Գաբրիել Տարդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Գաբրիել Տարդ
Gabriel Tarde
Tarde gabriel.gif
Ծնվել է մարտի 12, 1843(1843-03-12)[1][2][3][4][5][6][7][8][9]
Սարլա-լա-Կանեդա
Մահացել է մայիսի 13, 1904(1904-05-13)[1] (61 տարեկանում) կամ մայիսի 12, 1904(1904-05-12)[2][3] (61 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[10]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն պրոֆեսոր, սոցիալական հոգեբան, սոցիոլոգ, քրեագետ, հոգեբան և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ) Կոլեժ դե Ֆրանս[11]
Գործունեության ոլորտ Հասարակագիտություն և քրեաբանություն
Անդամակցություն Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատեր Թուլուզի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[3]
Պարգևներ Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ
Gabriel Tarde Վիքիպահեստում

Գաբրիել Տարդ (ֆր.՝ Jean-Gabriel Tarde, 1843-1904), ֆրանսիացի սոցիոլոգ, քրեաբան, սոցիալական հոգեբանության հիմնադիրներից։

Աշխատությունները վերաբերում են սոցիոլոգիային («Ընդօրինակման օրենքները», 1890, «Սոցիալական օրենքներ», 1898), սոցիալական հոգեբանությանը («Սոցիալական հոգեբանության ակնարկներ», 1898), իրավունքի փիլիսոփայությանը, քրեաբանությանը («Համեմատական քրեաբանություն», 1886)։ Զբաղվել է սոցիալական իմացության մեթոդաբանական հարցերով, հասարակական կարծիքի, ամբոխի, միջանձնային հաղորդակցման մեխանիզմների, հանցագործության սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությամբ։ Մեծ տեղ է հատկացրել էմպիրիկական հետազոտություններին, վիճակագրական մեթոդին։ Քննադատել է մեխանիցիզմը, նատուրալիզմը, էվոլյուցիոնիզմը։ Տարդը համընդհանուր բացատրության սկզբունք է համարել ընդօրինակման մեխանիզմը, հասարակության հիմքում ընկած է մի անհատի ընդօրինակումը մյուսին։ Ընդօրինակման, հարմարման միջոցով են առաջանում հասարակական արժեքները։ Նա հոգեբանականացրել է սոցիալ․ երևույթները, դրանք բացատրել անհատական հոգեբանության առանձնահատկություններով։ Տարդը փաստորեն նույնացրել է սոցիոլոգիան և սոցիալական հոգեբանությունը (սոցիոլոգիան, ըստ նրա, կոլեկտիվ հոգեբանություն է, «միջուղեղային» հոգեբանություն)։ Պատմության ընթացքն ըմբռնել է իդեալիստորեն, հասարակական ներդաշնակությունը բխեցրել գաղափարների ներդաշնակությունից և այլն։ Տարդը զգալիորեն ազդել է բուրժուական, հատկապես ամերիկական սոցիոլոգիայի զարգացման վրա։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia BritannicaEncyclopædia Britannica, Inc., 1768. — Vol. 22. — ISBN 978-1-59339-292-5
  2. 2,0 2,1 Istituto dell'Enciclopedia Italiana Enciclopedia Treccani — 1929.
  3. 3,0 3,1 3,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. Base Léonoreministère de la Culture.
  5. Encyclopædia Britannica
  6. SNAC — 2010.
  7. Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  8. NooSFere
  9. Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.
  10. Тард Габриель // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  11. Ֆրանսիայի քոլեջի պրոֆեսորների ցանկ
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 613 CC-BY-SA-icon-80x15.png