Իվան Կրուզենշտեռն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իվան Կրուզենշտեռն
Иван Крузенштерн
Դիմանկար
Ծնվել էնոյեմբերի 8 (19), 1770[1][2][3][…]
ԾննդավայրHagudi Manor, Wierland County, Էսթլյանդյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էօգոստոսի 12 (24), 1846[4][2][3][…] (75 տարեկան)
Մահվան վայրԿիլտսի դաստակերտ, Väike-Maarja Parish, Էստոնիայի Հանրապետություն
ԳերեզմանՏալլին
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն
Մայրենի լեզուգերմաներեն
ԿրթությունԾովային կադետական դպրոց (1787)[1]
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող, տարածքների սեփականատեր և ռազմական գործիչ
ԱշխատավայրՍանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա
Պարգևներ և
մրցանակներ
Արժանիքների շքանշան Սուրբ Գեւորգի 4-րդ դասի շքանշան Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու ասպետական շքանշան Սուրբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիճանի շքանշան Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան
և Դեմիդովի մրցանակ
ԱնդամությունՇվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիա, Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա
ԵրեխաներPaul Theodor Crusius von Krusenstjern?, Otto von Krusenstern? և Alexander Gotthard Julius von Krusenstiern?
Ստորագրություն
Изображение автографа
Commons-logo.svg Ivan Fedorovich Kruzenshtern Վիքիպահեստում

Իվան Ֆեոդորովիչ Կրուզենշտեռն (ռուս.՝ Иван Фёдорович Крузенштерн, գերմ.՝ Adam Johann von Krusenstern, նոյեմբերի 8 (19), 1770[1][2][3][…], Hagudi Manor, Wierland County, Էսթլյանդյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 12 (24), 1846[4][2][3][…], Կիլտսի դաստակերտ, Väike-Maarja Parish, Էստոնիայի Հանրապետություն), ռուս ծովագնաց, ծովակալ (1842 թ.), Պետերբուրգի ԳԱ պատվավոր անդամ (1806 թ.)։

1803-1806 թթ.-ին ղեկավարել է «Նադեժդա» և «Նևա» նավերից կազմված ռուսական առաջին շուրջերկրյա արշավախումբը[5], կատարել օվկիանոսագրական և օդերևութաբանական մեծ աշխատանքներ, նկարագրել Կուրիլյան կղզիների մի մասը, Սախալինի, Կամչատկայի և ճապոնական մի շարք կղզիների ափերը։ Ուսումնասիրությունների արդյունքներն ամփոփված են «Ճանապարհորդություն աշխարհի շուրջը 1803 թ., 1804 թ., 1805 թ. և 1806 թ. «Նադեժդա» և «Նևա» նավերով» (1809-1812 թթ.) եռահատոր աշխատության մեջ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Белавенец П. Крузенштерн, Иван Федорович (ռուս.) // Русский биографический словарьСПб.: 1903. — Т. 9. — С. 455—460.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Krusenstern, Adam Ivan // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. — Vol. 15. — P. 934.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Encyclopædia Britannica
  4. 4,0 4,1 4,2 Крузенштерн, Иоганн-Антон (ռուս.) // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1895. — Т. XVIа. — С. 849.
  5. Adam Johann von Krusenstern (1813)։ Voyage Round the World , vol. II, translated from German into English by Richard Belgrave Hoppner
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 701 CC-BY-SA-icon-80x15.png