Մանիսա լեռ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մանիսա լեռ
Mount Sipylus Manisa Turkey Atalani Lake.jpg
Տեսակլեռ
ԵրկիրFlag of Turkey.svg Թուրքիա[1]
Վարչատարածքային միավորՄանիսայի մարզ
Բարձրությունը ծովի մակարդակից1513 մետր
Երկարություն20 կիլոմետր
Լայնություն12 կիլոմետր

Մանիսա[2] (թուրք.՝ Manisa Dağı, Spil Dağı), լեռ Թուրքիայում, Մանիսա և Իզմիր մարզերում: Նախկինում հայտնի է եղել Սիպիլ անվանմամբ[3][4] (հին հուն․՝ Σίπῠλος): Բոզդագլար[tr] լեռների ճյուղավորում է, հնում հայտնի ինչպես Տմոլ[5][6][7] (Τμῶλος): Հիշատակվել է Հոմերոսի կողմից[8]: Այն հանդիպում է լիդիական շատ առասպելների և պատմական հեքիաթների մեջ, որոնք այն համարում էին իրենց երկրի «սիրտը» (այժմ՝ Եգեյան տարածաշրջան): Սարի լանջին գտնվում էր Սիպիլի մոտակայքում գտնվող հին Մագնեսիա քաղաքը[9][10], որի տեղում այժմ Մանիսա քաղաքն է:

Ըստ ավանդույթի Զևսը Սիպիլի վրա Պանդարեուսին վերածեց լեռան, իսկ Տանտալոսը կայծակով հարվածեց և նրա գլխին շրջեց Սիպիլ լեռը[11]: Պավսիանասը պնդում է, որ Սիպիլի վրա տեսել է Տանտալոսի գերեզմանը[12], գագաթում էր գտնվում Մայր Պլաստենայի տաճարը և Պելոպի գահը[13]: Ավանդության համաձայն, Նիոբեն քարի է վերածվել մոր վշտից, և աստվածները նրան տեղափոխել են Սիպիլի գագաթ[8][14]:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սիպիլ լեռը տեղակայված է Մանիսա քաղաքից ոչ ավելի քան 5 կմ հեռավորոության վրա, լավ երևում է ճանապարհից, որը տանում է դեպի Իզմիր: Բարձրությունը՝ 1517 մոտր ծովի մակարդակից: Լեռը և հարակից անտառները 1968 թվականից համարվում են ազգային այգի, որը հատկապես հայտնի է իր վայրի վարդակակաչներով[15]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մեր թվարկությունից առաջ երկրորդ հազարամյակի վերջում ժայռի մեջ փորագրվել է հին հունական աստվածուհի Նիոբեյի արձանը. առասպելները նրա ստեղծումը վերագրում են Բրոտեասին[16]: Համաձայն բյուզանդիացի պաշտոնյա Յոհան Լիդի (VI դ.) խոսքերի՝ «Տիտանների ճակատամարտ» էպիկական բանաստեղծության (մ.թ.ա. VII դ.) անհայտ հեղինակը հաստատում է, որ Զևսը ծնվել է ոչ թե Կրետեում, այլ Սիպիլ լեռան մետ:

Սիպիլիս կամ Սիպիլում անվանումները գործածվել են Պլինիոս Ավագի (I դ.) կողմից որպես տեղանուն, որտեղ տեղակայված է եղել ուշագրավ քաղաքը, Տանտալիդա անունով, իր հիմնադիր Տանտալոսի անունից, ով ղեկավարում էր շրջանը[17]:

Մեր թվարկությունիցառաջ լեռան շրջակայքում էլեկտրահանք էին արդյունահանում[18]:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մանիսայի Տարզանը
  • Յամանլար
  • Թուրքիայի լեռներ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. Карты государств (ГУГК и Роскартография)//Греция//2001
  3. Н. Обнорский (1890–1907)։ «Сипил»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 
  4. ВТ-РСКД//Sipylus//էջեր=1257
  5. Гомер. Илиада. II, 866
  6. Н. Обнорский (1890–1907)։ «Тмол»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 
  7. ВТ-РСКД//Тмол//страницы=1399
  8. 8,0 8,1 Гомер. Илиада. XIV, 614
  9. ВТ-РСКД//Magnesia//страницы=814
  10. Страбон. География. XII, 8, 18; с. 579
  11. Антонин Либерал. Метаморфозы. XXXVI, 3
  12. Павсаний. Описание Эллады. II, 22, 3
  13. Павсаний. Описание Эллады. V, 13, 7
  14. Софокл. Антигона 823—833
  15. Spil Dağı Milli Parkı (թուրքերեն) на сайте parklarimiz.com
  16. Павсаний. Описание Эллады III 22, 4
  17. «Гора Сипил»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-05-21-ին։ Վերցված է 2014-05-21  (անգլ.) на сайте mlahanas.de
  18. «Древнейшее золото — Лидия»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-05-21-ին։ Վերցված է 2014-05-21  (ռուս.) на сайте urm.ru

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]