Աբոլղասեմ Ահմեդզադե Լահութի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աբոլղասեմ Ահմեդզադե Լահութի
պարս․՝ ابوالقاسم لاهوتی
Abolqasem Lahouti.png
Ծնվել է հոկտեմբերի 12, 1887(1887-10-12)
Ծննդավայր Քերմանշահ, Central District
Վախճանվել է մարտի 16, 1957(1957-03-16)[1] (69 տարեկանում)
Վախճանի վայր Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Գրական անուն Abolqasem Lahouti
Մասնագիտություն բանաստեղծ, արվեստների գործիչ, գրող և լրագրող
Լեզու պարսկերեն
Քաղաքացիություն Flag of Iran.svg Իրան
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
Կուսակցություն ԽՄԿԿ
Պարգևներ Լենինի շքանշան և Hero of Tajikistan
Ամուսին Cecilia Banu
Abolqasem Lahouti Վիքիպահեստում
Պատկեր:Lahuti Abolqasem (1887-1957).jpg
Ն. Քրավչենկոյի կողմից Լահուտիի նկարը

Աբոլղասեմ Ահմեդզադե Լահութի (դեկտեմբերի 4, 1887, Քերմանշահ, Իրան - նոյեմբերի 16, 1957, Մոսկվա), տաջիկ խորհրդային բանաստեղծ։ Տաջկական խորհրդային պոեզիայի հիմնադիրներից։ ՍՄԿԿ անդամ 1924 թվականից։

Մասնակցել է 1905-1911 թվականների իրանական հեղափոխությանը։ 1916 թվականին Քերմանշահում հրատարակել է հեղափոխական դեմոկրատական «Բիսոթուն» թերթը։ 1917 թվականին վտարանդվել է Ստամբուլ։ 1922 թվականին վերադառնալով հայրենիք՝ ղեկավարել է Թավրիզի հակաիմպերիալիստական ապստամբաթյունը («Լահութի խանի ապստամբությունը»), որի ճնշումից հետո անցել է Խորհրդային Ռուսաստան։ Եղել է Տաջիկական ԽՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ (1925-1930), ՍՍՀՄ գրողների միության քարտուղար (1934 թվականից)։ Տպագրվել է 1907 թվականից։ Պարսկալեզու քաղաքական գազելի հիմնադիրներից է։ Հրատարակել է «Կրեմլ» (1923, հայերեն հրատարակություն 1931), «Լենինն ապրում է» (1924) պոեմները, կոլտնտեսային շինարարության մասին բանաստեղծություններ։ Գրել է այլաբանական պայմանական բնույթի՝ «Ստեղծարար դասակարգին» (1933), «Հրճվանքի հայրենիք» (1935), ինչպես նաև այլ պոեմներ («Մարդիսթան», 1941, «Տանյայի հաղթանակը», 1942, «Ուղեկիցներ», 1943)։ Ֆիրդուսու «Շահնամե»-ի սյուժեով նրա «Դարբին Քավան» պոեմը դարձել է Ա. Բալասանյանի համանուն օպերայի լիբրետոն։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. International Music Score Library Project — 2006.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 477 CC-BY-SA-icon-80x15.png