Մարիա Կլյոնովա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարիա Կլյոնովա
Ծնվել էհուլիսի 31 (օգոստոսի 12), 1898
ԾննդավայրԻրկուտսկ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էօգոստոսի 6, 1976(1976-08-06) (78 տարեկանում)
Մահվան վայրՄոսկվա, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Flag of Russia.svg Ռուսական հանրապետություն
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Գիտական աստիճանԵրկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող, համալսարանի պրոֆեսոր և երկրաբան
ԱշխատավայրՄոսկվայի պետական համալսարան
Պարգևներ և
մրցանակներ
Լենինի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան «Պատվո նշան» շքանշան ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ Gubkin Prize? և Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ

Մարիա Վասիլևնա Կլյոնովա (հուլիսի 31 (օգոստոսի 12), 1898, Իրկուտսկ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 6, 1976(1976-08-06), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս երկրաբան, երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ-ում ծովային երկրաբանության հիմնադիրներից մեկը[1]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարիա Վասիլևնա Կլյոնովան ծնվել է 1898 թվականի օգոստոսի 12-ին (ըստ հուլյան օրացույցի հուլիսի 31-ին) Իրկուտսկում բանվորի` Վասիլի Դմիտրիեվիչի և Ռաիսա Նաումովնայի ընտանիքում[2]:

1925 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Օվկիանոսագիտության ինստիտուտում որպես ավագ գիտաշխատող:

1937 թվականին նրան շնորհեցին պրոֆեսորի կոչում ծովային երկրաբանության բնագավառում և 1937 թվականի մայիսի 11-ի ատեստացիոն հանձնաժողովի որոշմամբ առանց դիսերտացիայի պաշտպանության նրան շնորհվեց երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորի կոչում: Իր հետազոտությունների արդյունքում նա մշակեց ծովերի հատակի քարտեզների կազմման մեթոդիկան: Այս մեթոդիկայով և Մ.Վ. Կլյոնովայի ղեկավարությամբ կազմվել են 150 հատակային քարտեզներ Բարենցի, Սպիտակ, Կասպից և այլ ծովերի համար:

Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում աշխատել է Պետական հիդրոլոգիական ինստիտուտում որպես երկրաբանության բաժանմունքի ղեկավար: Մ.Վ. Կլյոնովայի ղեկավարությամբ կազմվել են մոտ 200 հատուկ քարտեզներ և ատլասներ ռազմածովային նավատորմի համար: Նա բազմիցս գնացել է Հյուսիսային և Սևծովյան նավատորմեր, որտեղ աշխատել է ձեռնարկների կազմման վրա, դասախոսություններ է կարդացել ջրասուզորդների համար:

Մ.Վ. Կլյոնովան մասնակցել է ԽՍՀՄ ԳԱ բազմաթիվ ծովային արշավախմբերի. Կասպից ծով, Արկտիկա, Նոր երկիր, Շպիցբերգեն, Ֆրանց-Իոսիֆի երկիր, մասնակցություն է ունեցել նաև Առաջին սովետական անտարկտիկական արշավախմբին: Նա անց է կացրել նստվածքային ապարների հետազոտություն գետերում, ծովերում և օվկիանոսներում և համարվում է ռուսական ծովային երկրաբանության հիմնադիրը[1]:

1948 թվականին Մ.Վ. Կլյոնովան հրատարակել է ծովային երկրաբանության առաջին ուսումնական ձեռնարկը[3]:

Մ.Վ. Կլյոնովան 4 օր անց է կացրել հոսընթացով շարժվող սառույցների վրա, նա առաջին կինն էր հոսընթացով շարժվող «Հյուսիսային բևեռ-4» կայանի վրա:

1960 թվականին լույս է տեսել Բարենցի ծովի երկրաբանության վերաբերյալ մենագրությունը[4], իսկ 1975 թվականին` Ատլանտյան օվկիանոսի երկրաբանության վերաբերյալ մենագրությունը[5]:

Մարիա Վասիլևնա Կլյոնովան մահացել է 1976 թվականի օգոստոսի 6-ին Մոսկվայում[2]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդամակցություն կազմակերպություններում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա հիշատակին են կոչվել.

