Թորի Ամոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թորի Ամոս
Tori Amos Adelaide 2007.jpg
Ի ծնե անուն անգլ.՝ Myra Ellen Amos
Ծնվել է օգոստոսի 22, 1963({{padleft:1963|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2] (54 տարեկան)
Նյութոն, Հյուսիսային Կարոլինա, Catawba County, Հյուսիսային Կարոլինա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Երկիր Flag of the United States.svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ժանրեր ալտերնատիվ ռոք
Մասնագիտություն հեղինակ-կատարող, դաշնակահար, կոմպոզիտոր և երաժիշտ
Երգչաձայն մեցցո-սոպրանո
Գործիքներ դաշնամուր և երգեհոն
Լեյբլ Atlantic Records, Deutsche Grammophon, Epic Records և Island Records
Կայք toriamos.com

Թորի Ամոս (անգլ.՝ Tori Amos, ծնված՝ Միրա Էլեն Ամոս, օգոստոսի 22, 1963({{padleft:1963|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:22|2|0}})[1][2], Նյութոն, Հյուսիսային Կարոլինա, Catawba County, Հյուսիսային Կարոլինա, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ) ամերիկացի երգչուհի, երգահան ու դաշնակահարուհի։ Կրթությամբ դասական երաժիշստ է, ձայնը մեցո-սոպրանո է։[3][4] 80-ականներին Ամոսը Y Kant Tori Read սինթփոփ խմբի առաջնորդն էր։ 90-ականների սկզբից անցել է սոլո գործունեության՝ դառնալով այդ ժամանակաշրջանի առաջատար երգչուհի-երգահաններից մեկը։ Նա եղել է այն հազվագյուտ ալտերնատիվ ռոք կատարողներից, որը դաշնամուր է օգտագործել որպես իր հիմնական գործիք։ Նրա հիթերից են Crucify-ը (Խաչել), Silent All These Years-ը (Լուռ այս տարիների ընթացքում), God-ը (Աստված), Professional Widow-ն (Պրոֆեսիոնալ այրի), Spark-ը (Կայծ), 1000 Oceans-ը (1000 օվկիանոս) և A Sorta Fairytale-ը (Մի տեսակ հեքիաթ)։

Մանկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամոսը ծնվել է Նյուտոնում, Հյուսիսային Կառոլինա։ Ծնողներն են Մերի Էլեն և Ռեվերենդ Էդիսոն Ամոսները։ [5] Դաշնամուր նվագել սկսել է երկու տարեկանից։ Հինգ տարեկանից ստեղծել է սեփական դաշնամուրային գործիքային ստեղծագործությունները։ Ռոքվիլում (Մերիլենդ) ապրելիս կրթաթոշակ է շահել Փիբոդիի երաժշտական կոնսերվատորիայի նախապատրաստական բաժնում սովորելու համար, ուր ընդունվել էր հինգ տարեկան հասակում։ Այսպիսով Տորին դարձավ կոնսերվատորիայի ամենաերիտասարդ ուսանողը:[3] 11 տարեկանում կրթաթոշակն ընդհատվել է և հեռացվել է այնտեղից։ Ամոսը հայտարարել է, որ կրթաթոշակը կորցրել է, որովհետև հետաքրքրվել է ռոք և փոփ երաժշտությամբ, դրան ավելացրած նոտաներ կարդալ չսիրելը։[3] 1972 թ. Ամոսների ընտանիքը տեղափոխվել է Սիլվեր Սփրինգ (Մերիլենդ), որտեղ նրա հայրը դարձել է Բարի հովիվ միացյալ մեթոդիստական եկեղեցու հովիվ։ 13 տարեկանից հոր հսկողության տակ սկսել է նվագել բարերում։[3][6]

