Ուտագավա Հիրոշիգե

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ուտագավա Հիրոշիգե
Portrait à la mémoire d'Hiroshige par Kunisada.jpg
Հիրոշիգեի դիմանկարն՝ ըստ Ուտագավա Կունիսադայի (1786—1864 թթ)
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ի ծնե 歌川広重
Ծնվել է 1797 թ.
Ծննդավայր Տոկիո, Ճապոնիա
Մահացել է հոկտեմբերի 12, 1858 թ
Վախճանի վայր Տոկիո, Ճապոնիա
Ազգություն Ճապոնիա Ճապոնիա
Ոճ(եր) ուկիյո-է
Ժանր(եր) բնանկար
Գործունեություն գծանկարիչ
ազդել է Իմպրեսիոնիզմ
Պորտալ Nuvola apps kcoloredit.svg Արվեստ


Ուտագավա Հիրոշիգեն (ճապոներեն՝ 歌川広重, 1797 թ - հոկտեմբերի 12, 1858 թ) ճապոնացի գծանկարիչ է՝ արվեստի ուկիյո-է ուղղության խոշորագույն ներկայացուցիչ, գունավոր փայտափորագրության մեծահմուտ վարպետ և ավելի քան 5400 փորագրանկարների հեղինակ։ Կենցաղային գեղանկարչության բաղադրատարրերով իր քնարերգական բնանկարներում («Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները», 1833 - 1834 թթ) նա արտացոլել է բնության անկայուն, փոփոխական վիճակները, ձյան և մշուշի մթնոլորտային էֆեկտները։ Նկարչին են վերագրում նաև Անդո Հիրոշիգե (安藤広重՝ իրական անվան և ստեղծագործական կեղծանվան անսովոր միասնություն) և Իչիյուսաի Հիրոշիգե (一幽斎廣重) գեղարվեստական կեղծանունները։

Կյանքի վաղ ժամանակաշրջանը[խմբագրել]

Հիրոշիգեն ծնվել է 1797 թ Յաեսու զորանոցում, որը գտնվում է Էդո քաղաքի (այժմյան Տոկիո) Յաեսու թաղամասում տեղակայված Էդո ամրոցի արևելելյան մասում։ Ծննդյան ժամանակ նրան կնքված անունը Անդո Տոկուտարո է (安藤徳太郎)։ Նրա հայրը՝ Անդո Գենեմոնը, սյոգունի տոհմական պալատական էր։ Երիտասարդ տարիքում Հիրոշիգեն գրեթե միաժամանակ կորցնում է և՛ մորը, և՛ հորը։ Հոր մահը նշանակում էր, որ տասներեքամյա տղան պետք է ստանձնի Էդո դղյակի հրշեջ ծառայության պետի պաշտոնն ու պարտականությունները։ Հիրոշիգեն այդ նշանակմամբ ծառայել է մինչև 27 տարին բոլորելը։ Ծառայությունն առանձնապես աշխատատար չէր և պատանուն դա թույլ էր տալիս մեծ ժամանակ հատկացնել գեղանկարչությանը։ Ենթադրաբար, Հիրոշիգեն սկսել է զբաղվել գծանկարչությամբ Կացուսիկա Հոկուսայի աշխատանքները տեսնելուց հետո։

Նկարչի ամենավաղ ստեղծագործությունը համարվում է «Լաեչյու կղզու բնակիչների թափորը» (1836 թ) նկարը։

Ստեղծագործություները[խմբագրել]

Ստեղծագործական գործունեության փուլերը[խմբագրել]

Ազդեցությունը[խմբագրել]

ձախից՝ Հիրոշիգե, «Սալորի այգին Կամեիդոյում»
աջից՝ Վան Գոգ, «Սալորի ծաղկող ծառը»
ձախից՝ Հիրոշիգե, «Մեծ կամուրջը. հանկարծակի տեղատարափ անձրև Ատակեում»
աջից՝ Վան Գոգ, «Կամուրջն անձրևի տակ»

Հիրոշիգեն Ուտագավա դպրոցի սան է, ինչպես՝ Կունիսադան և Կունիյոշին։ 19-րդ դարի սկզբում Ուտագավա դպրոցում դասավանդում էին գծանկարչության և փայտափորագրության արվեստը, որն ուսումնասիրում էին բազմաթիվ արվեստագետներ։ Չնայած դերասանների վերաբերյալ կամ պատմական թեմաներով նրանց գծանկարների և փորագրանկարների գերակշռությանը՝ դպրոցի սաները հմտանում էին արվեստի հայտնի բոլոր ուղղություններում։

Հիրոշիգեի օրոք գծանկարչությունը ծաղկում էր ապրում, և այդ ոճը նախընտրող արվեստասեր գնորդների թիվը սրընթաց աճում էր։ Հիրոշիգեի «Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները» (1833-1834 թթ) և «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարանները» (1856- 1858 թթ) նկարների շարքը մեծ տպավորություն է գործել ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստների վրա, ինչպիսիք են Մոնեն, Վինսենթ վան Գոգը։ Վան Գոգը Հիրոշիգեից բանագողել է երկու նկար «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարաններ» շարքից, որոնք այժմ ներառված են նրա ուկիյո-է գծանկարների հավաքածուի մեջ։ Հիրոշիգեի ստեղծագործական ոճը տպավորություն է գործել նաև ռուսական արվեստի «Mir iskusstva» ուղղության վրա 20-րդ դարում, որի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է Իվան Բիլիբինը։

Պատկերասրահ[խմբագրել]

Ուկիյո-է. «Ծաղիկների և թռչունների նկարներ»՝

Մի քանի ուկիո-է ոճի նկարներ «Տոկաիդո երկաթուղու 53 կայարանները» շարքից՝

Մի քանի ուկիո-է ոճի նկարներ «Էդո քաղաքի հարյուր անվանի տեսարաններ» շարքից՝