Եվգենի Տառլե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Եվգենի Տառլե
Евгений Тарле
E V Tarle.jpg
Ծնվել է հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 8), 1875[1]
Կիև, Ռուսական կայսրություն[2]
Մահացել է հունվարի 5, 1955({{padleft:1955|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[2][3] (79 տարեկանում)
Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[2]
Գերեզման Նովոդեվիչյան գերեզմանոց
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն
Flag of the Soviet Union (1936-1955).svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն պատմաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Հաստատություն(ներ) Տարտուի համալսարան և Կազանի Դաշնային համալսարան
Գործունեության ոլորտ պատմություն
Անդամակցություն Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա և ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Շևչենկոյի անվան համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին ռուսերեն[4]
Գիտական ղեկավար Luchyckyj Ivan
Հայտնի աշակերտներ Q4219686? և Բորիս Պիոտրովսկի
Պարգևներ
Ստալինյան մրցանակ Լենինի շքանշան Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և «Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ Անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալ

Եվգենի Վիկտորովիչ Տառլե (ռուս.՝ Евгений Викторович Тарле, 1874 թ. հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 8), Կիև - 1955 թ. հունվարի 5, Մոսկվա), ռուս խորհրդային պատմաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1927)։ Լինելով եվրոպական երկրների նոր և նորագույն պատմության մասնագետ՝ հեղինակել է բազմաթիվ ուսումնասիրություններ, որոնք այսօր էլ չեն կորցրել իրենց գիտական արժեքը։ Հիշատակության արժանի են 1953-56 թթ. Ղրիմի պատերազմի մասին գրված աշխատությունը (2 հատոր, Крымская война։ в 2-х т. - М.-Л.։ 1941-1944.), Նապոլեոն Բոնապարտի (Наполеон, 1936)[5] և Շառլ-Մորիս Թալեյրանի (Талейран, 1939) կենսագրությունները։

Իր «Եվրոպան իմպերիալիզմի դարաշրջանում» աշխատության մեջ (Европа в эпоху империализма, 1927) անդրադարձել է նաև 1915-16 թթ. Հայոց ցեղասպանության պատմությանը. նշել է, որ իրականացնելով այդ չարագործությունը, Օսմանյան կայսրության ղեկավար շրջանակները ձգտում էին «վերջնականորեն և առհավետ պաշտպանել իրենց Կովկասի կողմից եկող վտանգից ու ռուսական նկրտումներից։ Այն, ինչ կատարվել Թուրքիայում այդ իմաստով հանդիսանում է (իր չափերով) չափազանց արտառոց մի բան համաշխարհային պատմության մեջ՝ Չինգիզ խանի ժամանակներից ի վեր»[6]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118801384 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 Тарле Евгений Викторович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb12185803q
  5. թարգմանվել է հայերեն. Նապոլեոն / Ե.Վ.Տարլե; Թարգմ.՝ Հ.Խ. Հարությունյան; Խմբ.՝ Հ.Ա. Դռնոյան. - Երևան։ Հայպետհրատ, 1941. - 563 էջ։
  6. Հայկական հարց, հանրագիտարան, Երևան, 1996, էջ 440: