Ամերիկյան ձիթենի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ամերիկյան ձիթենի
Ամերիկյան ձիթենի
Ամերիկյան ձիթենի
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Ինֆրաթագավորություն Streptophyta
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytes)
Կարգ Խուլեղինջածաղկավորներ (Lamiales)
Ընտանիք Ձիթենազգիներ (Oleaceae)
Ցեղ Օսմանտուս (Osmanthus)
Տեսակ Ամերիկյան ձիթենի (O. americanus)
Միջազգային անվանում
Osmanthus americanus

Օսմանթուս ամերիկյան, որը հաճախ անվանում են Ամերիկյան ձիթենի[1], կամ վայրի ձիթենի[1] ՝ մշտադալար թփենի է կամ ցածրահասակ ծառ է Հյուսիսային Ամերիկայի հարավ-արևելյան մասից։ Անգլերենում հայտնի է devilwood անվամբ[1]։

Հյուսիսային Ամերիկայում տարածված է Վիրջինիա նահանգից մինչև Տեխաս նահանգը, և Մեխիկոյում՝ Նուեվո Լեոնում, հարավում՝ Օախակա և Վերակրուս քաղաքներում[2][3]։

Օսմանթուս ամերիկյանը աճում է հասնելով 4-7 մ (13-23 ֆուտ) բարձրությամբ, հազվադեպ մինչև 11 մ (36 ֆուտ)։ Տերևների երկարությունը՝ 5-14 սմ և 2-4 սմ լայնություն է, եզրերը պահպանված են։ Ծաղիկները բացվում են վաղ գարնանը, փոքր են ( 1 սմ երկարությամբ), սպիտակ և ունեն վառ արտահայտված բույր։ Պտուղը գնդաձև է, մուգ կապույտ 6-15 մմ տրամագծով կորիզ, որը պարունակում է մի հատ սերմ[4][5][6]։

Բնական միջավայր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամերիկյան ձիթենին ծաղկում է ԱՄՆ-ի հարավ արևելքում, Տեխասից մինչ Վիրջինիա նահանգները։ Աճում է նաև այլ նահանգներում. հարավային Ալաբամա, Ֆլորիդա, Ջորջիա, հարավ արևելյան Լուիզիանա, հարավային Միսիսիպի, հյուսիսային Կարոլինայի արևելքում, հարավային Կարոլինայում, հարավ արևելյան Վիրջինիայում։ Բացի այդ, այն տարածված է հարավում՝ Մեքսիկական նահանգներում. Նուեվո Լեոն, Տամաուլիպաս, Վերակրուս և Օախակայում ։

Աճման արեալ
Ծաղկաբույլը հակադիր տերևների ընդերքում

Ամերիկյան ձիթենին հաճախ աճում է չոր անտառներում գետերից ոչ հեռու։

Համակարգումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1767 թ. Կառլ Լիննեյն Ամերիկյան ձիթենին անվանում էր ՝ Olea americana, Mantissa plantarum գրքում։
  • Ջորջ Բենթը և Ջոզեֆ Դելթոն Հուքերը, Synoptical Flora of North America գրքում, որը հրատարակվել է 1878թ. անվանում էին Osmanthus americanus :

Այլ հոմանիշներ.

  • Amarolea americana (L.) փոքր,
  • Osmanthus americanus (L.) A. Gray,
  • Osmanthus americanus,
  • Osmanthus americanus var. P. S. microphyllus կանաչ,
  • Osmanthus mexicanus Lundell,
  • Osmanthus floridanus Չապման։

Օգտագործումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մշակվում է իբրև դեկորատիվ բույս այգիներում անուշահոտ ծաղիկների պատճառով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Bailey, L.H.; Bailey, E.Z.; the staff of the Liberty Hyde Bailey Hortorium (1976)։ Hortus third: A concise dictionary of plants cultivated in the United States and Canada։ New York: Macmillan։ ISBN 978-0-02-505470-7 
  2. Germplasm Resources Information Network: Osmanthus americanus Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine.
  3. Kew World Checklist of Selected Plant Families, Osmanthus americanus
  4. Weaver, R. E. (2003). Botany Section. Tri-ology 42 (6): 1-16 pdf file Archived 2007-09-24 at the Wayback Machine.
  5. Centenary College Virtual Arboretum, Louisiana: Osmanthus americanus Archived 2006-09-14 at the Wayback Machine.
  6. Huxley, A., ed. (1992). New RHS Dictionary of Gardening. Macmillan 0-333-47494-5.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]