Հոթոն քաղաքում, բժիշկ Ռոբերտ Բրյուսի (անգլ.՝ Robert Bruce Harkness) և Էլիս Գրեհամ Հարկենսսի (անգլ.՝ Alice Graham Harkness) ընտանիքում: Մանկությունից հետաքրքրվել է ավիացիայով: 1927 թվականին, դեռևս անչափահաս, նա մեկ տարի անցկացնում է Եվրոպայում՝ ականատես լինելով Չարլզ Լինդբերգի տրանսատլանտյան թռիչքից հետո Փարիզ-Լե-Բուրժում վայրէջքին: 16 տարեկանում նա կատարեց իր առաջին թռիչքը և շուտով ստացավ օդաչուի լիցենզիա[3][4][5][6]:

Ավարտել է Մասաչուսեթսի Միլթոն ակադեմիան: 1931 թվականին ընդունվում է Նյու Յորք նահանգի Վասար քոլեջ: 1932 թվականին, քոլեջի առաջին կուրսն ավարտելուց հետո, ստանում է թռիչքների սահմանափակ առևտրային լիցենզիա, որը հնարավորություն էր տալիս գումար վաստակել վարձակալված ինքնաթիռի շահագործումից: Նա ստանում է «Նորեկ երկնքում» (անգլ.՝ The Flying Freshman) մականունը[3][4][7][8]:

Մեծ ճգնաժամի տարիներին ստիպված էր թողնել ուսումը: 1934 թվականին Հարքնիսը տեղափոխվեց Բոստոն և սկսեց աշխատել Inter-City Air Service ավիացիոն ընկերությունում, որը զբաղվում էր օդային լուսանկարչությամբ, թռիչքային հրահանգավորմամբ և ինքնաթիռների վաճառքով[3][4]:

Նախապատերազմական տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1936 թվականին Նենսին ամուսնացավ օդաչու, պաշտոնաթող մայոր Ռոբերտ Մ. Լավի (անգլ.՝ Robert M. Love) հետ և ամուսնու հետ միասին Բոստոնում հիմնադրեցին Inter City Aviation սեփական ավիացիոն ընկերությունը: Միաժամանակ նա աշխատում էր Օդագնացության առևտրային բյուրոյում[3][4][6][5]:

1936-1937 թվականներին մասնակցել է Լոս Անջելեսում և Դետրոյթում կազմակերպված ազգային օդային մրցարշավին (երկրորդ տեղ): Դրանից հետո Նենսին դադարեցրեց օդային մրցարշավներին մասնակցությունը, սկսեց վարել թռիչքային օրագրեր. նրան ավելի շատ հետաքրքրում էր թռիչքի մեթոդական կողմը և մանրամասները, քան մրցարշավի իրարանցումը[4]:

1937-1938 թվականներին աշխատել է Բուֆֆալո քաղաքի Gwinn Aircar Company ընկերությունում որպես փորձարկող օդաչու: Օդաչու Ֆրենկ Հոքսի հետ միասին փորձարկում էին տարբեր մոդիֆիկացիայի նոր ինքնաթիռներ: Նորարարությունների շարքում էին եռանիվ շասսիով ինքնաթիռները, որոնք հետագայում մեծ մասամբ դարձան օդային նավատորմերի հիմնական ստանդարտը[3][5][7]:

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1940 թվականի մայիսին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսվելուց հետո, Նենսի Հարքնիս Լավը ընտրեց կին օդաչուների, որոնք ունեին 1000 թռիքային ժամից ոչ պակաս փորձ և դիմեց ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի հրամանատար Ռոբերտ Օլդսին՝ առաջարկելով փորձառու օդաչուներից ստեղծել հատուկ ավիացիոն կորպուս: Ըստ Լավի մտահղացման՝ կին օդաչուները կարող էին զբաղվել ինքնաթիռները գործարաններից ռազմական բազա հասցնելու գործով՝ դրանով որոշ չափով թեթևացնելով ռազմական գործողություններում ընդգրկված տղամարդկանց հոգսերը: Մտահղացումը չիրականացավ գործող բանակում կանանց ծառայության արգելքի պատճառով[3][4][5]:

1942 թվականի սկզբին Ռոբերտ Լավը զորակոչվեց բանակ: Մարտի 11-ին Նենսին տեղափոխվեց Վաշինգտոն, ամուսնու ծառայության վայր, որտեղ Օդային գործողությունների վարչությունում ընդունվեց աշխատանքի որպես քաղաքացիական ծառայող (անգլ.՝ Air Transport Command, ATC): Նա համոզեց գնդապետ Վիլիամ Թաններին, որ տրանսպորտային ինքնաթիռների տեղափոխման գործում նպատակահարմար է օդային զորքերում օգտագործել փորձառու կին օդաչուների ուժերը: Մի քանի ամսում նա հավաքեց 29 հոգուց բաղկացած կին օդաչուների թիմ և ղեկավարեց նորաստեղծ Կանանց օժանդակ էսկադրիլիան (անգլ.՝ Women’s Auxiliary Ferry Squadron, WAFS): 1942 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նենսին դարձավ ԱՄՆ Ռազմաօդային ուժերում (AAF) ծառայող առաջին կին օդաչուն[9]: 1942 թվականի սեպտեմբերին առաջին կին օդաչուները սկսեցին ինքնաթիռներ տեղափոխել Դելավեր նահանգից[3][4][5][10]:

Boeing B-17 Flying Fortress «Queen Bee»-ի փորձարկումների ժամանակ

1942 թվականից մինչև 1943 թվականի հունիսը Նենսի Հարքնիսը եղել է չորս էսկադրիլիաների հրամանատար, Տեխասի, Դելավերի, Միչիգանի և Կալիֆորնիայի նահանգներում[5]:

1943 թվականի օգոստոսի 5-ին կանանց օդաչուական ստորաբաժանումները միավորվեցին ԱՄՆ-ի Ռազմաօդային ուժերի կանանց օդաչուական ծառայության մեջ (անգլ.՝ Women Airforce Service Pilots, WASP), Նենսի Հարքնիս Լավի հրամանատարությամբ: Կին օդաչուները հաշվառված էին որպես քաղաքացիական ծառայողներ, մինչև Կոնգրեսի կողմից կանանց զինվորական ծառայության օրինականացումը, որը ժամանակ էր պահաջում, իսկ նրանց մասնակցությունը մարտական գործողություններին հրատապ էր և անհետաձգելի: Առաջին ռազմական կին օդաչուներին կոչում էին «օրիգինալներ»[3][5][9]:

Կին օդաչուները տիրապետում էին մեծ թվով ինքնաթիռների մոդելների: Ինքը Լավը ուներ 19 տեսակի ռազմական ինքնաթիռներ վարելու լիցենզիա, այդ թվում նորագույն Douglas C-54 Skymaster, North American B-25 Mitchell, Boeing B-17 Flying Fortress, North American P-51 Mustang և այլն[3][5][9]:

Պատերազմի ավարտին Նենսի Հարքնիս Լավն աշխատում էր ռազմա-օդային ուժերի ստորաբաժանումների կառավարման կատարելագործման ուղղությամբ[5]:

Հետպատերազմական տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1948 թվականին՝ ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի կազմավորումից հետո, Նենսի Հարքնիս Լավին շնորհվեց ՌՕՈւ գլխավոր հրամանատարության պահեստի փոխգնդապետի կոչում[5]:

Պատերազմից հետո Նենսի և Ռոբերտ Լավերի ընտանիքում ծնվեցին երեք դուստրեր, բայց Նենսին շարունակում էր աշխատել ավիացիոն արդյունաբերության բնագավառում, ինչպես նաև պատերազմի կին վետերանների խնդիրներով զբաղվող կազմակերպություններում[6][5][10]:

Նենսի Հարքնիս Լավը մահացել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 22-ին 62 տարեկան հասակում, որից երեք տարի հետո կանայք սկսեցին ընդունվել զինվորական ծառայության ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերում: Նրա անձնական իրերի մեջ մնացել էր տանը 30 տարուց ավել պահվող մի տուփ: Այնտեղ պահված էին Նենսիի կողմից կազմված կին օդաչուների ձեռագիր ցուցակը սկսած 1940 թվականից և նրա հրամանատարության ընթացքում մահացած բոլոր կանանց լուսանկարները[6][5][10]:

Ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Նենսի Հարքնիս Լավը պարգևատրվեց ԱՄՆ ռազմաօդային մեդալով «ավելի քան 300 կին օդաչուների նորագույն ռազմական ինքնաթիռների վարման օպերատիվ վերապատրաստման համար»[6][5][10]:

1996 թվականին Նենսի Հարքնիս Լավը հետմահու գրանցվեց Airlift/Tanker Association-ում, օդաչուի վաստակը նշվեց Միչիգանի կանանց փառքի սրահում (1989) և Ազգային ավիացիոն փառքի սրահում Օհայո նահանգի Դետրոյտ քաղաքում (2005)[9]:

Նենսի Լավի հուշարձանը տեղադրված է Դելավեր նահանգի Նյու-Քասլ օկրուգի օդանավակայանում[11]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 SNAC — 2010.
  2. http://www.michiganwomen.org/Images/Love,%20Nancy%20Harkness.pdf
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Aldrich Captain Nancy (2012-09)։ «Nancy Harkness Love» (անգլերեն)։ 20th Century Aviation Magazine։ Վերցված է 2016-03-26 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Douglas Deborah G. Nancy Harkness Love: Female Pilot and First to Fly for the U.S. Military(անգլ.) // Aviation History. — 1999. — В. January.
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 «Nancy Love Biography» (անգլերեն)։ National WASP World War II Museum։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-08-28-ին։ Վերցված է 2016-03-26 
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 «Nancy Harkness Love» (անգլերեն)։ Vassar Encyclopedia։ Վերցված է 2016-03-26 
  7. 7,0 7,1 «Nancy Harkness (Love)» (անգլերեն)։ Davis-Monthan Airfield Register։ 2008-12-02։ Վերցված է 2016-03-28 
  8. Flying freshman: Vassar College girl wins pilot license(անգլ.) // Sunday Star. —Washington, DC, 1932. — В. May 22.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 «Nancy Harkness Love» (անգլերեն)։ National Aviation Hall of Fame։ Վերցված է 2016-03-26 
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Weatherford, 2009, էջ 277
  11. «World War II Veteran Nancy Harkness Love» (անգլերեն)։ American Profile։ 2001-10-28։ Վերցված է 2016-03-26 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]