Ֆերնանդո Կոլումբոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆերնանդո Կոլումբոս
Hernando Colón.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 15, 1488[1][2]
Կորդովա, Անդալուզիա, Իսպանիա[3]
Մահացել էհուլիսի 12, 1539[2] (50 տարեկանում)
Սևիլյա, Կաստիլիա և Լեոն[3]
ՔաղաքացիությունԻսպանիա
Մասնագիտությունճանապարհորդ հետազոտող, գրադարանավար, կենսագիր և նկարիչ
Տիրապետում է լեզուներինիսպաներեն[2]
ՀայրՔրիստափոր Կոլումբոս
ՄայրBeatriz Enríquez de Arana?
Ստորագրություն
Hernando Colón signature.jpg
Ferdinand Columbus Վիքիպահեստում

Ֆերնանդո Կոլումբոս կամ Կոլոն (իսպ.՝ Fernando (Hernando) Colomb (Colón), օգոստոսի 15, 1488[1][2], Կորդովա, Անդալուզիա, Իսպանիա[3] - հուլիսի 12, 1539[2], Սևիլյա, Կաստիլիա և Լեոն[3]), իսպանացի գրող և տիեզերագետ, հոր՝ Քրիստափոր Կոլումբոսի կենսագիր:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոլումբոսը ծնվել է Իսպանիայի Կորդովայում և այնտեղ անցկացրել է իր վաղ մանկության տարիները[4]: Կոլումբոսի առաջին շրջագայությունից վերադառնալուց հետո Ֆերնանդոն Ջոնի կողմից նշանակվում է Աստուրիայի իշխան, բայց երիտասարդ իշխան Ջոնի մահից հետո տեղափոխվում է Իզաբելլա թագուհու մոտ ծառայության: Քրիստափոր Կոլումբոսին ունեցել է 2 որդի՝ օրինական՝ Դիեգոն և անօրինական՝ Ֆերնանդոն, ապրել է Իսպանիայում, կապված է եղել Բեատրիս դե Արանայի հետ: Հոր՝ Քրիստափոր Կոլումբոսի մահից անմիջապես հետո երկու որդիներն էլ դարձան շատ հարուստ մարդիկ և ստացան հսկայական ժառանգություն[5]:

Ֆերնանդո Կոլոնը վայելում էր կայսր Կարլ V-ի բարեհաճությունը, կատարել է որոշ կարևոր գործառույթներ, բայց ավելի շատ զբաղված էր գիտության մեջ և մեծ գրադարան էր հավաքում իր մարմարյա պալատում, որը կառուցել էր Սևիլյայում, և որտեղ ապրում էր իրական փառք՝ ստանալով մինչև 200 հազար ֆրանկ մեկ տարվա եկամուտ:

Նրա գրադարանը (12000 հատոր) պարունակում էր Ամերիկայի հայտնագործման պատմության վերաբերյալ արժեքավոր փաստաթղթեր (իսպ.՝ Bibliotheca Colombina), որը 1551 թվականին տեղափոխվել է Սևիլյայի տաճար, առևանգվել է 19-րդ դարում[5]: Հոր կենսագրությունը Ֆերնանդոն գրել է կյանքի վերջին երկու տարիների ընթացքում, որը հրատարակվել է 1571 թվականին Վենետիկում:

Գրադարան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրիտանական թանգարանի հավաքածու Կոլումբոսի կողմից հավաքված վաղ տպագրության օրինակ[6] Այս տպագրությունը տասնհինգերորդ դարի գեղանկարիչ Մ.Ա.Ա.Մ.Մ. Զվոլեի կողմից

Կոլումբոսը հայտնի էր որպես մեծ գիտնական: Նա հսկայական եկամուտ ունեցավ իր հոր Նոր Աշխարհից՝ թողած ժառանգությունից, և դրա մեծ մասն օգտագործեց գրքեր գնելու համար: Կոլումբոսը շրջագայել է ամբողջ Եվրոպայում, գրքեր հավաքել և վերջապես ստեղծել է 15000 հատորանոց անձնական գրադարան ստեղծել[7]: Այս գրադարանը հովանավորվել է Իսպանիայում և այլուր կրթված մարդկանց կողմից, այդ թվում նաև հոլանդացի փիլիսոփա Էրազմուսի կողմից:

Զարմանալիորեն մեծ գրադարանը եզակի էր մի քանի ձևով.

  • Առաջինը. Կոլումբոսը անձամբ նշել է իր կամ ընկերների կողմից ձեռք բերված յուրաքանչյուր գրքի գնման ամսաթիվը, գտնվելու վայրը և որքան է վճարվել: Կոլումբուսը իր ընկերների հետ միասին հավաքել է իր յուրաքանչյուր գրքի ամփոփագրությունները և մշակել իր գրադարանի հիերոգլիֆիկ պլանը[7]:
  • Երկրորդը. նա ձգտում էր օգտվել վերջին տեխնոլոգիական զարգացումից, իր ձեռքբերումների մեծ մասը ձեռք բերելով ձեռագրերի փոխարեն տպագիր գրքեր: Արդյունքում, գրադարանը ձեռք է բերել մեծ թվաքանակ (ներկայումս 1,194 անուն գիրք), կամ 1453-1500 թվականներին տպագրված գրքեր:
  • Երրորդ. ինչպես նշում է Կլաուզ Վագները, նա հավաքել էր լիաժամ աշխատող գրադարանավարներ, պահանջել ապրեն շենքում, որ իրենց առաջնահերթությունը լինի գրադարանը:

Ֆերդինանդ Կոլումբոսը ժառանգել է իր հոր անձնական գրադարանը: Գրադարանի մնացորդները արժեքավոր տեղեկություններ են պարունակում Քրիստափոր Կոլումբոսի հետաքրքրությունների և հետազոտությունների վերաբերյալ:

Այս ժամանակահատվածում վիճահարույց սեփականության իրավունքի գրադարնը կրճատվել է մոտ 7000 անուն գրքերով: Դա աստիճանաբար կրճատվել է ավելի քան 4000 գրքերով, դառնալով նախնական գրադարանի շուրջ քառորդ մասը[7]: Այնուամենայնիվ, Ֆերնանդո Կոլումբոսի գրադարանի մնացորդներից պահպանվել է Մայր տաճարի կողմից և ստացել է Կոլումբոսի գրադարան անվանումը: Այսօր այն հասանելի է ինչպես գիտնականների, ուսանողների, այնպես էլ մատենասերների խորհրդատվության համար[8]:

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆերնանդո Կոլոնը մահացել է 1539 թվականին Սևիլյայում և ինչպես իր հայրը՝ Քրիստափոր Կոլումբոսը, թաղված է Սևիլյայի տաճարում:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 AA.VV. Dizionario Biografico degli Italiani — 1960.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #119284820 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. Irving Washington (1828)։ A history of the life and voyages of Christopher Columbus, Volume 3։ New York, New York: G. & C. Carvill։ էջ 232 
  5. 5,0 5,1 «Колумб, Христофор»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  6. Master I. A. M. of Zwolle on the website of the British Museum
  7. 7,0 7,1 7,2 Flood Alison (2018-05-11)։ «How Christopher Columbus's son built 'the world's first search engine'»։ the Guardian (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-05-11 
  8. La Biblioteca , accessed 4 June 2007

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]