Գալեն Կլավդիոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Գալեն Կլավդիոս
Galen detail.jpg
(բժիշկ)
ԱԱՀ՝ Գալեն Կլավդիոս
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Γαληνός
Ծննդյան օր՝ , 131
Ծննդավայր՝ Պերգամոն (Փոքր Ասիա)
Վախճանի օր՝ 201
Վախճանի վայր՝ Հռոմ

Գալեն Կլավդիոս(հուն.Γαληνός,131թ. Պերգամոն, Փոքր Ասիա,-201թ. Հռոմ), անտիկ բժշկագիտության դասականներից։ Նա առաջինն է նկարագրել օրգանիզմի անատոմիաֆիզոլոգիական ամբողջութըունը։ Գալենը անատոմիան և ֆիզոլոգիան ուսումնասիրել է կենդանիների վրա կատարած փորձերի միջոցով։ Տվել է ուղեղի քառաբլուրների, թափառող նյարդի ու գանգուղեղային նյարդերից 7 զուրգի նկարագիրը և ապացուցել, որ գլխուղեղն ու ողնուղեղն են շարժումների, զգացողության և հոգեկան գործունեության կառավարողները։ Նա գտնում է որ արյան շրջանառության կենտրոնը լյարդն է, որտեղ արյունը մշակվում է, ապա անցնում աջ սիրտը, տարածվում ամբողջ մարմնով և կլանվում հյուսվածքների կողմից։ Գալենը զբաղվել է նաև դեղագիտությամբ, ուսումնասիրել է բազմաթիվ դեղաբույսեր։ Նա 158 - 164 թթ Պերգամոնում եղել է գլադիատորների դպրոցի, 164-ին Հռոմ տեղափոխվելուց հետո` Մարկոս Ավրելիոս կայսեր բժիշկը։ Պահպանվել է Գալենի միայն 100 աշխատություն (հիմնականում`բժշկական)։ Ամիրդովլաթ Ամասիացու «Օգուտ բժշկութեան»գրքում բազմաթիվ մեջբերումներ կան Գալենից։ Հին Հռոմում Գալենի պատկերով մետաղադրամ է հատվել։

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Դպրոցական մեծ հանրագիտարան։ Գիրք 1, հատոր 1:Երևան 2008, էջ 200