Լինգվա ֆրանկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Լինգվա ֆրանկա /ˌlɪŋɡwə ˈfræŋkə/,[1] հայտնի է նաև որպես՝ կամուրջ լեզու, ընդհանուր լեզու կամ երրորդ լեզու, լեզու կամ բարբառ, որը համակարգված օգտագործվում է տարբեր մայրենի լեզու կամ բարբառ ունեցող մարդկանց շփումը հնարավոր դարձնելու համար[2]։

Լինգվա ֆրանկան զարգացել է ամբողջ աշխարհում մարդկության պատմության ընթացքում, սովորաբար առևտրային պատճառներով (այսպես կոչված արևտր լեզու), բայց նաև մշակութային, կրոնական, դիվանագիտական և վարջական պատճառներով, ինչպես նաև տարբեր ազգությունների գիտնականների միջև տեղեկության փոխանցման համար։ Եզրը ծագում է այսպիսի լեզուներից մեկի՝ միջերկրական լինգու ֆանկայի անվանից։

Օրինակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

    1rightarrow.png Հիմնական հոդված՝ Լինգվա ֆրանկաների ցանկ

Լինգվա ֆրանկան գործածվել է հնագույն ժամանակներից։ Լատիներենը կոյնե հունարենը լինգվա ֆրանկա էին Հռոմեական և Հելենական կայսրությունների համար։ Աքքադերեն ու արամեերնը Արևմտյան Ասիայի որոշ կայսրություններում եղել են լինգվա ֆանկա[3]։ Լինգուա ֆրանկայի բազմաթիվ օրինակներ կան բոլոր մայրցամաքներում։ 21-րդ դարի ամենավառ օրինակներից է անգլերենը։ Մասնավոր շրջաններում կան շատ այլ լինգվա ֆրանկաներ, ինչպես օրինակ՝ ֆրանսերեն, հինդի, պորտուգալերեն, իսպաներեն, ռուսերեն, արաբերեն, չինարեն և սվահիլի։

Որոշակի երկրներում լինգվա ֆրանկան նաև ազգային լեզու է, օրինակ՝ ուրդուն Պակիստանում և՛ լինգվա ֆրանկա է, և՛ ազգային լեզու։ Ինդոնեզերենը ինդոնեզիայում ունի նույն կարգավիճակը, չնայած ճավայերենն ավելի շատ լեզվակի ունի, ինդոնեզերնը միակ պաշտոնական լեզուն է և գործածվում է ամբողջ երկրում (հաճախ որպես երկրոդ լեզու)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «lingua franca - definition of lingua franca in English from the Oxford dictionary»։ Oxforddictionaries.com։ Վերցված է 2015-06-18 
  2. Viacheslav A. Chirikba, "The problem of the Caucasian Sprachbund" in Pieter Muysken, ed., From Linguistic Areas to Areal Linguistics, 2008, p. 31. ISBN 90-272-3100-1
  3. Ostler, 2005 pp. 38-40

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Hall, R.A. Jr. (1966). Pidgin and Creole Languages, Cornell University Press. ISBN 0-8014-0173-9.
  • Heine, Bernd (1970). Status and Use of African Lingua Francas. ISBN 3-8039-0033-6
  • Kahane, Henry Romanos (1958). The Lingua Franca in the Levant.
  • Melatti, Julio Cezar (1983). Índios do Brasil. São Paulo: Hucitec Press, 48th edition
  • Ostler, Nicholas (2005). Empires of the Word. London: Harper ISBN 978-0-00-711871-7

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]