Ամոսն առաջին անգամ նկատվել է 1977 թ.՝ պատանի տաղանդների մարզային մրցույթի ժամանակ կատարելով "More Than Just a Friend" (Ավելի քան պարզապես ընկեր) երգը։ Այնուհետև եղբոր՝ Մայք Ամոսի հետ գրել է Բալթիմոր երգը և ներկայացրել մրցույթի։ Այն հաղթել է՝ դառնալով նրա առաջին սինգլը։ Մինչ այս պահը ներկայացել է Էլեն անունով, սակայն երբ ծանոթներից մեկն ասել է, որ Թորին ավելի է սազում նրան, անունը փոխել է Թորիի։[7] At age 21, Amos moved to Los Angeles to pursue her music career after several years performing on the piano bar circuit of the D.C. area.[8]

Ատլանտիկի տարիներ (1986–2001)[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինչու Թորին չի կարող կարդալ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1986 թ. Ամոսը Y Kant Tori Read (Ինչու Թորին չի կարող կարդալ) երաժշտական խումբը ստեղծած, որի անունն ակնարկում է Փիբոդիի կոնսերվատորիայում սովորելու տարիները, երբ դաշնամուր նվագում էր լսողությամբ, ոչ թե նոտաներ կարդալով։[9] 1988 թ. հուլիսին թողարկվել է խմբի առաջին ալբոմը, որը հաջողություն չի ունեցել, ու խումբը ցրվել է։

Սոլո գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չնայած Y Kant Tori Read-ի անհաջողությանը, Ատլանտիկ ձայնագրման ընկերության հետ պայմանագրի համաձայն Ամոսը պետք է վեց ալբոմ թողարկեր։ 1989 թ. նրանից նոր ալբոմ պահանջեցին։ Սկզբնական ձայնագրությունները մերժվեցին։ Պատճառը, ըստ Ամոսի, ոչ ճիշտ ներկայացումն էր։[10] Ալբոմը վերամշակվեց և ընդարձակվեց Դուգ Մորիսի հսկողության տակ և Սթիվ Քեյթոնի, Էրիկ Ռոսի, Վիլ ՄաքԳրեգորի, Կառլո Նուչիոյի և Դեն Նեբենզալի մասնակցությամբ, ինչի արդյունքում ստեղծվեց Little Earthquakes-ը (Փոքրի երկրաշարժեր), որն անդրադառնում էր Ամոսի կրոնական դաստիարակությանը, սեռական արթնացմանը, ինքնությունը հաստատելու պայքարին և սեռական բռնությանը։ Այս ալբոմը բեկումնային եղավ նրա համար։

1993 թ. Ամոսը թողարկել է երկրորդ սոլո ալբոմը՝ Under the Pink-ը (Վարդագույնի տակ), որն ավելի մեծ հաջողության հասավ, քան Little Earthquakes-ը։[11]

Նրա երրորդ սոլո ալբոմը թողարկվել է 1996 թ. հունվարին և կոչվում է Boys for Pele (Տղաներ Պելեի համար)։ Այն ձայնագրվել է իռլանդական եկեղեցում։ Չնայած ալբոմի երգերի բառերի տարօրինակ բովանդակությանն ու գործիքավորմանը, Boys for Pele-ն գերազանցում է նախորդ երկու ալբոմների արդյունքները՝ Բիլբորդում գրավելով երկրորդ հորիզոնականը։

1998-ի մայիսին և 1999-ի սեպտեմբերին թողարկված From the Choirgirl Hotel (Երգչախմբի աղջիկների հյուրանոցից) և To Venus and Back (Դեպի Վեներա և վերադարձ) ալբոմները խիստ տարբերվում էին Ամոսի նախկին ալբոմներից։ Ակուստիկ, դաշնամուրի վրա հիմնված հնչողությունը շատ տեղերում փոխարինվել է էլեկտրոնային պարային երաժշտությամբ։ Երկու ալբոմներն էլ կին լինելու թեմայով են և շոշափում են Ամոսի սեփական վիժումներն ու ամուսնությունը։

