Բիլի Միլիգան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բիլի Միլիգան
Portrait Shots Billy Milligan (Criminals in 1970) .jpg
Ծնվել է փետրվարի 14, 1955(1955-02-14)
Ծննդավայր Մայամի Բիչ, Մայամի Դեյդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ
Մահացել է դեկտեմբերի 13, 2014(2014-12-13) (59 տարեկանում)
Մահվան վայր Կոլումբուս, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն Flag of the United States.svg ԱՄՆ
Մասնագիտություն կինոռեժիսոր

Ուիլյամ Սթենլի Միլիգան ( հայտնի որպես Բիլի Միլիգան, ադրբ.՝ Wiliam Stanley Milligan, փետրվար 14, 1955, Մայամի-Բիչ - դեկտեմբեր 12, 2014, Կոլումբուս)[1], ամենահայտնի մարդկանցից մեկը հոգեբուժության մեջ «անձի բազմակիություն» ախտորոշմամբ: Հաշվում են Միլիգանի մեջ ապրող 24 տարբեր անձիք, որոնցից 10-ը հիմնական էին՝ հենց ինքը՝ Միլիգանը (որպես գլխավոր անձ), Արթուր Սմիթը, Ռեյջենը, Ալենը, Թոմին, Դեյվիդը, Քրիսթոֆերը, Ադալանան, Դենին:

1970-ական թվականներին նրան առաջին անգամ դատեցին ԱՄՆ Օհայո նահանգում: Միլիգանը մեղադրվում էր մի քանի կողոպուտների և 3 բռնաբարությունների համար: Սակայն նրա պաշտպանները հայտարարեցին նրա խելագար լինելու փաստը և պնդում էին, որ այդ հանցագործությունները կատարվել էին նրա 2 այլընտրանքային անձանց կողմից՝ առանց նրա իմացության: Արդյունքում նա արդարացվեց՝ հատուկ հոգեբուժական բուժման ուղարկվելու պայմանով: Բիլլի Միլիգանը դարձավ առաջին մարդը, ով դատական պրոցեսի ընթացքում արդարացվեց «անձի բազմակիություն» ախտորոշմամբ: 1988 թվականին՝ 10 տարի հոգեբուժական հաստատությունում անցկացնելուց հետո, Միլիգանը ճանաչվեց առողջացած և ազատվեց[2]։

Բիլլի Միլիգանի պատմությունը ներկայացված է Դենիել Քիզի «Բիլլի Միլիգանի մտքերը» և «Միլիգանի պատերազմները» վեպերում:

Վաղ ժամանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուիլյամ Սթենլի Միլիգանը ընտանիքի 3 երեխաներից երկրորդն էր: Արդեն երրորդ երեխայի ծնունդից հետո Միլիգանի հայրը գտնվում էր ծանր դեպրեսիայի մեջ: Նա խնդիրներ ուներ ալկոհոլի հետ: 1958 թվականին նա հոսպիտալացվեց ալկոհոլի կախվածության և դեպրեսիայի պատճառով: Նույն տարվա վերջում նա ինքնասպանության ձախողված փորձեր է կատարում: Մի քանի ամիս անց ինքնասպանության նոր փորձը պսակվում է հաջողությամբ:

Մի քանի տարի անց Բիլիի մայրը ամուսնանում է Չելմեր Միլիգանի հետ: Ըստ Բիլիի վկայությունների, երբ նա 8 տարեկան էր, խորթ հայրը նրան փակում էր նկուղում և բռնաբարում էր: Հենց այս մանկական տրավման էլ պատճառ դարձավ նրա առաջին անձանց առաջացման համար: Չնայած Քիզը իր գրքում պնդում էր, որ Բիլիի առաջին անձերը առաջացել են ավելի վաղ՝ 3-4 տարեկանում: Հետագայում Չելմեր Միլիգանը մեղադրվեց բռնաբարության հիմքով:

Ձերբակալություն և դատավարություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1975 թվականին դեղատան զինված կողոպուտի համար Միլիգանը բանտարկվեց: Երկու տարի անց նա ստացավ պայմանական վաղաժամկետ ազատում: Եվ այդ նույն տարում նա նորից ձերբակալվեց: Այս անգամ 3 կանանց բռնաբարելու մեղադրանքով: Նրան մեղադրեցին 3 առևանգման, 3 կողոպուտի և 4 բռնաբարության կետերով: Նրա պաշտպանության պատրաստման նպատակով անկացվեց դատահոգեբանական փորձաքննություն, որի արդյունքները նրա մոտ ախտորոշեցին սուր շիզոֆրենիա: Դրանից հետո նա հետազոտվեց Կոլումբոսի հոգեկան առողջության կենտրոնի հոգեբան Դորոթի Թերների կողմից: Վերջինս եկավ այն եզրակացության, որ Միլիգանը տառապում է «բազմակի անձիք» խանգարմամբ: Միլիգանի պետական պաշտպանները հասան իրենց պաշտպանյալի ճանաչմանը որպես «անուղղելի», որի արդյունքում նրան հանձնեցին հոգեբուժական կլինիկա՝ «մինչև նրան կվերադառնար հոգեկան առողջ վիճակի»: Ըստ դատարանի՝ նա չստացավ բավարար բժշկական օգնություն:

