Լյուդվիգ Սվոբոդա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Լյուդվիգ Սվոբոդա
չեխ․՝ Ludvík Svoboda
Ludvík Svoboda (Author - Stanislav Tereba).JPG
նոյեմբերի 25, 1895(1895-11-25)[1][2][3][…] - սեպտեմբերի 20, 1979(1979-09-20)[1][3][4][…] (83 տարեկան)
ԾննդավայրHroznatín, Տրշեբիչի շրջան[5][6]
Մահվան վայրՊրահա, Չեխոսլովակիա[7][6]
ԳերեզմանMunicipal cemetery in Kroměříž
ՔաղաքացիությունԽՍՀՄ
ԶորատեսակԱվստրո-Հունգարիայի զինված ուժեր, Czechoslovak legions in Russia?[5], Czechoslovak Army?, Czechoslovak People's Army?, Czechoslovak army in exile?[5] և հետևազոր
ԿոչումGeneral of the Army?, լեյտենանտ, կապիտան, փոխգնդապետ, գնդապետ, բրիգադի գեներալ, դիվիզիոնի գեներալ, փոխգնդապետ[5] և Բանակի գեներալ
Հրամանատարն էրI Corps?
Մարտեր/
պատերազմներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ, Արևելյան ճակատ, Չեխոսլովակյան կորպուսի խռովություն, Battle of Chelyabinsk?, Q2607647?, Great Siberian Ice March?, Third Battle of Kharkov?, Կուրսկի ճակատամարտ, Operation Polkovodets Rumyantsev?, Դնեպրի ճակատամարտ, Battle of Kyiv (1943)?, Ժիտոմիր-Բերդիչևյան գործողություն, Battle of the Korsun–Cherkassy Pocket? և Battle of the Dukla Pass?
Պարգևներ
ՍտորագրությունИзображение автографа

Լյուդվիգ Սվոբոդա (չեխ․՝ Ludvík Svoboda, նոյեմբերի 25, 1895(1895-11-25)[1][2][3][…], Hroznatín, Տրշեբիչի շրջան[5][6] - սեպտեմբերի 20, 1979(1979-09-20)[1][3][4][…], Պրահա, Չեխոսլովակիա[7][6]), չեխ քաղաքական և ռազմական գործիչ, բանակի գեներալ (1945), Չեխոսլովակիայի եռակի հերոս (1965, 1970, 1975), Խորհրդային Միության հերոս (1965), Չեխոսլովակիայի 7-րդ նախագահը։

Ստացել է գյուղատնտեսական կրթություն։ 1915 թվականին զորակոչվել է ավստրո-հունգարական բանակ, եղել է ռուսական ճակատում։ Սվոբոդայի ղեկավարությամբ գործող չեխական խումբն անցել է ճակատային գիծը և 1916 թվականին մտել չեխոսլովակյան լեգիոն։ 1920 թվականին վերադարձել է հայրենիք՝ դարձել չեխոսլովական բանակի կադրային սպա։ 1931-1934 թվականներին դասավանդել է ռազմական ակադեմիայում, ապա եղել է հետևակային գումարտակի հրամանատար։ Նացիստական Գերմանիայի կողմից Չեխոսլովակիան օկուպացնելուց հետո եղել է ընդհատակյա հակաֆաշիստական ռազմական կազմակերպության հիմնադիրներից։ 1939 թվականի ամռանը մեկնել է Լեհաստան, ուր կազմակերպել է չեխական զորական միավորում, որի հետ 1939 թվականի սեպտեմբերին անցել է Խորհրդային Միություն։ Սվոբոդան 1942 թվականի փետրվարին Բուզուլուկում 1-ին Չեխոսլովակյան առանձին հետևակային գումարտակի ստեղծման նախաձեռնողն է, որը Սոկոլովի տակ 1943 թվականի մարտին առաջին անգամ մարտի է բռնվել ֆաշիստական զորքերի դեմ։ 1943 թվականին գլխավորոլ է 1-ին Չեխոսլովակյան առանձին հետևակային բրիգադը, որը մարտնչել է Կիևի, Բելայա Ցերկովի, Ժաշկովի տակ։ 1944 թվականին Սվոբոդայի հրամանատարությամբ գործող 1-ին Չեխոսլովակյան բանակային կորպուսը մասնակցել է Դուկելյան օպերացիային, Սլովակիայում մղվող մարտերին։

1945-1950 թվականներին եղել է ազգային պաշտպանության նախարար։ Չեխոսլովակիայի այլ գործիչների հետ ստորագրել է Կոշիցեի ծրագիրը (1945)։ 1951 թվականին նշանակվել է Չեխոսլովակիայի կառավարության նախագահի տեղակալ և ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական կոմիտեի նախագահ։ 1955-1959 թթվականին եղել է Կլեմենտ Գոտվալդի անվան ռազմական ակադեմիայի պետը, 1968-1975 թթվականին եղել է ՉԽՍՀ նախագահը, ՉԽՍՀ զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։

Պարգևատրվել է Գոտվալդի (1959, 1970), Լենինի (1943, 1965), Հոկտեմբերյան հեղափոխության (1970), Սուվորովի 1-ին (1945), 2-րդ աստիճանի (1943) շքանշաններով։ Խաղաղության չեխոսլովակյան (1968), «Ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման» միջազգային լենինյան (1970) մրցանակներ[8]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 Свобода Людвик // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1976. — Т. 23 : Сафлор — Соан. — С. 84.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Databáze Vojenského historického archivu
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 Կերպարվեստի արխիվ — 2003.
  7. 7,0 7,1 7,2 Czech National Authority Database
  8. ՀՍՀ, հատոր 11, էջ 95։