Միլանի թագավորական պալատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Museum Silhouette.svg
Միլանի թագավորական պալատ
Veduta di tre quarti del Palazzo Reale di Milano.jpg
Տեսակպատկերասրահ, թանգարանի շենք, թագավորական պալատ և քաղաքային պալատ
ԵրկիրFlag of Italy.svg Իտալիա[1][2]
ՏեղագրությունՄիլան[2]
Հասցեpiazza Duomo, 12[2]
Ճարտարապետական ոճնեոդասական ճարտարապետություն
Հարկեր3
ՍեփականատերComune di Milano?
ՃարտարապետՋուզեպպե Պիերմարինի
ՊատվիրողՄարիա Թերեզա
Ժառանգության կարգավիճակԻտալիայի մշակութային ժառանգություն[2]
Պաշտոնական կայք
Պաշտոնական կայք

Միլանի թագավորական պալատ (իտալ.՝ Palazzo Reale di Milano), մշակութային կենտրոն, որտեղ կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ։ Դարերի ընթացքում պալատը եղել է Միլանի կառավարական նստավայրը։

Ի սկզբանե նախագծված է եղել բակային երկու համակարգ, որը մասնակիորեն քանդվել է՝ տեղ հարթելով Միլանի տաճարի համար։ Պալատը գտնվում է տաճարի ճակատային հատվածի աջ կողմում՝ Վիկտոր Էմանուիլ II-ի պատկերասրահի հակառակ կողմում։

Կառույցի առաջին հարկում է գտնվում «Hall of Caryatids», որը զբաղեցնում է 1776 թվականին այրված հին թատրոնի տեղը և միակ վայրն է, որ պահպանվել է 1943 թվականի ծանր ռմբակոծումից, երբ պալատը կորցրել է իր նեոդասական ներքին հարդարանքների մեծ մասը։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ի սկզբանե պալատը կոչվել է Palazzo del Broletto Vecchio և եղել է քաղաքային կառավարման մարմնի նստավայրը միջնադարյան համայնքների ձևավորման ժամանակ։ Առանցքային քաղաքական կենտրոն պալատը դարձել է Տորիանիների, Վիսկոնտիների և Սֆորցաների օրոք։ Միլանի տաճարի կառուցումից հետո Ֆրանչեսկո Սֆորցայի ղեկավարությամբ իրականացվել է էական վերակառուցում։

16-րդ դար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թագավորական պալատը և հրապարակը Միլանի տաճարի տանիքից

15-րդ դարի վերջում և 16-րդ դարի սկզբում, երբ Սֆորցա դինաստիան դադարեց գոյություն ունենալ և ֆրանսիացիները ներխուժեցին, Սֆորցա ամրոցը, որը մինչ այդ եղել էր Միլանի դուքսի պաշտոնական նստավայրը, դարձավ զինապահեստի ամրոց։ Ֆրանսիական տիրապետության օրոք պալատական նստավայրը տեղափոխվել է ներկայիս թագավորական պալատի շենք։

Պալատը բարգավաճեց, երբ 1546 թվականին Սիցիլիայի փոխարքա Ֆերրանտե I Գոնզագան մշտական բնակության տեղափոխվեց Միլան։ Նա քանդեց Sant'Andrea al Muro Rotto հին եկեղեցին՝ ավելացնելով կառույցի հողային տարածքը։

16-րդ դարի վերջում Այամոնտեի մարկիզ Անտոնիո դե Գուզման ի Զունիգան, կառույցի վերակառուցման աշխատանքներում ներգրավել է ճարտարապետ Պելլեգրինո Տիբալդիին, ով աշխատանքներ է իրականացրել 1573-1598 թվականներին, և այդ տարիների ընթացքում են կատարվել պալատի սենյակների սյունասրահների, մասնավոր մատուռի ձևավորումները, վերակառուցվել է Սան Գոտարդո եկեղեցին։ Այս աշխատանքին ձեռնամուխ են եղել ժամանակի խոշոր արվեստագետներ Աուրելիո Լուինին, Ամբրոսե Ֆիջինոն, Անտոնիո Ֆիլդզը, սվաղային և գրոտեսկային աշխատանքները կատարել է ֆլամանդացի նկարիչ-իմպրեսարիո Վալերիո Պրոֆոնդավալեն, ով ձևավորել է նաև Միլանի տաճարի մի քանի պատուհաններ։

Այս ժամանակաշրջանում է ավարտվել նաև առաջին թագավորական թատրոնի կառուցումը, որն ավարտվել է 18-րդ դարում Լա Սկալա թատրոնի կառուցմամբ։

17-18-րդ դարեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Թերեզայի դիմանկարը, նկարիչ՝ Անտոն ֆոն Մարոն, պահվում է թագավորական պալատում՝ ցույց տալով թագուհու կարևորությունը Միլան քաղաքի համար

1695 թվականի հունվարի 24-25-ին բռնկված հրդեհը ոչնչացրել է պալատի թատրոնը։ Նոր թատրոնի վերակառուցման և ընդլայնման աշխատանքները չեն սկսվել մինչև 1717 թվականը, երբ Իսպանական ժառանգության համար պատերազմից հետո Միլան է ժամանել առաջին ավստրիացի կառավարիչ Լովենստեյնի կոմսը։ Նոր թատրոնը նախագծել է Ֆրանչեսկո Գալլի Բիբբիենան իր աշակերտների՝ Ջիանդոմենիկո Բարբիերիի և Դոմենիկո Վալմաջինիի հետ։ Թատրոնն ընդարձակ էր, ուներ չորս օթյակներ, ձիու պայտի տեսքով պատկերասրահ, խաղալու և խմելու «Riddotino» անկյուն։ 1717 թվականի դեկտեմբերի 26-ին թատրոնը բացվել է Ֆրանչեսկո Գասպարինիի «Կոստանտինո» օպերայով։

1723 թվականին պալատի թատերական սրահը կրկին հրդեհվել է։ Ավստրիացի իշխան Վիրիխ Ֆիլիպ ֆոն Դաունի հանձնարարությամբ սկսվել են վերականգնման աշխատանքները, վերականգնվել է «Cortile d'Onore» (Պատվո բակ), սպիտակեցվել են պատերը, պատուհանները շրջանակվել են բարոկկո ոճով։ Բարոկկո ոճով է վերակառուցվել Սան Գոտտարդո եկեղեցին և անվանվել է թագավորական մատուռ։

Կառույցի «cortile d'onore» հատվածում էին գտնվում գրասենյակները, դրամահատարանը, այլ կառավարական գրասենյակներ։ Կառավարիչն ու գաղտնի խորհուրդը հանդիպում էին պարտեզի հյուսիսային կողմում կառուցված նոր սրահներում։ Վերականգնվել են «Salone dei Festine» և «Salone di Audienzia» (այժմ՝ Կայսրերի սրահ)։ Կառավարչի սենյակները գտնվում էին բակի հյուսիսային և հարավային թևերում։

1745 թվականին Գիան Լուկա Պալլավիչինին դարձել է Միլանի մարզպանն ու լիազոր նախարարը։ Իր միջոցներով նա վերանորոգվել է կառույցի ներսի կողմը, աշխատել է ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Գրոչեի հետ, ով վերարտադրել է Ռաֆայելի աշխատանքները Ֆրանսիայի «Գոբելենի մանուֆակտուրայից»։ Ֆեստինի և Օդիենցա դահլիճները միավորվել են՝ ստանալու ներկայիս մեծ պարահանդեսային սրահը՝ «Hall of the Caryatids», որտեղ օթյակ կա նաև նվագախմբի համար։ Պալավաչինին հանձնարարել է ստեղծել սրահ գալա ընթրիքների համար։ Երբ 1752 թվականին Պալավաչինին հեռացավ, իր կահույքն ու դեկորացիաները նա վաճառեց պետությանը։

Թանգարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

21-րդ դարի սկզբում, պատերազմական ավերածություններից ավելի քան 50 տարի անց, Թագավորական պալատը Միլանի սոցիալ մշակութային կյանքում կենտրոնական դեր է զբաղեցնում։ Թեև պալատը գտնվում է վերականգնման երրորդ փուլում, այցելուները հնարավորություն ունեն հիանալ պատմական պալատի սրահներով՝ Մարիա Թերեզայի ժամանակաշրջան և նեոդասականություն, Նապոլեոնյան դարաշրջան, Վերականգնման և Իտալիայի միավորման ժամանակաշրջաններ։

Մշակութային կենտրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թագավորական պալատը քաղաքի սրտում գործող մշակութային կենտրոն է, որը համագործակցում է երեք ցուցահանդեսային վայրերի հետ՝ Ռոտոնդա դելլա Բեզանա (Rotonda della Besana), Պիրելլոնե աշտարակ (Grattacielo Pirelli) և Արենջարիո պալատ (Palazzo dell'Arengario)։

Միլանում արվեստի զարգացման գործում կառույցը մեծ դեր է խաղում։ Այստեղ կազմակերպվել են Կլոդ Մոնեի, Պաբլո Պիկասոյի և այլ նկարիչների ու քանդակագործների աշխատանքների ցուցահանդեսներ։ 2009 թվականին այստեղ բացվել է ֆուտուրիզմի 100-ամյա հոբելյանին նվիրված ցուցադրությունը։

2013 թվականի նոյեմբերի 4-ին Միլանի տաճարի թանգարանի (Grande Museo del Duomo di Milano) հավաքածուն ցուցադրվել է պալատի մասնաշենքում[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Melano, Oscar Pedro Milano di terracotta e mattoni, Mazzotta, 2002.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]