Կլինիկայում գտնվելու ընթացքում Միլիգանը հայտնեց իր մեջ ապրող 10 տարբեր անձանց առկայության մասին: Հետագայում նրան հետազոտող հոգեբույժների կողմից հայտնաբերվեցին նաև 14 այլ անձեր, որ Միլիգանի կողմից գնահատվում էին որպես «տհաճ»:

Այլընտրանքային անձիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Միլիգանի մոտ այս անձիք առաջին անգամ հայտնվեցին 3-4 տարեկանում: Դրանց թիվը աճեց 8-9 տարեկանում, երբ փոքրիկ Բիլիին բազմիցս բռնաբարել և ծեծի էր ենթարկել խորթ հայրը: Բազային էին համարվում դրանցից 10-ը: Նրա մեջ ապրող անձերը իշխանության հասան իրական Բիլիի անձի հանդեպ և սկսեցին կառավարել նրան, երբ 16 տարեկանում նա կատարեց առաջին ինքնասպանության փորձը: Սա հոգեբանության մեջ դիտվում է որպես պաշտպանական մեխանիզմ անձի անվտանգությունը պաշտպանելու համար:

  • Բիլլի - Ուիլյամ Սթենլի Միլիգանը, ով հիմնական անհատականությունն էր, հակված էր ինքնասպանության:
  • Արթուր Սմիթ - 22 տարեկան, նրբանկատ, կրթված անգլիացի: Գիտության և բժշկության էքսպերտ, առավել մասնագիտացած արյունաբանության մեջ: Ինքնուրույն սովորում էր արաբերեն՝ եգիպտական բուրգերի մակագրությունները ուսումնասիրելու համար: Տրամաբանության և դեդուկցիայի մեթոդի կիրառմամբ նա եկավ այն եզրակացության, որ Բիլիի մարմնում նա միակը չէ և բացահայտեց մնացածներին: Ռեյջենի հետ միասին իր վրա վերցրեց մնացածի հանդեպ պատասխանատվությունը, նա հաստատեց վարքի նորմերը յուրաքանչյուրի համար: Ծխում էր գլանակ, աթեիստ էր:
  • Ռեյջեն Բադասկովինիչ - հարավսլավացի, 23 տարեկան: Անգլերեն խոսքում նկատվում է սլավոնական առոգանություն: Դալտոնիկ էր, այդ պատճառով նկարում էր միագույն նկարներ: Կոմունիստ, էքսպերտ զենքերի և ռազմամթերքի մեջ: Պատասխանատու էր ֆիզիկական առողջության համար: Օժտված էր շատ մեծ ֆիզիկական ուժով շնորհիվ նրա, որ գիտեր թե «ինչպես կառավարել ադրենալինի հոսքը»: Ռեյջենի թույլ կողմն էին երեխաները և կանայք: Նա օգնում է նրանց նույնիսկ նրանց համար սննդի և իրերի գողության դիմելով: Նա Արթուրի հետ միասին պատասխանատու է հիմնական գործողությունների համար:
  • Ալեն - 18 տարեկան, խարդախ, մանիպուլացնող մարդ, ագնոստիկ, ուներ հռետորական խոսք: Առավել հաճախ նա էր շփվում արտաքին աշխարհի հետ: Նկարում էր դիմանկարներ: Միակ աջլիկը բոլորի մեջ և միակը, որ ծխախոտ էր ծխում:
  • Թոմի - 16 տարեկան: Նրա խոսքերով իրեն հաճախ շփոթում էին Ալենի հետ: Նա ինքնուրույն գլուխ էր հանում էլեկտրականությունից, էլեկտրական սարքերի աշխատանքի սկզբունքներից: Սովորել էր կառավարել անոթները և մկանները: Նվագում է սաքսաֆոն: Նկարում էր բնանկարներ:
  • Դեննի - 14 տարեկան, վախենում է մարդկանցից՝ առավել ևս տղամարդկանցից: Նա վախենում է հողից, որովհետև Չելմեր Միլիգանը բազմիցս ստիպել էր նրան գերեզման փորել և թաղել էր նրան այնտեղ, թողնելով միայն անցք շնչելու համար:
  • Քրիսթին - երեքամյա անգլուհի: Նա Բիլիի առաջին անձանցից մեկն էր և առաջիններից, որ իմացավ մնացածների գոյության մասին: Նա ունի դիսլեքսիա, բայց Արթուրն սովորեցնում է նրան գրել և կարդալ: Ռեյջենը նրա հանդեպ տածում է նուրբ զգացմունքներ և կապվածություն: Նա ընտանիքի «սիրելին» է:
  • Դեվիդ - 8 տարեկան, «ցավից պաշտպանող»: Նա զբաղցենում է գիտակցությունը, որպեսզի չզգացվի ցավը:
  • Քրիսթոֆեր- Քրսիթինի քույրը, 13 տարեկան:
  • Ադալանա- 19 տարեկան, նույնասեռական: Կարգուկանոն է հաստատում ընտանիքում, բանաստեղծություններ է գրում: Հենց նա էր զբաղվում բռնաբարություններով, որպեսզի ստանար սեր, ջերմություն: Նրան ընդունված էր համարել «տհաճ», որի համար նրան շատ հազվադեպ են թույլատրում գալ գիտակցական դաշտ և կառավարել:

Ըստ Բիլիի մնացած 13 անձերն էին հիմնական պատասխանատվություն կրում հանցագործությունների, ասոցիալ վարքի, կանոնների խախտման համար: Նրա մեջ ապրող անձանցից շատերը մեծ տաղանդով օժտված երաժիշտներ և նկարիչներ էին, ընդ որում յուրաքանչյուրը մասնագիտացած էր նկարչության և երաժշտության առանձին ճյուղերում: Նրանք տարբերվում էին նաև ինտելեկտի գործակիցներով:

IQ թեստի տվյալները՝

  • Արթուր- հրաժարվեց անցնել թեստը, քանի որ դա նրա արժանապատվությունից ցածր է: Ինտելեկտուալ ոլորտը շատ զարգացած է և հենց սա է նրան թույլ տալիս դոմինանտ դիրք գրավել մնացածի նկատմամբ:
  • Ռեյջեն - խոսք՝ 114, վարք՝ 120, ընդհանուր մակարդակ՝ 119
  • Ալեն - խոսք՝ 105, վարք՝ 130, ընդհանուր մակարդակ՝ 120
  • Թոմի - խոսք՝ 81, վարք՝ 96, ընդհանուր մակարդակ՝ 87
  • Դենի - խոսք՝ 69, վարք՝ 75, ընդհանուր մակարդակ՝ 71
  • Դեվիդ - խոսք՝ 68, վարք՝ 72, ընդհանուր մակարդակ՝ 69
  • Քրիսթեն- չափազանց փոքր է թեսթի անցկացման համար
  • Քրիսթոֆեր- խոսք՝ 98, վարք՝ 108, ընդհանուր մակարդակ՝ 102
  • Ադալանա- «դուրս չեկավ» թեստն անցնելու համար

Գործունեությունը կալանքից ազատվելուց հետո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օհայո նահանգի հոգեբանուժական կենտրոնում 10 տարի ինտենսիվ բուժում անցկացնելուց հետո, Բիլի Միլիգանը ճանաչվեց առողջ ու «ամբողջական» և ազատվեց: Հայտնի է, որ դրանից հետո նա ապրում էր Կալիֆորնիայում, ուներ սեփական կինոստուդիա և պատրաստվում էր նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմ: Դրանից հետո տվյալներ Բիլի Միլիգանի կյանքի մասին համարյա չկան, նրա բոլոր հին ծանոթները կորցրել էին նրա հետ կապը: Բիլի Միլիգանը մահացավ 2014 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, քաղցկեղից, 59 տարեկանում[3]։

Նրա փաստաբանը գրում էր, որ Բիլիի տանը պատերը պատված էին հրաշալի ֆրեսկոներով, մաթեմատիկական բանաձևերով և որ մարդկային հնարավորություններից վեր է իմանալ ամեն ինչ Բիլի Միլիգանի մասին:

2016 թվականի տվյալներով շարունակվում են Բիլի Միլիգանի կյանքի մասին պատմող «Մարդաշատ սենյակ» ֆիլմի նկարահանումները: Ֆիլմի սցենարը գրվել է դեռևս 1994 թվականին Թոդ Գրաֆի կողմից: Գլխավոր դերը ստանձնելու համար հետաքրքրություն էին ներկայացրել Ջոնի Դեփը, Բրեդ Փիթը և այլք: Նրանից մի քանիսի հետ զրուցել էր հենց ինքը՝ Միլիգանը: 2015 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ գլխավոր դերը իրականացնելու է Լեոնարդո դի Կապրիոն:

2016 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի թատրոններից մեկը ներկայացրեց «Բիլի Միլիգան» ներկայացումը Ուլիյամ Սթենլի Միլիգանի կյանքի դոկումենտալ նյութերի հիման վրա:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Maureen Kocot Notorious Milligan, Who Claimed Multiple Personalities Led Him To Crime, Dies At Central Ohio Nursing Home 16.12.2014
  2. «30 years later, multiple-personality case still fascinates»։ A news article։ The Columbus -Dispatch։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-07-25-ին 
  3. Billy Milligan | 1955-2014: Man with Famous Insanity Plea Dies, The Columbus Dispatch, 16.12.2014