Եվգենի Տառլե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Եվգենի Տառլե
ЕвгенийТарле
E V Tarle.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 8), 1874
Կիև[1]
Մահացել է հունվարի 5, 1955({{padleft:1955|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2] (80 տարեկանում)
Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
Գերեզման Նովոդեվիչյե գերեզմանոց
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1923-1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն պատմաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Տարտուի համալսարան և Կազանի Դաշնային համալսարան
Անդամակցություն Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն[3]
Պարգևներ Ստալինյան մրցանակ, Լենինի շքանշան կամ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան

Եվգենի Վիկտորովիչ Տառլե (ռուս.՝ Евгений Викторович Тарле, 1874 թ. հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 8), Կիև - 1955 թ. հունվարի 5, Մոսկվա), ռուս խորհրդային պատմաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1927)։ Լինելով եվրոպական երկրների նոր և նորագույն պատմության մասնագետ՝ հեղինակել է բազմաթիվ ուսումնասիրություններ, որոնք այսօր էլ չեն կորցրել իրենց գիտական արժեքը։ Հիշատակության արժանի են 1953-56 թթ. Ղրիմի պատերզմի մասին գրված աշխատությունը (2 հատոր, Крымская война։ в 2-х т. - М.-Л.։ 1941-1944.), Նապոլեոն Բոնապարտի (Наполеон, 1936) [4] և Շառլ-Մորիս Թալեյրանի (Талейран, 1939) կենսագրությունները։

Իր «Եվրոպան իմպերիալիզմի դարաշրջանում» աշխատության մեջ (Европа в эпоху империализма, 1927) անդրադարձել է նաև 1915-16 թթ. Հայոց ցեղասպանության պատմությանը. նշել է, որ իրականացնելով այդ չարագործությունը, Օսմանյան կայսրության ղեկավար շրջանակները ձգտում էին «վերջնականորեն և առհավետ պաշտպանել իրենց Կովկասի կողմից եկող վտանգից ու ռուսական նկրտումներից։ Այն, ինչ կատարվել Թուրքիայում այդ իմաստով հանդիսանում է (իր չափերով) չափազանց արտառոց մի բան համաշխարհային պատմության մեջ` Չինգիզ խանի ժամանակներից ի վեր»[5]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Тарле Евгений Викторович, Тарле Евгений Викторович // Սովետական մեծ հանրագիտարան (1969—1978) Ստուգված է սեպտեմբերի 28-ին 2015:
  2. data.bnf.fr Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  3. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12185803q Ստուգված է հոկտեմբերի 10-ին 2015:
  4. թարգմանվել է հայերեն. Նապոլեոն / Ե.Վ.Տարլե; Թարգմ.՝ Հ.Խ. Հարությունյան; Խմբ.՝ Հ.Ա. Դռնոյան. - Երևան : Հայպետհրատ, 1941. - 563 էջ։
  5. Հայկական հարց, հանրագիտարան, Երևան, 1996, էջ 440: