Բախշի Իշխանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բախշի Իշխանյան
Ծնվել է1879
ԾննդավայրԽանձք, Խոջալուի շրջան, Ադրբեջան
Մահացել էօգոստոսի 26, 1921(1921-08-26)
Մահվան վայրանհայտ
Ազգությունհայ
ԿրթությունՇուշիի թեմական հոգևոր դպրոց
Մասնագիտությունտնտեսագետ, թարգմանիչ, խմբագիր և հասարակական գործիչ

Բախշի Իշխանյան (1879 - 1921, օգոստոսի 26), հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, խմբագիր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Խանձք (այժմ՝ ԼՂՀ Ասկերանի շրջանում) գյուղում։ Ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը, 1899 թ. ընդունվել է Գևորգյան ճեմարան: 1901ին մեկնում է Գերմանիա և ընդունվում Լայպցիգի առևտրի ինստիտուտը, որն ավարտել է 1905 թ.։ Եռանդորեն թղթակցել է Թիֆլիսի «Մշակին», «Արշալույսին», «Լոյսե Օրացույցին», «Մուրճին»: 1903ին Ժնևում մասնակցել է Սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական հայկական կազմակերպության (սպեցիֆիկների) հիմնադրմանը: Թարգմանել և 1904 թվականին Ժնևում հրատարակել է Կառլ Մարքսի «Վարձու աշխատանք և կապիտալ» երկը։

1905 թ. վերադարձել է Թիֆլիս: 1906ից խմբագրել է սպեցիֆիկների «Կյանք» պաշտոնաթերթը։ Պաշտպանել է հայ պրոլետարիատի ինքնուրույն կուսակցության ստեղծման գաղափարը։ Մեղադրվել է հակացարական գործունեության համար և 1908 թվականին հեղափոխական գործունեության համար թվականին բանտարկվել։ 1911-1913 թթ. ապրել է Գերմանիայում, աշխատակցել «Սոցիալիստ» ամսագրին։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության հաղթանակից (1917) հետո դիրքորոշվել է նրա դեմ։ Ղեկավարել է Հայաստանի Հանրապետության (1918-1920) վիճակագրական բաժնի տեսչությունը։ 1921 թվականին անցել է Իրան, որտեղից Եվրոպա մեկնելու ճանապարհին մահացել է[1][2]:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կարլ Մարքս, Վարձու աշխատանք եւ կապիտալ, թարգմանություն, Ժնև 1904։
  • Տաճկահայ խնդիրը եւ միջազգային դիպլոմատիան, Թիֆլիս, 1907։
  • Ազգային պրոգրեսը և դասակարգային շահերը, Թիֆլիս 1908։
  • Հասարակական գաղափարներ Ռ. Պատկանյանի եւ Ս. Շահազիզի բանաստեղծութիւնների մեջ: Ընդարձակ ներածությամբ-Ռուսահայ վերածնիչների սօցիալական դաւանանքի բնոյթը, Թիֆլիս, 1910։
  • Աղէտի եւ տառապանքի աշխարհից, Թիֆլիս, 1915։
  • Բագուի մեծ սարսափները, Անկետային ուսումնասիրութիւն սեպտեմբերեան անցքերի 1918 թ., Թիֆլիս, 1920:

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանարագիտարան, հատոր 1, Երևան, ՀՀՀ, 2005, էջ 460։
  2. «ԲԱՔՎԻ ՀԱՅՈՑ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅԱՆ 90-ԱՄՅԱԿԻ ԱՌԹԻՎ»։ www.noravank.am։ Վերցված է 2017-02-16