Յոհաննես Շմիդտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոհաննես Շմիդտ
Johannes Schmidt
Johannes Schmidt by Emil Teschendorff.jpg
Ծնվել էհուլիսի 29, 1843(1843-07-29)[1][2]
Պրենցլաու, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա[3]
Մահացել էհուլիսի 4, 1901(1901-07-04)[1][2] (57 տարեկանում)
Բեռլին, Գերմանական կայսրություն[3]
ԳերեզմանԿայսեր Վիլհելմի հուշատակ գերեզման
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտությունլեզվաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ)Բոննի համալսարան, Գրացի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գործունեության ոլորտլեզվաբանություն
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա և Կոստանդնուպոլսի հելլենիստական բանասիրության միություն
Ալմա մատերԲոննի համալսարան և Ենայի համալսարան
Գիտական աստիճանբանասիրական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[2]
Եղել է գիտական ղեկավարErnst Fraenkel?
Johannes Schmidt (linguist) Վիքիպահեստում

Յոհաննես Շմիդտ, (գերմ.՝ Johannes Schmidt) (հուլիսի 29, 1843, Պրենցլաոլ - հուլիսի 4, 1901, Բեռլին), գերմանացի լեզվաբան։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1865)։ Գրացի (1873 թվականից) և Բեռլինի (1876 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր։ Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1892 թվականից)։ Աշակերտել է Ա․ Շչայխերին։ Հայտնի է հնդեվրոպական լեզուների տարածման իր ալիքների տեսությամբ, որ առաջադրել է Ա․ Շլայխերի -«տոհմածառի» սխեմայի փոխարեն։ Շմիդտը գտնում էր, որ հնդեվրոպական լեզուները փոխկապակցված են մեկից մյուսն անցնող լեզվական երևույթների ցանցով, և յուրաքանչյուր լեզու կապող օղակ է աշխարհագրականորեն հարևան լեզուների միջև։ Հնդեվրոպական հիմք լեզուն նույնպես եղել է բարբառային երևույթների մի ցանց, որի աստիճանական ծավալումով առաջացել են պատմականորեն հայտնի հնդեվրոպական լեզուները։ Այդ զարգացումը կարելի է պատկերացնել ջրի ալիքների կենտրոնից գնալով թուլացող համակենտրոն օղակների ձևով։ Շմիդտը հայերենը տեղադրել է թրակա-փռյուգական և հնդիրանական լեզուների միջև։ Նրա տեսության կարևոր սկզբունքներն ընկած են հնդեվրոպական տարածքային լեզվաբանության հիմքում։ Շմիդտը հնդեվրոպական հաշվման համակարգի ուսումնասիրությամբ գալիս է այն եզրակացության, որ հնդեվրոպացիները հարևան են եղել սեմիտներին, հետևաբար՝ նրանց նախահայրենիքը պետք է գտնված լինի Փոքր Ասիայում։ 80-ական թվականներից հարել է երիտերականների դպրոցին։

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Zur Geschichte des indogermanischea Vokalismus, Bd 1—2, Weimar, 1871—75;
  • Die Verwandtschaftsverhaltnisse der indoger- manischen Sprachen, Weimar, 1872․

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գ․ Բ․ Ջահուկյան, Լեզվաբանության պատմություն, հատոր 1, Երևան, 1960։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png