Յակուբ Կոլաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Յակուբ Կոլաս
Якуб Колас
Yakub Kolas.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 22 (նոյեմբերի 3), 1882
Ծննդավայր Ստոլբցի
Վախճանվել է օգոստոսի 13, 1956({{padleft:1956|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1] (73 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մինսկ[2]
Մասնագիտություն գրող, թարգմանիչ, բանաստեղծ, մանկագիր և գրական քննադատ
Լեզու բելառուսերեն[3]
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Բելոռուսական ԽՍՀ
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg ԽՍՀՄ
Անդանակցություն ԽՍՀՄ Գրողների միություն
Կուսակցություն ԽՄԿԿ
Պարգևներ Ստալինյան մրցանակ, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, Լենինի շքանշան, Կարմիր դրոշի շքանշան և Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան
Զավակներ Դանիլա Միցկևիչ և Միխաս Կոլաս
Yakub Kolas Վիքիպահեստում

Յակուբ Կոլաս (իսկական անուն ազգանունը՝ Կոնստանտին Միխայլովիչ Միցկևիչ, բելառուս․՝ Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч, հոկտեմբերի 22 (նոյեմբերի 3), 1882, Ստոլբցի - օգոստոսի 13, 1956[1], Մինսկ[2]), բելառուս հայտնի գրող, Բելառուս գրականության հիմնադիրներից ու դասականներից մեկը։ Բելառուսի ազգային բանաստեղծ, Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի և ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։ Լենինյան և Ստալինյան մրցանակների բազմակի դափնեկիր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յակուբ Կոլասի արձանը Մինսկում

Ծնվել է Ակինչիցի գյուղում, ներկայիս Մինսկի մարզի Ստոլբցովսկի շրջանում, անատառապահ Միխաս Միցկևիչի ընտանիքում։ Ավարտել է ժողովրդական դպրոցը, իսկ 1902 թ. նաև Նեսվիժսկի դպրոցական սեմինարիան։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է Պինշչին քաղաքում։

1906 թ. բելառուսական «Մեր բաժինը» թերթում տպագրվում է առաջին ստեղծագործությունը՝ «Հարազատ շրջան» բանաստեղծությունը։ Ոչ լեգալ ուսուցչական գործունեության համար ձերբակալվում է և պատիժը կրում Մինսկի բերդում (1908 - 1911)։ 1912 - 1914 թթ. արդեն օրինական ուսուցչական գործունեություն է ծավալում Պինսկում։ 1915 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Մոսկվայի մերձակայք՝ կրկին որպես ուսուցիչ աշխատելով Դմիտրովսկում։ Նույն տարում մեկնում է բանակ, ծառայությունն ավարտելուց հետո (1918) թ. վերդառնում է ուսուցչական աշխատանքին Կուրսկի նահանգի Օբոյան քաղաքում։

1921 թ.ի մայիսին տեղափոխվում է Մինսկ։ Հետագայում զբաղվում է ստեղծագործական և գիտական գործունեությամբ, 1953 թ. լույս տեսած «Ռուս-բելառուսական» ակադեմիական բառարանի խմբագիրներից մեկն է։ 1928 թ. ստանում է ակադեմիկոսի կոչում, իսկ 1929 թվականից դառնում Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի փոխնախագահ։ 1938-1956 թթ. ընտրվում է Բելառուսի պատգամավոր, իսկ 1946 - 1956 թթ. նաև՝ ԽՍՀՄ պատգամավոր։

Յակուբ Կոլասը մահացել է 1956 թ. օգոստոսի 13-ին։ Թաղված է Մինսկի ռազմական գերեզմանատանը։ Նրա ու Բելառուս մեկ այլ հայտնի գրող Յանկա Կուպալայի հիշատակին գերեզմանատանը մեծ հուշարձան է տեղադրված։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բանաստեղծություններ, պրոզա, պուբլիցիստիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մանական ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիտական գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պիեսներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թարգմանություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բելառուսերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի «Պոլտավա» ստեղծագործությունը, Տարաս Շևչենկոյի մի քանի երկեր, նաև Պավլո Տիչինայի, Ադամ Միցկևիչի, Ռաբինդրանաթ Թագորի ստեղծագործություններից։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Александровіч, С. Х. Ад роднае зямли ։ Аповесць пра маленства і юнацтва Я. Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск ։ Дзяржвыд БССР, 1962.  - 236 с.
  • Александровіч, С. Х. На шырокі прастор ։ Старонкі жыцця Якуба Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск ։ Мастацкая літаратура, 1972.  - 429 с.
  • Александровіч, С. Х. Крыжавыя дарогі ։ Аповесць пра Якуба Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск ։ Мастацкая літаратура, 1985.  - 333 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Якуб Колас ։ Жыццё і творчасць / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1951.  - 167 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Трылогія Якуба Коласа «На ростанях» / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1956.  - 226 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Эпас рэвалюцыі ։ паэмы Я. Коласа «Новая зямля» і «Сымон-музыка», трылогія «На ростанях» / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Вышэйшая школа, 1975.  - 238 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Летапісец свайго народа ։ Жыццёвы і творчы шлях Якуба Коласа / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Навука і тэхніка, 1982.  - 367 с.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  2. 2,0 2,1 2,2 Record #118640216 // Gemeinsame Normdatei Ստուգված է դեկտեմբերի 31-ին 2014:
  3. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb11955701c Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]