Դևիդ Դուգլաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դևիդ Դուգլաս
անգլ.՝ David Douglas
David Douglass00.jpg
Ծնվել էհունիսի 25, 1799(1799-06-25)[1][2][3]
Scone, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Մահացել էհուլիսի 12, 1834(1834-07-12)[4][1][2] (35 տարեկանում)
Laupāhoehoe, Հավայի շրջան, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունFlag of the United Kingdom.svg Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն
Flag of Great Britain (1707–1800).svg Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն
Flag of the United Kingdom.svg Միացյալ Թագավորություն
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող, բուսաբան, այգեգործ և թռչնաբան
Գործունեության ոլորտկենսաբանություն և բուսաբանություն
Ալմա մատերԳլազգոյի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինանգլերեն[1]
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն)Douglas
David Douglas Վիքիպահեստում


Դևիդ Դուգլաս (անգլ.՝ David Douglas, հունիսի 25, 1799(1799-06-25)[1][2][3], Scone, Շոտլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - հուլիսի 12, 1834(1834-07-12)[4][1][2], Laupāhoehoe, Հավայի շրջան, ԱՄՆ) շոտլանդացի կենսաբան և բուսաբան[5][6][7][8][9] :

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1799 թվականի հունիսի 25-ին Պերտ քաղաքում[7]: Հնարավոր է նաև, որ Դուգլասը ծնվել է 1798 թվականին[5][8][9]: Իր կարիերան սկսել է Շոտլանդիայում, ուր նա սերտ կապեր ուներ Գլազգոյի համալսարանի հետ և աշխատում էր, որպես բույսերի հավաքորդ՝ Լոնդոնի այգեգործական հասարակության համար[8]: Դևիդ Դուգլասը հրավիրվել է Հուդզոնի ծոց ընկերության կողմից՝ Օրեգոնում բուսաբանական հետազոտություններ անցկացնելու համար: Ինքը տեղափոխվեց այնտեղ 1824 թվականին[8]:Դուգլասը զբաղվում էր ամերիկյան բույսերի ուսումնասիրությամբ և Շոտլանդիա ուղարկեց Եվրոպայում անհայտ ավելի քան 200 բույսեր և սերմեր. բացի այդ՝ գտնվելով այդ ճանապարհորդությունում, հետազոտեց և անվանում տվեց Ամպքվա գետին[9][10]:Նա վերադարձավ Անգլիա 1827 թվականին[8]:

Համբավ ձեռք բերեց Եվրոպայում իր հավաքածուի շնորհիվ և դասվում էր բրիտանական անտառային արդյունաբերության հիմնադիրների շարքում[8]: Դուգլասի հայտնիությունը թույլ տվեց նրան շփվել իր ժամանակի ամենահայտնի բրիտանական գիտնականների հետ[7]: Նա համարվում է մեծագույն և առավել հաջողակ բուսաբաններից մեկը, որը մեծ ներդրում է ունեցել համաշխարհային բուսաբանության պատմության մեջ[7]:

1834 թվականի հունիսի 12-ին ողբերգական մահով վախճանվեց Հավայան կղզում: Անհայտ հանգամանքներում՝ Մաունա-Կեա հրաբուխ բարձրանալու ժամանակ, հիմնական վարկածի համաձայն, նա ընկավ ակոս-ծուղակն՝ իր հետևից վազող կատաղած ցլի հետ միասին[11][8]:

Գիտական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դևիդ Դուգլասը մասնագիտանում էր սերմնավոր բույսերի վրա[5]:

Անվանահայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան բազում բույսեր և կենդանիներ, որոնք անվանված են ի պատիվ Դուգլասի: Դրանցից որոշների լատինական անվանումները ներառում են իրենց մեջ douglasii բառը: Մի քանի օրինակներ՝

  • Սկյուռ Դուգլասի (Tamiasciurus douglasii) - կենդանի-կրծող
  • Սոճի Դուգլասի (Pseudotsuga menziesii) - փշատերև ծառ: Որոշ լեզուներում, այդ թվում ամգլերենում, անվանված Դուգլասի անունով՝ անգլ.՝ Douglas fir, գերմ.՝ Douglasie
  • Գորտակերպ մողես Դուգլասի (Phrynosoma douglassii) - մողես

Գիտական աշխատանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Douglas, David. Journal kept by David Douglas during his travels in North America 1823—1827: together with a particular description of thirty-three species of American oaks and eighteen species of Pinus, with appendices containing a list of the plants introduced by Douglas and an account of his death in 1834. — W. Wesley & Son under the direction of the Royal Horticultural Society, 1914.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Find A Grave — 1995. — ed. size: 165000000
  3. 3,0 3,1 Dictionary of Canadian Biography, Dictionnaire biographique du Canada / G. W. BrownUniversity of Toronto Press, Presses de l'Université Laval, 1959.
  4. 4,0 4,1 4,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #117651656 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 International Plant Names Index: David Douglas (1798—1834)
  6. DNB, Katalog der Deutschen Nationalbibliothek: David Douglas
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 David Douglas
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 David Douglas
  9. 9,0 9,1 9,2 David Douglas
  10. Джеральд У. Уильямс. Река Ампква(անգլ.) на сайте oregonencyclopedia.org
  11. Lyman S. J. Sarah Joiner Lyman of Hawaii: Her Own Story. Ed. Margaret Greer Martin. Hilo: Lyman Museum, 2009. 67-69.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]