Ուտագավա Հիրոշիգե

Հիրոշիգեի դիմանկարն՝ ըստ Ուտագավա Կունիսադայի (1786—1864 թթ)

Ուտագավա Հիրոշիգեն (ճապոներեն՝ 歌川広重, 1797 թ — հոկտեմբերի 12, 1858 թ) ճապոնացի գծանկարիչ է՝ արվեստի ուկիյո-է ուղղության խոշորագույն ներկայացուցիչ, գունավոր փայտափորագրության մեծահմուտ վարպետ և ավելի քան 5400 փորագրանկարների հեղինակ: Կենցաղային գեղանկարչության բաղադրատարրերով իր քնարերգական բնանկարներում («Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները», 1833—1834 թթ) նա արտացոլել է բնության անկայուն, փոփոխական վիճակները, ձյան և մշուշի մթնոլորտային էֆեկտները: Նկարչին են վերագրում նաև Անդո Հիրոշիգե (安藤広重՝ իրական անվան և ստեղծագործական կեղծանվան անսովոր միասնություն) և Իչիյուսաի Հիրոշիգե (一幽斎廣重) գեղարվեստական կեղծանունները:

[խմբագրել] Կյանքի վաղ ժամանակաշրջանը

Հիրոշիգեն ծնվել է 1797 թ Յաեսու զորանոցում, որը գտնվում է Էդո քաղաքի (այժմյան Տոկիո) Յաեսու թաղամասում տեղակայված Էդո ամրոցի արևելելյան մասում: Ծննդյան ժամանակ նրան կնքված անունը Անդո Տոկուտարո է (安藤徳太郎): Նրա հայրը՝ Անդո Գենեմոնը, սյոգունի տոհմական պալատական էր: Երիտասարդ տարիքում Հիրոշիգեն գրեթե միաժամանակ կորցնում է և՛ մորը, և՛ հորը: Հոր մահը նշանակում էր, որ տասներեքամյա տղան պետք է ստանձնի Էդո դղյակի հրշեջ ծառայության պետի պաշտոնն ու պարտականությունները: Հիրոշիգեն այդ նշանակմամբ ծառայել է մինչև 27 տարին բոլորելը: Ծառայությունն առանձնապես աշխատատար չէր և պատանուն դա թույլ էր տալիս մեծ ժամանակ հատկացնել գեղանկարչությանը: Ենթադրաբար, Հիրոշիգեն սկսել է զբաղվել գծանկարչությամբ Կացուսիկա Հոկուսայի աշխատանքները տեսնելուց հետո:

Նկարչի ամենավաղ ստեղծագործությունը համարվում է «Լաեչյու կղզու բնակիչների թափորը» (1836 թ) նկարը:

[խմբագրել] Ստեղծագործություները

[խմբագրել] Ստեղծագործական գործունեության փուլերը

[խմբագրել] Ազդեցությունը

ձախից՝ Հիրոշիգե, «Սալորի այգին Կամեիդոյում»
աջից՝ Վան Գոգ, «Սալորի ծաղկող ծառը»

ձախից՝ Հիրոշիգե, «Մեծ կամուրջը. հանկարծակի տեղատարափ անձրև Ատակեում»
աջից՝ Վան Գոգ, «Կամուրջն անձրևի տակ»

Հիրոշիգեն Ուտագավա դպրոցի սան է, ինչպես՝ Կունիսադան և Կունիյոշին: 19-րդ դարի սկզբում Ուտագավա դպրոցում դասավանդում էին գծանկարչության և փայտափորագրության արվեստը, որն ուսումնասիրում էին բազմաթիվ արվեստագետներ: Չնայած դերասանների վերաբերյալ կամ պատմական թեմաներով նրանց գծանկարների և փորագրանկարների գերակշռությանը՝ դպրոցի սաները հմտանում էին արվեստի հայտնի բոլոր ուղղություններում:

Հիրոշիգեի օրոք գծանկարչությունը ծաղկում էր ապրում, և այդ ոճը նախընտրող արվեստասեր գնորդների թիվը սրընթաց աճում էր: Հիրոշիգեի «Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները» (1833-1834 թթ) և «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարանները» (1856- 1858 թթ) նկարների շարքը մեծ տպավորություն է գործել ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստների վրա, ինչպիսիք են Մոնեն, Վինսենթ վան Գոգը: Վան Գոգը Հիրոշիգեից բանագողել է երկու նկար «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարաններ» շարքից, որոնք այժմ ներառված են նրա ուկիյո-է գծանկարների հավաքածուի մեջ: Հիրոշիգեի ստեղծագործական ոճը տպավորություն է գործել նաև ռուսական արվեստի «Mir iskusstva» ուղղության վրա 20-րդ դարում, որի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է Իվան Բիլիբինը: