Յուլիան Տուվիմ
Յուլիան Տուվիմ լեհ.՝ Julian Tuwim | |
|---|---|
| Ծնվել է | սեպտեմբերի 13, 1894[1][2][3][…] |
| Ծննդավայր | Լոձ, Piotrków Governorate, Warsaw Governorate-General, Ռուսական կայսրություն[4] |
| Վախճանվել է | դեկտեմբերի 27, 1953[4][1][2][…] (59 տարեկան) |
| Վախճանի վայր | Զակոպանե, Կրակովի վոեվոդություն, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն[4] |
| Գերեզման | Պովոնզկի ռազմական գերեզմանատուն |
| Մասնագիտություն | լեզվաբան, բանաստեղծ, գրող, էսպերանտիստ, մանկագիր, թարգմանիչ, լրագրող, թատերական ռեժիսոր, արձակագիր և դրամատուրգ |
| Լեզու | լեհերեն |
| Քաղաքացիություն | |
| Կրթություն | Վարշավայի համալսարան |
| Անդամակցություն | Լեհական Պեն ակումբ, Լեհաստանի գրողների միություն և Związek Zawodowy Literatów Polskich? |
| Պարգևներ | |
| Ամուսին | Stefania Tuwimowa? |
| Զավակներ | Ewa Tuwim-Woźniak? |
| Ազգականներ | Julian Stawiński? և Ewa Tuwim-Woźniak? |
Յուլիան Տուվիմ (լեհ.՝ Julian Tuwim, սեպտեմբերի 13, 1894[1][2][3][…], Լոձ, Piotrków Governorate, Warsaw Governorate-General, Ռուսական կայսրություն[4] - դեկտեմբերի 27, 1953[4][1][2][…], Զակոպանե, Կրակովի վոեվոդություն, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն[4]), լեհ բանաստեղծ։
Վաղ շրջանի գործերին բնորոշ է լավատեսական աշխարհընկալումը («Հետամտում եմ աստծուն», 1918, «Պարող Սոկրատեսը», 1920, «Յոթերորդ աշունը», 1922)։ Տուվիմը ժողովրդականացրել է պոեզիան՝ նրա մեջ մտցնելով փողոցի խոսակցական և նոր՝ քաղաքաբնակ հերոսի լեզուն։ 20-ական թթ․ 2-րդ կեսից Տուվիմի ստեղծագործության մեջ գերիշխել է պարզ ու ներդաշնակ բանաստեղծության ձգտումը («Բառերն արյան մեջ», 1926, «Սաղարթավոր անտառը», 1929, «Գնչուական աստվածաշունչ․․․», 1933, «Բոցավառվող էություն», 1936, ժողովածուներ)։
30-ական թթ․ հանդես է եկել ի պաշտպանություն «հումանիստական ու մշակութային արժեքների, որոնց սպառնում էր ֆաշիզմը»։ «Պարահանդես օպերայում» (1936, հրատարակվել է 1946 թ.) երգիծական պոեմում դեմ է արտահայտվել երկրի կառավարությանը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939 - 1945) տարիներին Տուվիմը եղել է տարագրության մեջ, ծավալել է հակաֆաշիստական ակտիվ գործունեություն, գրել «Լեհաստանի ծաղիկները» (անավարտ, հրատարակվել է 1949 թ.) քնարաէպիկական պոեմը։
1946-ին վերադարձել է Լեհաստան, հրատարակել «Նոր բանաստեղծություններից» (1953) շարքը։
Տուվիմը ռուսական դասական և սովետական գրկականության թարգմանիչ է, մանկական բանաստեղծությունների, լեհական բարքերի ու սովորույթների, լեզվի ու գրականության պատմության գրքերի հեղինակ։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
- 1 2 3 4 Krzyzanowski J. R. Encyclopædia Britannica
- 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
- 1 2 3 4 5 6 Тувим Юлиан // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
| Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Յուլիան Տուվիմ» հոդվածին։ |
| ||||||||||||||||
| Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 12, էջ 125)։ |
- Սեպտեմբերի 13 ծնունդներ
- 1894 ծնունդներ
- Լոձ քաղաքում ծնվածներ
- Դեկտեմբերի 27 մահեր
- 1953 մահեր
- Լեհաստանի գրողների միության անդամներ
- Անձինք այբբենական կարգով
- Գրողներ այբբենական կարգով
- Լեհ բանաստեղծներ
- 20-րդ դարի բանաստեղծներ
- 20-րդ դարի թարգմանիչներ
- 20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
- Հրեա բանաստեղծներ
- Լեհ լրագրողներ
- Լեհ թարգմանիչներ
- Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
- Լեհ մանկագիրներ
- Հրեա լրագրողներ
- Լեհ լեզվաբաններ
- Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
- Բանաստեղծներ այբբենական կարգով