Ֆրեդրիկա Բրեմեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրեդրիկա Բրեմեր
A replica or study of Johan Gustaf Sandberg's portrait of Fredrika Bremer.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 17, 1801(1801-08-17)[1][2][3][4][5][6] կամ 1801[7][8][9][10]
ԾննդավայրPiikkiö, Finland Proper, Turku and Pori Province, Շվեդիա[2]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 31, 1865(1865-12-31)[2][11][12][4][3] կամ 1865[7][8][9][10]
Վախճանի վայրÅrsta Castle, Haninge Municipality, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[12][11]
Գրական անունF. B., F. B—r., Fr. B. և Fr. Br.
Մասնագիտությունգրող
Լեզուշվեդերեն[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա[13]
Fredrika Bremer Վիքիպահեստում

Ֆրեդրիկա Բրեմեր (շվեդ.՝ Fredrika Bremer, օգոստոսի 17, 1801(1801-08-17)[1][2][3][4][5][6] կամ 1801[7][8][9][10], Piikkiö, Finland Proper, Turku and Pori Province, Շվեդիա[2] - դեկտեմբերի 31, 1865(1865-12-31)[2][11][12][4][3] կամ 1865[7][8][9][10], Årsta Castle, Haninge Municipality, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն[12][11]), շվեդ բանաստեղծուհի, ճանապարհորդ, ազդեցիկ ֆեմինիստուհի, մանկավարժ- լուսավորիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆրեդրիկա Բրեմերը ծնվել է 1801 թվականի օգոստոսի 17-ին, շվեդական Աբո քաղաքում, հարուստ վաճառականի ընտանիքում: 1804 թվականին` երեք տարեկան հասակում, ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Ստոկհոլմից 20 մղոն հեռավորության վրա գտնվող կալվածք, որը գնել էր նրա հայրը: Ֆրեդրիկան այստեղ ապրել է մինչև 1820 թվականը: Նրա և քույրերի դաստիարակությունը չափազանց մռայլ է եղել, ծնողները, հատկապես հայրը, շատ խիստ և կոպիտ են եղել և ուշադրություն չեն դարձրել իրենց երեխաների խառնվածքին և հակումներին: Մշտական ճնշվածությունը և միապաղաղ մռայլ իրավիճակը իրենց բացասական տպավորությունն էին թողնում խանդավառ և աշխույժ Ֆրեդրիկայի վրա, նա զգում էր, որ իր մեջ թաքնված են ուժեր, որոնք անօգուտ կորչում են, դրանից նա ճնշվում և ազդվում էր, ինչի հետևանքով էլ սկսեց հիվանդանալ: 1821 թվականին ողջ ընտանիքը մեկնեց Ֆրանսիայի հարավ: Այդ ընթացքում Ֆրեդրիկան ծանոթացավ Շիլլերի ստեղծագործություններին, որոնք ուժեղ տպավորություն թողեցին նրա վրա:

Ֆրեդրիկա Բրեմերի հուշարձանը Ստոկհոլմում, քանդակագործ` Սիգրիդ Ֆրիդման: Բացվել է 1927 թվականի հունիսի 2-ին

Արտերկրից վերադառնալուց հետո նրա ընտանեկան կյանքը անցնում էր նախկինի պես, և նրա միակ զբաղմունքը գրական ստեղծագործություններն էին[14]: Հակառակ ընտանիքի ճնշմանը, նա երբեք չամուսնացավ, և իր կյանքը կապեց գրականության հետ: 1820-1830-ական թվականներին Բրեմերն անանուն կերպով հրատարակեց պատմվածքների ժողովածու` Առօրյա կյանքի պատկերներ, ընտանեկան վեպեր «Հարևանները», «Հայրենի տուն», որոնց համար Շվեդական ակադեմիան նրան պարգևատրեց փոքր ոսկե մեդալով[14]: 1840-ական թվականներին նա հանդես եկավ Մեծ Բրիտանիայում բանվորական շարժման աջակցությամբ:

1849-1851 թվականներին ուղևորություններ է կատարել Կուբա և ԱՄՆ հանդիպել Ռալֆ Էմերսոնին, Հենրի Լոնգֆելլոյին, Նաթանիել Գոտորնոմին: Հետագայում նա ճամփորդել է Շվեյցարիայում, Իտալիայում, Պաղեստինում, Հունաստանում և գրել ճամփորդական նոթեր այդ եկրներ ուղևորությունների մասին:

Ֆրեդրիկա Բրեմերը մահացել է 1865 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Ստոկհոլմի մոտակայքում գտնվող Էրստա ընտանեկան ամրոցում:

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առավել նշանակալի արձագանք ստացավ նրա ֆեմինիստական «Գերտա» վեպը կամ «Մեկ հոգու պատմությունը» (1856):

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր ժամանակին հայտնի Լուիսա Մեյ Էլքոթի «Փոքրիկ կանայք» վեպի հերոսուհիները կարդում էին Ֆրեդրիկ Բրեմերի արձակը: Ֆրեդրիկ Բրեմերի կուբայական ուղևորության մասին Ֆրեդրիկը դրախտում (1999) կենսագրական վեպը գրվել է Շվեդիայում բնակվող կուբացի գրող Ռենե Վասկես Դիասի կողմից:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Fredrika Bremer — 1917.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Encyclopædia Britannica
  5. 5,0 5,1 SNAC — 2010.
  6. 6,0 6,1 FemBio
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Inhabitants of the Convent Quarter
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 Store norske leksikon — 1978.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 Իսպանիայի ազգային գրադարան — 1711.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 Swedish Literature Bank
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 Österhaninge kyrkoarkiv, Födelse- och dopböcker, SE/SSA/1595/C I/7 (1862-1876), bildid: 00025447_00180
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 Österhaninge kyrkoarkiv, Husförhörslängder, SE/SSA/1595/A I/18 (1861-1865), bildid: 00025345_00065 — P. 60.
  13. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  14. 14,0 14,1 «Бремер, Фредерика»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Stendahl, Brita K. The Education of a Self-Made Woman, Fredrika Bremer, 1801–1865 (Edwin Mellen Press. 1994) 978-0-7734-9098-7
  • Wieselgren, Greta Fredrika Bremer och verkligheten: Romanen Herthas tillblivelse (Kvinnohistoriskt arkiv. Norstedt. 1978) 978-91-1-783041-0