Գուստավ Նաան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գուստավ Նաան
էստ․՝ Gustav Naan
Ծնվել է մայիսի 17, 1919(1919-05-17)
Վլադիվոստոկ, Խորհրդային Ռուսաստան
Մահացել է հունվարի 12, 1994(1994-01-12) (74 տարեկանում)
Տալլին, Էստոնիայի Հանրապետություն
Գերեզման Metsakalmistu
Քաղաքացիություն Flag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
Flag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Մասնագիտություն ֆիզիկոս, աստղագետ և փիլիսոփա
Անդամակցություն Էստոնիայի գիտությունների ազգային ակադեմիա
Ալմա մատեր Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետ
Գիտական աստիճան ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Պարգևներ Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան Կարմիր Աստղի շքանշան Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան և Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան
Կուսակցություն ԽՄԿԿ

Գուստավ Նաան (էստ․՝ Gustav Naan, մայիսի 17, 1919(1919-05-17), Վլադիվոստոկ, Խորհրդային Ռուսաստան - հունվարի 12, 1994(1994-01-12), Տալլին, Էստոնիայի Հանրապետություն), ազգությամբ էստոնացի խորհրդային փիլիսոփա, ֆիզիկոս և տիեզերաբան։ Էստոնական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1951

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է էստոնացի վերաբնակիչների ընտանիքում Լիֆլյանդսկի բնակավայրում (այժմյան Բոլշոյ Կամենի միկրոշրջանում), որը Վլադիվոստոկի մոտ էր։ Ավարտել է Պետրովկայի յոթնամյա դպրոցը[1]։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից է։ 1941 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանը, իսկ 1946 թվականին՝ Մոսկվայի Բարձրագույն կուսակցական դպրոցը։ Պատերազմից հետո վերադարձել է Էստոնիա, 1947 թվականին հրատարակել է «Էստոնացի բուրժուական ազգայնականների գաղափարաբանության հետադիմական էությունը» գիրքը, որը գրվել էր հետագա գաղափարաբանական դրույթների շրջանակում[2]։

Եղել է Էստոնիայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատմության ինստիտուտի տնօրեն (1950—1951), Էստոնիայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի փոխնախագահ (1951—1964)։ Հիմնական աշխատությունները նվիրված էին տիեզերաբանությանը և աստղագիտության փիլիսոփայական հարցադրումներին։ 1964 թվականին առաջ է քաշել զուգաչափ տիեզերքի վարկածը, որի համաձայն սովորական աշխարհին զուգահեռ գոյություն ունի հակաաշխարհ[3]։ 1966-1989 թվականներին եղել է «Էստոնական խորհրդային հանրագիտարանի» խմբագիրը։ 1960-ական և 1970-ական թվականներին ճանաչում է ստացել ժողովրդագրության, սեքսի, ամուսնալուծությունների և այլ հարցերի վերաբերյալ «ոչ ավանդական» հայացքների համար։

Վերակառուցման տարիներին աջակցել է Էստոնական ԽՍՀ աշխատավորների ինտերնացիոնալ ճակատին[4], հանդես է եկել ընդդեմ Էստոնիայի ինքնիշխանության։

2008 թվականին ռեժիսոր Մերլե Կարուսոոն Էստոնական դրամատիկ թատրոնի բեմում բեմադրեց «Սիգմա Տաու Ս705» ներկայացումը՝ Էնն Վետեմաայի և Էրկ Աուլեի «Ակադեմիկոս Նաանի փայլն ու չքավորությունը» պիեսի հիման վրա[5]։

Թոռը Դենիս Նաանն է։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Колчинский И.Г., Корсунь А.А., Родригес М.Г Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд., перераб. и доп.. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.
  • “Dependence and opposition. Problems in Soviet Estonian historiography in the late 1940s and early 1950s” by Hain Rebas. In: Journal of Baltic Studies, Volume 36, Issue 4 Winter 2005, pages 423 – 448
  • “Philosophy of science in Estonia” by Rein Vihalemm and Peeter Müürsepp. In: Journal for General Philosophy of Science, Volume 38, Number 1 / April, 2007, pp. 167–191.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Рекк-Лебедев А. Дальневосточная Лифляндия: Эстонцы на Уссурийской земле. — Таллин: Ээсти раамат, 1989. — С. 33. — 136 с.
  2. Антс Вийрес История Эстонии в сталинских тисках
  3. http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?id=92702 / Густав Наан. Симметричная Вселенная. Публикация Тартуской астрономической обсерватории. Том XXXIV, 1964 г.
  4. Сборник «Анатомия независимости»
  5. http://magazines.russ.ru/druzhba/2009/4/tu26.html.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]