Ալեքսանդր Փաշայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ալեքսանդր Փաշայան
Ծնվել էմարտի 1, 1909(1909-03-01)
ԾննդավայրՀաջի Հաբիբլի
Մահացել էմայիսի 26, 1965(1965-05-26) (56 տարեկանում)
Մահվան վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Ազգությունհայ
ԿրթությունՀայկական պետական մանկավարժական համալսարան
Մասնագիտությունլեզվաբան, մանկավարժ և հասարակական գործիչ
ԱշխատավայրՀՀ ԳԱԱ Հրաչյա Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտ
ԵրեխաներԱսատուր Փաշայան և Արարատ Փաշայան

Ալեքսանդր Ասատուրի Փաշայան (մարտի 1, 1909(1909-03-01), Հաջի Հաբիբլի - մայիսի 26, 1965(1965-05-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լեզվաբան-մանկավարժ, հասարակական գործիչ: Ասատուր և Արարատ Փաշայանների հայրը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալեքսանդր Փաշայանը ծնվել է 1909 թվականի մարտի 1-ին, Հաջի Հաբիբլի գյուղում (Հալեպի նահանգի Անտիոք գավառ): 1915 թվականին մոր հետ եղել է Մուսա լեռան պաշտպանների խմբում: 1944 թվականին Դամասկոսում «Սասունցի Դավիթ» շարասյան համար հանգանակության կազմակերպիչներից է: 1946 թվականին հայրենադարձել է. ուսուցչություն է արել Նալբանդ (այժմ՝ Շիրակամուտ՝ ՀՀ Լոռու մարզում) գյուղի դպրոցում: 1960 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի (հեռակա) պատմալեզվագրական ֆակուլտետը և նույն թվականից աշխատել ՀԽՍՀ ԳԱ լեզվի ինստիտուտում, զբաղվել Սվեդիայի բարբառի ուսումնասիրությամբ: Խմբագրել և ծանոթագրություններով տպագրել է Տ. Անդրեասյանի «Սվեդիայի բարբառը» (1967) աշխատությունը[1]:

1965 թվականի ազգային զարթոնքի ժամանակ, երբ հայերեն լույս էր ընծայվել Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան 40 օրը» գիրքը[2], Փաշայանի ջանքերով հավաքվել և հասարակությանն են ներկայացվել այդ հերոսամարտի մասնակից-վերապրողների վկայությունները:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մահացել է 1965 թվականի մայիսի 26-ին Երևանում:

Հիշատակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փաշայանի մահարձանը կանգնեցվել է մուսալեռցիների հանգանակությամբ (ճարտարապետ՝ Ռաֆայել Իսրայելյան):

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լեռ, որ ապրում է ժողովրդի սրտում, «Էջմիածին». 1965, № 2-4[3]:
  • Սվեդիայի բարբառի մասին. ՊԲՀ, 1963, № 4:
  • Սվեդիայի բարբառի ձևաբանությունը. «ՀԽՍՀ ԳԱ տեղեկագիր», 1964. № 9:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Ով ով է: Հայեր» հանրագիտարան, հատոր երկրորդ, գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, Երևան, 2007:
  2. Վերֆել Ֆ., Մուսա լեռան 40 օրը, «Լույս» հրատարակչություն, Երևան, 1990 թ.:
  3. Փաշայան, Ալեքսանդր (1965) Լեռ, որ ապրում է ժողովրդի սրտում. Էջմիածին. Պաշտօնական ամսագիր Հայրապետական Աթոռոյ Ս. Էջմիածնի, ԻԲ (Բ -Դ). pp. 149-155