Մայրությունն Ամոսին ոգեշնչել է ստեղծել վերակատարումների ալբոմ՝ ձայնագրելով կանանց մասին տղամարդկանց գրած երգեր և սեռային դերերը փոխելով, որպեսզի ցույց տա կնոջ տեսանկյունը։[12] Գաղափարը վերածվեց Strange Little Girl (Տարօրինակ փոքրիկ աղջիկներ) ալբոմի։ Ամոսը հետագայում խոստովանել է, որ ալբոմը ստեղծելու խթանը եղել է Ատլանտիկի հետ պայմանագրից ազատվելը՝ առանց որևէ նոր երգ տալու։[13]

Սկավառակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Y Kant Tori Read (1988) (Ինչու Թորին չի կարող կարդալ)
  • Little Earthquakes (1992) (Փոքրիկ երկրաշարժեր)
  • Under the Pink (1994) (Վարդագույնի տակ)
  • Boys for Pele (1996) (Տղաներ Պելեի համար)
  • From the Choirgirl Hotel (1998) (Երգչախմբի աղջիկների հյուրանոցից)
  • To Venus and Back (1999) (Դեպի Վեներա և վերադարձ)
  • Strange Little Girls (2001) (Տարօրինակ փոքրիկ աղջիկներ)
  • Scarlet's Walk (2002) (Սկարլետի զբոսանքը)
  • Tales of a Librarian: A Tori Amos Collection (2003) (Գրադարանավարի հեքիաթները. Թորի Ամոսի հավաքածու)
  • Welcome to Sunny Florida DVD (2004) (Բարի գալուստ արևոտ Ֆլորիդա DVD)
  • The Beekeeper (2005) (Մեղվապահը)
  • American Doll Posse (2007) (Ամերիկյան տիկնիկների ջոկատ)
  • Abnormally Attracted to Sin (2009) («Աննորմալ կերպով մեղքով հրապուրված»)
  • Midwinter Graces (2009) (Ձմեռվա կեսի շնորհներ)
  • Night of Hunters (2011) (Որսորդների գիշեր)
  • Gold Dust (2012) (Ոսկե փոշի)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119338645 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 SNAC
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Amos, Tori and Ann Powers (2005). Piece by Piece. New York: Broadway Books. էջեր 49–50. ISBN 978-0-7679-1677-6. 
  4. St. Leger Marie Elsie (1994-02-24)։ «Under The Pink»։ Rolling Stone։ Վերցված է հուլիսի 3, 2012։ «mezzo» 
  5. «Tori Amos Facts, information, pictures | Encyclopedia.com articles about Tori Amos»։ Encyclopedia.com։ Վերցված է 2012 թ․ հոկտեմբերի 2–ին 
  6. Jan. 14, 2012 03:07 AM Bang Showbiz (2012-01-14)։ «Tori Amos played 1st gig at gay bar at age 13»։ Azcentral.com։ Վերցված է 2012 թ․ մարտի 28 
  7. Rogers, Kalen (1994). Tori Amos All These Years: The Authorized Biography. Omnibus. էջեր 24–25. ISBN 978-0-8256-1448-4. 
  8. «Tori Amos on Love Affair With the Piano»։ ABC News։ Վերցված է 2009-12-18 
  9. David Wallechinsky & Amy Wallace: The New Book of Lists. Canongate, 2005. ISBN 978-1-84195-719-7.
  10. «Tori Amos' Track-by-Track Guide to "Little Earthquakes"»։ Rolling Stone։ Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 19–ին 
  11. «Tori Amos — Artist Chart History»։ Billboard։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2009-05-18-ին։ Վերցված է 2009-05-07 
  12. «Tori Amos Says Eminem's Fictional Dead Wife Spoke To Her»։ MTV։ Վերցված է 2009 թ․ դեկտեմբերի 19–ին 
  13. Amos, Tori (2005). Tori Amos: Piece by Piece. New York: Broadway Books. էջեր 314–315. ISBN 978-0-7679-1677-6. 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]