Ավգուստ Վայսման

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto Info sciences exactes.png
Ավգուստ Վայսման
August Weismann
August Weismann.jpg
Ծնվել է հունվարի 17, 1834({{padleft:1834|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1][2][3]
Ֆրանկֆուրտ, Գերմանական միություն[4]
Մահացել է նոյեմբերի 5, 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3] (80 տարեկանում)
Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ
Քաղաքացիություն Flag of the German Empire.svg Գերմանական կայսրություն
Մասնագիտություն կենսաբան, կենդանաբան և գենետիկ
Գործունեության ոլորտ կենսաբանություն
Անդամակցություն Լոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիա, Royal Physiographic Society in Lund, Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Թուրինի Գիտությունների Ակադեմիա
Ալմա մատեր Գյոթինգենի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներին գերմաներեն[5]
Պարգևներ Darwin Medal[6] Քոթենիուսի մեդալ Darwin–Wallace Medal և Գիտության և արվեստի Բաբարիական Մաքսիմիլիանի շքանշան
Հեղինակի անվան հապավումը (բուսաբանություն) Weism.
August Weismann Վիքիպահեստում


Ավգուստ Վայսման (գերմ.՝ August Weismann, հունվարի 17, 1834({{padleft:1834|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})[1][2][3], Ֆրանկֆուրտ, Գերմանական միություն[4] - նոյեմբերի 5, 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})[1][2][3], Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ), գերմանացի կենդանաբան, էվոլյուցիոնիստ։

Սովորել է Գյոթինգենում (185218561863 թ. եղել է Ֆրայբուրգի համալսարանի պրիվատ-դոցենտ, պրոֆեսոր (1873—1912)։ Սկզբնական աշխատանքները վերաբերում են մկանային հյուսվածքի հյուսվածաբանությանը, միջատների զարգացմանը, քաղցրահամ ջրերում ապրող օրգանիզմների կենսաբանությանը։ 60-ական թվականների վերջից Վայսմանը հիմնականում զբաղվել է Չ․ Դարվինի ուսմունքի (տես Դարվինիզմ) հիմնավորման և զարգացման տեսական հարցերի ուսումնասիրությամբ։ Ելնելով մատերիալիզմի դիրքերից, Վայսմանը պաշտպանեց կենսական երևույթների մեխանիստական ըմբռնումները։ Հանդես գալով ընդդեմ վիտալիզմի, Վայսմանը մերժեց լամարկիզմը, հաստատեց, որ ձեռք բերված հատկանիշների ժառանգման հարցը հնարավոր է բացատրել միայն փորձի միջոցով։ Նա փորձնականորեն ապացուցեց, որ մեխանիկական վնասվածքները չեն ժառանգվում։ 1940-ական թվականների վերջին Վայսմանի ստեղծած ուսմունքն անվանվեց նեոդարվինիզմ, այն Դարվինի էվոլյուցիոն տեսության շարունակությունն է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 259 CC-BY-SA-icon-80x15.png