Թխկու օշարակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թխկու օշարակ

Թխկու օշարակ (անգլ.՝ maple syrup, ֆր.՝ sirop d’érable), քաղցր օշարակ պատրաստված կարմիր, սև, սրատերև թխկիներից: Հաճախ օգտագործում են որպես հավելում վաֆլիներին և նրբաթերթիկներին: Կարող է օգտագործվել նաև այլ ուտելիքների պատրաստման մեջ, սկսած պաղպաղակից մինչև եգիպտացորենի հաց: Բացի այդ, թխկու օշարակը որպես բաղադրիչ օգտագործվում է նաև թխվածքների արտադրության մեջ: Իսկական թխկու օշարակն ունենում է փայտի թեթևակի համ:

Թխկու օշարակի մեծ մասն արտադրվում է Կանադայում: Թխկու օշարակն ու շաքարե թխկին հանդիսանում են Կանադայի և ԱՄՆ-ի մի շարք նահանգների, հատկապես Վերմոնտի խորհրդանշանները: Շաքարե թխկու տերևը դարձել է Կանադայի ազգային զինանշանը: Ռուսաստանում թխկու օշարակն արտադրվում է Լենինգրադյան տարածաշրջանում[1]:

Արտադրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեխնոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թխկու օշարակի հավաք պլաստմասե խողովակներով.
Թխկու հյութի հավաք

Թխկու հյութ հավաքելը սովորաբար կատարում են վաղ գարնանը. փետրվարի սկզբից մինչև ապրիլի վերջ: Դա այսպես ասաց «Բույսերի լացն է»: Հավաքը սկսում են այն ժամանակ, երբ ընձյուղները փքվում են և ցերեկը ջերմաստիճանը լինում է զրոյից բարձր, իսկ գիշերը՝ ցածր: Դա շատ կարևոր է, քանի որ հենց այդ ժամանակ է ծառը տալիս ամենաշատ հյութը: Ամենալավ և բարենպաստ ժամանակ է համարվում մարտը:

Ենթադրվում է, որ հյութն այդ ժամանակ յուրահատուկ քաղցր է: Հյութը հավաքելու համար ծառի բնում անցք են անում 0,3-1,5 սմ տրամագծով և 2-5 սմ խորությամբ, տեղադրում են խողովակները, որոնցով հյութը թափվում է հատուկ տարայի մեջ: Այնուհետև հյութը թանձրացնում են գոլորշացնելով, վերածելով այն թխկու օշարակի: Հյութը գոլորշացնում են մեծ, տափակ, տաքացվող մակերևույթների վրա: Շաքար չեն ավելացնում: Քանի որ հյութը բաղկացած է 96 % ջրից, ջրի գոլորշացման և օշարակի ստացման համար պահանջվում է մի քանի ժամ: Միջին հաշվով, 40 լ հյութից ստանում են 1 լ օշարակ կամ փափուկ թխկու շաքար:

Արտադրման վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շաքարե թխկին բնության կողմից աճում է միայն Հյուսիսային Ամերիկաում: Թխկու օշարակն ի սկզբանե հավաքել և օգտագործել են այդ մայրցամաքի բնիկ ժողովուրդները: Հետագայում այն անցել է եվրոպացի նորաբնակներին:

Աշխարհի թխկու օշարակի մոտ 80 % արտադրվում է Կանադայի Քվեբեկ նահանգում:[2] Թխկու օշարակի արտահանումը Կանադայից տարեկան գնահատվում է ավելի քան 145 մլն կանադական դոլար: Կանադայում թխկու օշարակ արտադրում են նաև Օնտարիո և Նյու Բրանսուիկ նահանգներում: ԱՄՆ-ում Նյու Յորք նահանգի հյուսիսային շրջաններում, նաև Մեն, Մասսաչուսեթս, Վերմոնտ և Փենսիլվանիա նահանգներում: Վերմոնտը հանդիսանում է ԱՄն-ում խոշոր արտադրող, արտադրելով համաշխարհային պաշարների մոտ 5,5 տոկոսը:

Օշարակը պայմանականորեն բաժանվում է կանադականի և ամերիկականի՝ իրենց խտության հիման վրա: Կանադայում կանադական թխկու օշարակի մաքրությանը և իսկությանը հետևում է հատուկ պետական հանձնաժողովը:

Վաֆլիներ թխկու օշարակով և կարագով

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թխկու օշարակի մասին առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերվում է 1760 թվականին, որում ասվում էր, որ Կանադայում աճում են թխկիներ, տալով մեծ քանակությամբ օգտակար հյութ, որն էլ հարմար է շաքարավազի արտադրության համար: Սակայն հայտնի է, որ մինչև Կոլումբոսի կողմից Ամերիկայի հայտնաբերումը հնդկացիները թխկու հյութն օգտագործում էին այդ կերպ: XVIII դարում թխկու օշարակի արտադրության ծավալը նվազեց, քանի որ սկսվեց մեծ քանակությամբ աճեցվել շաքարեղեգը, իսկ շաքարեղեգն աճեցնելն ավելի էժան է և հեշտ: Չնայած դրան, թխկու շաքարավազը արտադիվում է որոշ քանակությամբ նաև մեր ժամանակներում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]