Գաբրիել Տարդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Գաբրիել Տարդ
Gabriel Tarde
Tarde gabriel.gif
Ծնվել է մարտի 12, 1843({{padleft:1843|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[1][2][3][4][5][6]
Սարլա-լա-Կանեդա
Մահացել է մայիսի 13, 1904({{padleft:1904|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[1] (61 տարեկանում) կամ մայիսի 12, 1904({{padleft:1904|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[2][3] (61 տարեկանում)
Փարիզ, Ֆրանսիա[7]
Քաղաքացիություն Ֆրանսիա
Մասնագիտություն պրոֆեսոր, սոցիալական հոգեբան, սոցիոլոգ, քրեագետ, հոգեբան և փիլիսոփա
Հաստատություն(ներ) Կոլեժ դե Ֆրանս[8]
Գործունեության ոլորտ Հասարակագիտություն և քրեաբանություն
Անդամակցություն Բարոյական և քաղաքական գիտությունների ակադեմիա
Տիրապետում է լեզուներին ֆրանսերեն[9]
Պարգևներ
Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետ
Gabriel Tarde Վիքիպահեստում

Գաբրիել Տարդ (ֆր.՝ Jean-Gabriel Tarde, 1843-1904), ֆրանսիացի սոցիոլոգ, քրեաբան, սոցիալական հոգեբանության հիմնադիրներից։

Աշխատությունները վերաբերում են սոցիոլոգիային («Ընդօրինակման օրենքները», 1890, «Սոցիալական օրենքներ», 1898), սոցիալական հոգեբանությանը («Սոցիալական հոգեբանության ակնարկներ», 1898), իրավունքի փիլիսոփայությանը, քրեաբանությանը («Համեմատական քրեաբանություն», 1886)։ Զբաղվել է սոցիալական իմացության մեթոդաբանական հարցերով, հասարակական կարծիքի, ամբոխի, միջանձնային հաղորդակցման մեխանիզմների, հանցագործության սոցիալ-հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությամբ։ Մեծ տեղ է հատկացրել էմպիրիկական հետազոտություններին, վիճակագրական մեթոդին։ Քննադատել է մեխանիցիզմը, նատուրալիզմը, էվոլյուցիոնիզմը։ Տարդը համընդհանուր բացատրության սկզբունք է համարել ընդօրինակման մեխանիզմը, հասարակության հիմքում ընկած է մի անհատի ընդօրինակումը մյուսին։ Ընդօրինակման, հարմարման միջոցով են առաջանում հասարակական արժեքները։ Նա հոգեբանականացրել է սոցիալ․ երևույթները, դրանք բացատրել անհատական հոգեբանության առանձնահատկություններով։ Տարդը փաստորեն նույնացրել է սոցիոլոգիան և սոցիալական հոգեբանությունը (սոցիոլոգիան, ըստ նրա, կոլեկտիվ հոգեբանություն է, «միջուղեղային» հոգեբանություն)։ Պատմության ընթացքն ըմբռնել է իդեալիստորեն, հասարակական ներդաշնակությունը բխեցրել գաղափարների ներդաշնակությունից և այլն։ Տարդը զգալիորեն ազդել է բուրժուական, հատկապես ամերիկական սոցիոլոգիայի զարգացման վրա։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 613 CC-BY-SA-icon-80x15.png