Ատալ Բիհարի Վաջպայի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ատալ Բիհարի Վաջպայի
Ab vajpayee.jpg
 
Կուսակցություն՝ BJP? և Bharatiya Jana Sangh?
Կրթություն՝ Chhatrapati Shahu Ji Maharaj University?
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, բանաստեղծ և լրագրող
Դավանանք հինդուիզմ
Ծննդյան օր դեկտեմբերի 24, 1924(1924-12-24)[1][2] կամ դեկտեմբերի 25, 1924(1924-12-25)[1]
Ծննդավայր Ագրա, United Provinces of British India, Բրիտանական Հնդկաստան
Վախճանի օր օգոստոսի 16, 2018(2018-08-16)[3][4][5][6] (93 տարեկանում)
Վախճանի վայր Նյու Դելի, Հնդկաստան
Քաղաքացիություն Flag of India.svg Հնդկաստան և British Raj Red Ensign.svg Բրիտանական Հնդկաստան
 
Ինքնագիր Atal Bihari Vajpayee's Autograph in Hindi.jpg
 
Պարգևներ

Բհարատ Ռատնա, Շնոբելյան մրցանակ, Պադմա Վիբխուշան, Outstanding Parliamentarian Award?, Բանգա Բիբհուշան և Պադմա Բհուշան

Ատալ Բիհարի Վաջպայի (հինդի՝ अटल बिहारी वाजपेयी, դեկտեմբերի 24, 1924(1924-12-24)[1][2] կամ դեկտեմբերի 25, 1924(1924-12-25)[1], Ագրա, United Provinces of British India, Բրիտանական Հնդկաստան - օգոստոսի 16, 2018(2018-08-16)[3][4][5][6], Նյու Դելի, Հնդկաստան[7][8]), հնդիկ պետական և քաղաքական գործիչ, 1996 թվականին եղել է Հնդկաստանի 11-րդ վարչապետ, վերընտրվել է 1998-2004 թվականներին Հնդկաստանի 14-րդ վարչապետի պաշտոնում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ատալ Բիհարի Վաջպային ծնվել է 1924 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Գվալիորում, որն այդ ժամանակ եղել է համանուն իշխանության մայրաքաղաքը (այժմ՝ Մադհյա Պրադեշ)[9]։ Հայրը եղել է տեղի միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ[10]։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է տեղի միջնակարգ դպրոցում։

Եղել է 20-րդ դարի վերջի ականավոր հնդիկ քաղաքական գործիչներից մեկը։

1968 թվականից մինչև 1973 թվականը եղել է Ռաշտրիա սվայամսևեկան սանգհ կազմակերպության նախագահ։ 1957 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է Հնդկաստանի խորհրդարան։ 1977 թվականի մարտից մինչև 1979 թվականի հուլիսը եղել է արտաքին գործերի նախարար։ 1980 թվականից մինչև 1984 թվականը և 1993 թվականից մինչև 1996 թվականը եղել է խորհրդարանական Բհարատիա ջանատա փարթի կուսակցության առաջնորդ։ Հնդկաստանի խորհրդարան ստորին պալատի՝ Լոկ սաբհայի 11-րդ համագումարի ընդդիմության առաջնորդ։

1996 թվականի Բհարատիա ջանատա փարթիի հաղթանակից հետո դարձել է վարչապետ, որում վերընտրվել է 1998 թվականին։

1999 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ազգային-դեմոկրատական միության հետ կազմել է խորհրդարանական մեծամասնություն։ Պաշտոնը զբաղեցնելու ընթացքում անցկացրել է առևտրային, աղքատության որոշման քաղաքականության և ՀՆԱ-ի աճի բարենորոգումներ և 1990-ական թվականների վերջի դրության սրացումից հետո փորձել է խաղխաղության բանակցություններ վարել Պակիստանի հետ։

Վաջհայիի վարչապետության ժամանակ Հնդկաստանը Ռաջաստան նահանգի տարածքում անցկացրել է երկրորդ ատոմային փորձը։

Ատալ Բիհարի 2015 թվականին Հնդկաստանի նախագահՊրանաբ Կումար Մուխերջիի կողմից արժանացել է Հնդկաստանի քաղաքացիական բարձրագույն մրցանակին՝ Բհարատ Ռատնային[11]։

Ատալ Բիհարի Վաջպային մահացել է 2018 թվականի օգոստոսի 16-ին Նյու Դելիում՝ 93 տարեկան հասակում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Person Profile // Internet Movie Database — 1990.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 3,2 https://timesofindia.indiatimes.com/india/atal-bihari-vajpayee-health-live-updates/liveblog/65415287.cms
  4. 4,0 4,1 4,2 Munzinger-Archiv — 1913.
  5. 5,0 5,1 5,2 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  6. 6,0 6,1 6,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  7. «Atal Bihari Vajpayee Biography – About family, political life, awards won, history»։ elections.in։ Արխիվացված է օրիգինալից 24 July 2017-ին։ Վերցված է 24 July 2017 
  8. «Atal Bihari Vajpayee, Former Prime Minister and BJP Stalwart, Passes Away Aged 93 at AIIMS»։ News18։ 16 August 2018։ Վերցված է 16 August 2018 
  9. N P Ullekh (2018)։ The Untold Vajpayee: Politician and Paradox։ Random House India։ ISBN 9789385990816 
  10. McFadden Robert D. (16 August 2018)։ «Atal Bihari Vajpayee, Former Prime Minister of India, Dies at 93»։ The New York Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 16 August 2018-ին։ Վերցված է 16 August 2018 
  11. «President of India to present the Bharat Ratna to Shri Atal Bihari Vajpayee on March 27th at his residence»։ pib.nic.in։ Արխիվացված է օրիգինալից 22 March 2018-ին։ Վերցված է 11 May 2017 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Lok Sabha
Նախորդող:
Պաշտոնը չէր գործում
Բալամպուրի խորհրդանի
անդամ

1957–1962
Հաջորդող:
Սուբհարդա Ջոշի
Նախորդող:
Սուբհարդա Ջոշի
Բալամպուրի խորհրդանի
անդամ

1967–1971
Հաջորդող:
Չանդրա Բհալ Մանի Տիվարի
Նախորդող:
Ռամ Ավտար Շարմա
Գվալիորի խորհրդանի
անդամ

1971–1977
Հաջորդող:
Նարային Կրիշնա Ռաո Սհեջվալկար
Նախորդող:
Մուկուլ Բաներջի
Նյու Դելիի խորհրդանի
անդամ

1977–1984
Հաջորդող:
Կրիշան Չանդրա Պանտ
Նախորդող:
Մանդաթա Սինգհ
Լուկնոուի խորհրդարանի
անդամ[1]

1991–2009
Հաջորդող:
Լալջի Տանդոն
Քաղաքական պաշտոններ
Նախորդող:
Յաշվանտրաո Չավան
Արտաքին գորխերի նախարար
1977–79
Հաջորդող:
Շամ Նանդան Պրասադ Միշրա
Նախորդող:
Պամուլապարտի Վենկատա Նարասիմհա Ռաո
Հնդկաստանի վարչապետ
1996
Հաջորդող:
Հարադանահալի Դոդեգովդա Դևե Գովդա
Նախորդող:
Ինդեր Կումար Գուջրալ
Հնդկաստանի վարչապետ
1998–2004
Հաջորդող:
Մանմոհան Սինգհ
  1. «Atal Bihari Vajpayee had his website as early as 1999 polls»։ Արխիվացված է օրիգինալից 19 August 2018-ին։ Վերցված է 5 November 2018