Դայնա Տայմինյա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դայնա Տայմինյա
լատիշ․՝ Daina Taimiņa
Daina2.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 19, 1954(1954-08-19) (68 տարեկան)
Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
ՔաղաքացիությունFlag of Latvia.svg Լատվիա և Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, տոպոլոգ, գիտության մասսայականացնող, համալսարանի դասախոս և վիզուալ արտիստ
Հաստատություն(ներ)Կոռնելի համալսարան
Գործունեության ոլորտՏեղաբանություն, երկրաչափություն[1][2], մաթեմատիկա[2], հիպերբոլիկ երկրաչափություն[2], automata theory?[2], Մաթեմատիկայի պատմություն[2], handicraft?[2] և crocheting?[2]
Ալմա մատերԼատվիայի համալսարան (1990) և Ռիգայի առաջին պետական գիմնազիա
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն[3], լատիշերեն[2] և անգլերեն[2]
Գիտական ղեկավարRūsiņš Mārtiņš Freivalds?
Պարգևներ
Ամուսին(ներ)David W. Henderson?
Commons-logo.svg Daina Taimina Վիքիպահեստում

Դայնա Տայմինյա (լատիշ․՝ Daina Taimiņa, անգլ.՝ Daina Taimina , օգոստոսի 19, 1954(1954-08-19), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն), լատվիացի մաթեմատիկոս Կոռնելի համալսարանից, մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կրթություն ստացել է Ռիգայում (Լատվիա), որտեղ 1977 թվականին գերազանցությամբ (լատ.՝ summa cum laude) ավարտել է Լատվիայի համալսարանը և 1990 թվականին ավարտին հասցրել տեսական համակարգչային գիտության իր ավարտականը աշխատանքը (Ռուսինիշ Մարիթնիշ Ֆրիվայլդսի ղեկավարությամբ)։ Այդ ժամանակ դոկտորական ատենախոսությունը պետք էր պաշտպանվեր Լատվիայի սահմաններից դուրս, ուստի նա այն պաշտպանեց Մինսկում (Բելառուս)։ Սա բացատրում այն փաստը, որ Տայմինյայի դոկտորականը պաշտոնապես Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մաթեմատիկայի ինստիտուտի կողմից։ 1991 թվականի Լատվիայի անկախ հռչակվելուց հետո Տեյմինան ստացել է իր մաթեմատիկայի դոկտորական աստիճանը Լատվիայի համալսարանից, որտեղ նա դասավանդել է 20 տարի։

Դայնա Տայմինյան 1996 թվականին միացել է Կոռնելի համալսարանի Մաթեմատիկայի ֆակուլտետին։ 1997 թվականին ներկա գտնվելով երկրաչափության գործնական սեմինարին, նա տեսել է փխրուն թղթից պատրաստված հիպերբոլիկ ինքնաթիռների մոդելներ, որոնք պատրաստվել էին երկրաչափ Ուիլյամ Տերստոնի կողմից[4]։ Նա որոշեց ավելի ամուր մոդելներ պատրաստել[4]։ Իր հաջողությունների շնորհիվ նա իր ամուսնու՝ Կոռնելի համալսարանի մաթեմատիկայի պրոֆեսոր Դեյվիդ Հենդեսոնի հետ սեմինար վարելու համար հրավիրվեց Կոռնելի համալսարան[5]։ Այդ մաթեմատիկական մոդելները ավելի ուշ տեղ գտան ամուսինների կողմից հրատարակած երկրաչափության մասին պատմող երեք գրքերում, որոցից ամենահայտնին «Փորփելով երկրաչափությունը․ Պատմության հետ էվկլիդեսյան և ոչ էվկլիդեսյան»։

Նրա աշխատանքը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել Մեդիա ոլորտում։ Discover ամսագրում նրա մասին գրվել է «Հյուսված տեսություն» հոդվածը[6]։ The Times ամսագրի լրագրող Մարգարետ Ութթմեքը հարցազրույց է վերցրել Դայնա Թաիմինայից և Դեյվիդ Հենդերսոնից Կառավարության ամսագրի հետ Cabinet ամսագրի համար[7]։ Ավելի ուշ IFF (Institute For Figuring) ինստիտուտը «Հիպերբոլիկ տարածության ուղեցույց» վերնագրով գրքույկ է հրատարակել։

Տայմինյա 2012 թվականին Ամերիկայի Մաթեմատիկական Ասոցիացիայի կողմից արժանացել է Էյլեր գրական մրցանակին[8]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • David W. Henderson, Daina Taimina Experiencing Geometry: Euclidean and non-Euclidean with History, Pearson Prentice Hall, 2005

Գրականութոյւն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]