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մ.Վ. Կլյոնովան հրատարակել է ավելի քան 250 գիտական աշխատանքներ[13], որոնցից հիմնականներն են.

  • Клёнова М. В. Геология моря как пограничная область между геологией и океанографией: Тезисы доклада // Международный геологический конгресс. 17 сессия. СССР. 1937: Труды. Т. 5. М.: ГНТИ нефтяной и горно-топливной литературы, 1940. С. 485-486.
  • Клёнова М. В. Геология моря. М.: Учпедгиз, 1948. 495 с.
  • Клёнова М. В. Редактор и статьи: Интеграция данных механического анализа. К вопросу о характере и значении мелкой фракции осадков // Работы по геологии моря. М.; Л.: Гидрометеоиздат, 1948. (Труды Государственного океанографического института и Главного управления гидрометеорологической службы; Вып. 5 (17)). 154 с.
  • Клёнова М. В., Соловьев В. Ф., Арутюнова Н. М. и др. Современные осадки Каспийского моря. М.: Изд-во АН СССР, 1956. 303 с.
  • Клёнова М. В. 海洋底质图; Грунтовые карты(չաշխատող հղում) // Oceanologia et Limnologia Sinica. 1958. T. 1. № 1. P. 243-254.
  • Клёнова М. В. Геология Баренцова моря. М.: Изд-во АН СССР, 1960. 367 с.
  • Клёнова М. В., Соловьев В. Ф., Алексина И. А. и др. Геологическое строение подводного склона Каспийского моря. М.: Изд-во АН СССР, 1962. 638 с.
  • Клёнова М. В. Осадки Арктического бассейна по материалам дрейфа л/п "Г. Седов". М.: Изд-во Акад. наук СССР, 1962. 105 с.
  • Клёнова М. В., Лавров В. М. Геология Атлантического океана. М.: Наука, 1975. 458 с.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Морская геология / Безруков П. Л., Леонтьев О. К. // Большая Советская Энциклопедия / Гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская Энциклопедия, 1974. — Т. 16 : Мёзия — Моршанск. — С. 585. — 629 000 экз.
  2. 2,0 2,1 Историческая справка Архива РАН
  3. Кленова М. В. Геология моря: Учебное пособие для геогр. фак-тов ун-тов и пед. ин-тов. М.: Учпедгиз, 1948 (Ленинград : Тип. «Печ. двор»). 495 с., 4 л. карт., схем
  4. Кленова М. В. Геология Баренцова моря. М.: Изд-во АН СССР, 1960. 367 с., 4 л. карт.
  5. Кленова М. В., Лавров В. М. Геология Атлантического океана. М.: Наука, 1975. 458 с., 3 л. схем.
  6. Наградной лист от 21.04.1943
  7. «Премия имени И.М. Губкина»։ Российская Академия Наук։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-21-ին։ Վերցված է 2010-03-15 
  8. Klenova valley
  9. Алехина Г. Н., Ушакова М. Г., Агапова Г. В. Имена ученых и научных судов Института океанологии на карте Мирового океана // Природа. — 2016. — № 8. — С. 6—14.
  10. Christina Reed, William J. Cannon Marine Science: Decade by Decade. Infobase Publishing, 2009. P. 104
  11. Կաղապար:GPN
  12. Ушакова М. Г., Алёхина Г. Н., Антонова Л. В. Флотилия памяти Института океанологии им. П. П. Ширшова РАН // Геология морей и океанов: Материалы XX Международной научной конференции (Школы) по морской геологии. Т. 1. — М.: ГЕОС, 2013. С. 27-32.
  13. Ципоруха М. И. Очарованная севером // Наука в России. 1998. № 5. С. 68-72.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Клёнова Мария Васильевна — Կենսագրություն Ձկնային տնտեսության և օվկիանոսագիտության համառուսաստանյան գիտահետազոտական ինստիտուտի կայքում:
  • Кленова М. В. — Փաստաթղթեր Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայում:
  • Кленова М. В. — Փաստաթղթեր և կենսագրություն: