Կալիշ
| Բնակավայր | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Կալիշ | |||||
| լեհ.՝ Kalisz | |||||
| |||||
 | |||||
| 51°45′25″N 18°4′59″E / 51.75694°N 18.08306°E | |||||
| Երկիր |  Լեհաստան | ||||
| Համայնք | Greater Poland Voivodeship? | ||||
| Մակերես | 69,42 կմ² | ||||
| ԲԾՄ | 144 մետր | ||||
| Բնակչություն | ▼95 905 մարդ (մարտի 31, 2021)[1] | ||||
| Ժամային գոտի | UTC+1[2] և UTC+2[2] | ||||
| Փոստային դասիչ | 62-800 à 62-821 | ||||
| Ավտոմոբիլային կոդ | PK | ||||
| Պաշտոնական կայք | kalisz.pl | ||||
| |||||
Կալիշ (լեհ.՝ Kalisz , գերմ.՝ Kalisch), քաղաք Լեհաստանում՝ Մեծ Լեհաստանի վոևոդության կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լեհաստանի հնագույն քաղաքներից մեկը։ II դարում հույն աշխարհագրագետ Կլավդիոս Պտղոմեոսը իր «Աշխարհագրական տեսություն» աշխատության մեջ ուղղակիորեն նշեց Կալիշ քաղաքը, և այս քաղաքը նույնացվում է ժամանակակից Կալիշի հետ։ Այն զբաղեցնում է 70 կմ² տարածք, բնակչությունը 108.841 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1551 մարդ/կմ²։
Լեհական թագավորության (Ռուսական կայսրություն) կազմի մեջ եղել է Կալիշի վոևոդության (1816—1837 թթ.) կենտրոն, Կալիշի նահանգի (1837—1844 թթ., 1867—1917 թթ.), ինչպես նաև Կալիշի վոևոդության (1975—1998 թթ.) կենտրոն։ Քաղաքի արևելյան ճակատում 2 (15) պատերազմ սկսվեց, իսկ օգոստոսին գերմանական զորքերը Կալիշը գրավեցին։
Քաղաքը տեղակայված է Պրոսնա գետի մոտակայքում։
Անվան ստուգաբանություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կալիշ անունը բխում է կելտական «կալ» տերմինից, որը նշանակում է հոսանք կամ սլավոնական «կալ» տերմինից, որը նշանակում է ճահիճ կամ ճահճուտ։
Բնակչություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Տնտեսություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Չնայած նրան, որ քաղաքի սահմանների շրջանում ծանր արդյունաբերությունը քիչ է, Կալիշը մի շարք խոշոր ձեռնարկությունների տուն է։ Հատկանշական են Calisia դաշնամուրի գործարանը և Winiary և Ziołopex սննդի վերամշակման գործարանները (վերջինս այժմ Nestle-ի մասին է), Big Star jeans-ի գործարանը և Hellena, Jutrzenka, և Kaliszanka զովացուցիչ ըմպելիքների արտադրման գործարանները։ 2 ինքնաթիռի արտադրման գործարաններ WSK-Kalisz and Pratt & Whitney Kalisz (of Pratt & Whitney Canada մի ճյուղ) գտնվում է Կալիշում։
Կրոն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կա 19 կաթոլիկ, 5 բողոքական, և մեկ օրթոդոքս եկեղեցի Կալիշում։ Նախքան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Կալիշում կար 25.500 հրեա, բայց նրանցից շատերը սպանվել են նացիստների կողմից, և 1942 թվականի ամռանը Կալիշի հրեաների համայնքը ամբողջովին ավերվեց։
Կրթություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Կալիշը նշանավոր կրթական կենտրոն է մարզում։ Այն քսանինը տարրական, հիմնական դպրոցների, կրտսեր/ավագ դպրոցների և հինգ ավագ դպրոցների «տունն» է։ Նաև յոթ քոլեջներ և տասներկու հանգստյան դպրոցներ գտնվում են այստեղ։ Այն նաև տունն է Պոզան համալսարանի տնտեսագիտական, գիտությունների և տեխնոլոգիաների նաև տարբեր այլ համալսարանների բարձրագույն կրթական մասնաճյուղերի։ Այն նաև տունն է Հենրիկ Մելքերի Երաժշտական դպրոցի։
Կարևոր հուշարձաններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- IX-X Զավոդցե բլուրում գտնվող արգելանոց։
- Բերդի պատերի ավերակներ։
- Սուրբ Նիկոլայի եկեղեցի. կառուցվել է Բոլեցլավու Պիոուսու արքայազնի շնորհիվ՝ 1253 թվականին։
- Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տաճարը Սուրբ ընտանիքի զարմանահրաշ պատկերակի հետ կառուցվել է 1353 թվականին։
- Կալիշյան զբոսայգին ամենահին քաղաքային զբոսայգին է Լեհաստանում։
- Սուրբ Վոյցեհա եկեղեցին XI դարում եղել է Կալիշի կենտրոն։
- Վոյցեհա Բոլուսլավի անվան թատրոն։
- Ֆրանսիական մենաստանը հիմնադրված է 1257 թվականին՝ իշխան Բոլեսլավ Պոուսոյի և նրա կնոջ կողմից։
Մարդիկ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ստանիսլավ Վոյցեխովսկի (1869—1953 թթ.) լեհ քաղաքագետ, 1922—1926 թվականներին Լեհաստանի նախագահ։
- Ստանիսլավ Բարցիկովսկի (1832-1897 թթ.) լեհ արվեստագետ։
- Լեոն Յանիշևսկի (1810—1861 թթ.) լեհ գրող և վիպասան։
Քույր քաղաքներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
Պատկերասրահ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]-
-
-
Շուկա -
Քաղաքապետարան -
-
-
-
-
-
-
.jpg)
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/localities/by-unit/023015761011-0936569?var-id=1639616&format=jsonapi
- ↑ 2,0 2,1 https://www.worlddata.info/europe/poland/timezones.php
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 «Արխիվացված պատճենը». Urząd Miejski w Kaliszu. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հոկտեմբերի 30-ին. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 6-ին.
{{cite web}}: More than one of|accessdate=and|access-date=specified (օգնություն) - ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 «Partnerstwo miast». Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Kaliszu. Վերցված է 2013 թ․ օգոստոսի 6-ին.
Արտաքին հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Official website Արխիվացված 2012-01-21 Wayback Machine (անգլ.)
- Kalisz City Guide Արխիվացված 1999-11-10 Wayback Machine
- Dawny Kalisz
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Կալիշ» հոդվածին։ |
| ||||||||||
