Կալիշ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բնակավայր
Կալիշ
լեհ.՝ Kalisz
Դրոշ Զինանշան
POL Kalisz flag.svg POL Kalisz COA.svg

Kalisz aerial view 2019 P07.jpg
ԵրկիրԼեհաստան Լեհաստան
Մակերես69 420 000 քառակուսի մետր
ԲԾՄ144 մետր
Բնակչություն103 738 մարդ (2014)
Ժամային գոտիUTC+1 և UTC+2
Փոստային ինդեքսներ62-800 à 62-821
Ավտոմոբիլային կոդPK
Պաշտոնական կայքkalisz.pl
##Կալիշ (Լեհաստան)
Red pog.png

Կալիշ (լեհ.՝ Kalisz , գերմ.՝ Kalisch), քաղաք Լեհաստանում՝ Մեծ Լեհաստանի վոևոդության կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լեհաստանի հնագույն քաղաքներից մեկը։ II դարում հույն աշխարհագրագետ Կլավդիոս Պտղոմեոսը իր «Աշխարհագրական տեսություն» աշխատության մեջ ուղղակիորեն նշեց Կալիշ քաղաքը, և այս քաղաքը նույնացվում է ժամանակակից Կալիշի հետ։ Այն զբաղեցնում է 70 կմ² տարածք, բնակչությունը 108.841 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1551 մարդ/կմ²։

Լեհական թագավորության (Ռուսական կայսրություն) կազմի մեջ եղել է Կալիշի վոևոդության (1816—1837 թթ.) կենտրոն, Կալիշի նահանգի (1837—1844 թթ., 1867—1917 թթ.), ինչպես նաև Կալիշի վոևոդության (1975—1998 թթ.) կենտրոն։ Քաղաքի արևելյան ճակատում 2 (15) պատերազմ սկսվեց, իսկ օգոստոսին գերմանական զորքերը Կալիշը գրավեցին։

Քաղաքը տեղակայված է Պրոսնա գետի մոտակայքում։

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կալիշ անունը բխում է կելտական «կալ» տերմինից, որը նշանակում է հոսանք կամ սլավոնական «կալ» տերմինից, որը նշանակում է ճահիճ կամ ճահճուտ։

Kalisz memorial.JPG

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1860 - 12 835 բնակիչ
  • 1914 - 68 000 բնակիչ
  • 1939 - 81 000 բնակիչ
  • 1946 - 48 029 բնակիչ
  • 1950 - 55 542 բնակիչ
  • 1960 - 69 946 բնակիչ
  • 1970 - 81 454 բնակիչ
  • 1980 - 98 921 բնակիչ
  • 2000 - 110 104 բնակիչ
  • 2008 - 107 140 բնակիչ

Տնտեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած նրան, որ քաղաքի սահմանների շրջանում ծանր արդյունաբերությունը քիչ է, Կալիշը մի շարք խոշոր ձեռնարկությունների տուն է։ Հատկանշական են Calisia դաշնամուրի գործարանը և Winiary և Ziołopex սննդի վերամշակման գործարանները (վերջինս այժմ Nestle-ի մասին է), Big Star jeans-ի գործարանը և Hellena, Jutrzenka, և Kaliszanka զովացուցիչ ըմպելիքների արտադրման գործարանները։ 2 ինքնաթիռի արտադրման գործարաններ WSK-Kalisz and Pratt & Whitney Kalisz (of Pratt & Whitney Canada մի ճյուղ) գտնվում է Կալիշում։

Sanktuarium św. Józefa.jpg

Կրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կա 19 կաթոլիկ, 5 բողոքական, և մեկ օրթոդոքս եկեղեցի Կալիշում։ Նախքան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Կալիշում կար 25.500 հրեա, բայց նրանցից շատերը սպանվել են նացիստների կողմից, և 1942 թվականի ամռանը Կալիշի հրեաների համայնքը ամբողջովին ավերվեց։

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կալիշը նշանավոր կրթական կենտրոն է մարզում։ Այն քսանինը տարրական, հիմնական դպրոցների, կրտսեր/ավագ դպրոցների և հինգ ավագ դպրոցների «տունն» է։ Նաև յոթ քոլեջներ և տասներկու հանգստյան դպրոցներ գտնվում են այստեղ։ Այն նաև տունն է Պոզան համալսարանի տնտեսագիտական, գիտությունների և տեխնոլոգիաների նաև տարբեր այլ համալսարանների բարձրագույն կրթական մասնաճյուղերի։ Այն նաև տունն է Հենրիկ Մելքերի Երաժշտական դպրոցի։

Կարևոր հուշարձաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • IX-X Զավոդցե բլուրում գտնվող արգելանոց։
  • Բերդի պատերի ավերակներ։
  • Սուրբ Նիկոլայի եկեղեցի. կառուցվել է Բոլեցլավու Պիոուսու արքայազնի շնորհիվ՝ 1253 թվականին։
  • Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տաճարը Սուրբ ընտանիքի զարմանահրաշ պատկերակի հետ կառուցվել է 1353 թվականին։
  • Կալիշյան զբոսայգին ամենահին քաղաքային զբոսայգին է Լեհաստանում։
  • Սուրբ Վոյցեհա եկեղեցին XI դարում եղել է Կալիշի կենտրոն։
  • Վոյցեհա Բոլուսլավի անվան թատրոն։
  • Ֆրանսիական մենաստանը հիմնադրված է 1257 թվականին՝ իշխան Բոլեսլավ Պոուսոյի և նրա կնոջ կողմից։

Մարդիկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քույր քաղաքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 http://www.kalisz.pl/pl/q/o-miescie/miasta-partnerskie 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 http://www.bip.kalisz.pl/index.php?s=710&id=700 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]