Ֆերենց Դյուրչան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆերենց Դյուրչան
Gyurcsány and Medgyessy (Aug 2014).jpg
 
Կուսակցություն՝ Հունգարական սոցիալիստական բանվորական կուսակցություն (1989), Hungarian Socialist Party? (2011) և Democratic Coalition?
Կրթություն՝ ELTE Apáczai Csere János Gyakorló Gimnázium és Kollégium? (1978), Türr István Gimnázium és Kollégium? (1979) և Պեչի համալսարան (1990)
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ և մանկավարժ
Ծննդյան օր հունիսի 4, 1961(1961-06-04)[1][2] (60 տարեկան)
Ծննդավայր Պապա (քաղաք), Վեսպրեմ, Հունգարիա
Քաղաքացիություն Flag of Hungary.svg Հունգարիա
Ամուսին Klára Dobrev?
 
Պարգևներ

Կաթոլիկ Իզաբելի շքանշանի մեծ խաչ

Ֆերենց Դյուրչան (հունգ.՝ Gyurcsány Ferenc, հունիսի 4, 1961(1961-06-04)[1][2], Պապա (քաղաք), Վեսպրեմ, Հունգարիա), հունգարացի խոշոր գործարար, քաղաքական և պետական գործիչ։ 2004 թվականի սեպտեմբերի 29-ից մինչև 2009 թվականի ապրիլի 14-ը եղել է Հունգարիայի վարչապետը։ Հունգարիայի սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդ: 2009 թվականի մարտի 21-ին հայտարարեց վարչապետի պաշտոնից հեռանալու մասին[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մասնագիտությամբ մանկավարժ է, տնտեսագիտական կրթություն է ստացել Պեչ քաղաքի Յանուս Պաննոնիուսի համալսարանում (Janus Pannonius University)։

Քաղաքական կարիերան սկսել է երիտասարդ սոցիալիստների ասոցիացիայում, իսկ 1990 թվականից անցել է քաղաքականության բիզնես, հիմնել է մի շարք ընկերություններ, որոնցից ամենախոշորը «Ալտուսն» է, և 50-րդ տեղն Է զբաղեցրել Հունգարիայի ամենահարուստ մարդկանց վարկանիշում:

2002 թվականին քաղաքականություն է վերադարձել որպես Պետեր Մեդյեշի՝ Հունգարիայի նախորդ վարչապետի գլխավոր ռազմավարական խորհրդական։ Այնուհետև 2003 թվականին դարձավ սպորտի, երեխաների և երիտասարդների նախարար:

Հունգարիայի վարչապետ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հունգարիայի վարչապետը 2004 թվականի սեպտեմբերի 29-ից:

Դրանից մի քանի ամիս առաջ տեղի է ունեցել Հունգարիայի միացումը Եվրամիությանը։ Երկրի տնտեսական վիճակն արդեն այն ժամանակ լարված էր, ինչը կապված էր պետական բյուջեի դեֆիցիտի զգալի աճի հետ։

Նոր կառավարության ծրագրում շեշտը դրվել է պետական միջոցների բաշխման սկզբունքի ամրապնդման, բոլոր սոցիալական խմբերի համար հավասար հնարավորությունների ստեղծման վրա։ Նոր կառավարությունը նաև մտադիր է ակտիվացնել Հունգարիայի մասնակցությունը ԵՄ գործունեությանը և մինչև 2008 թվականը կատարել Եվրամիության բոլոր պահանջները, որոնք կապված են եվրոյի անցնելու հետ: Դա պահանջեց մի շարք ոչ պոպուլյար միջոցառումների իրականացում և պետբյուջեի խիստ տնտեսում։

2005 թվականի սկզբին Դյուրչանը Մոսկվայում ստորագրեց հունգարա-ռուսական նոր առևտրային համաձայնագիրը, որը պատրաստվել էր այն բանի համար, որ Հունգարիան ԵՄ-ին անդամակցելուց հետո ստիպված էր խզել իր նախկին Միջազգային համաձայնագրերի մեծ մասը: Դյուրչանը բանակցությունների ընթացքում հայտարարել է, որ ինքը Արևելյան շուկաներ վերադառնալը համարում է կառավարության աշխատանքի գերակա ուղղություններից մեկը:

Արդեն 2005 թվականին ռուս-հունգարական առևտուրն աճել է ավելի քան մեկուկես անգամ՝ հասնելով ռեկորդային մակարդակի՝ 6 միլիարդ դոլար։ 2006 թվականի հունվար-օգոստոս ամիսներին աճը կազմել է ևս 3,6 միլիարդ դոլար։

2006 թվականի փետրվարին Վլադիմիր Պուտինը Բուդապեշտ կատարած այցի ընթացքում Հունգարիային առաջարկեց դառնալ ռուսական գազի բաշխման եվրոպական հիմնական կենտրոններից մեկը և միջոցներ ներդնել իր տարածքում գազապահեստարանների ստեղծման համար:

2006 թվականի ապրիլին Հունգարիայի համընդհանուր ընտրություններում Հունգարական Սոցիալիստական կուսակցությունը ստացել է պատգամավորական մանդատների 49 տոկոսը: Ռուսաստանում հաղթանակը գնահատել են որպես Դյուրչանի քաղաքականության հաջողության վկայություն և դրա շարունակության գրավական։

2006 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հրավերով Ֆերենց Դյուրչանը նրա հետ հանդիպեց Սոչիի «Բոչարով ռուչեյ» նստավայրում, որտեղ Ռուսաստանի նախագահը հայտարարեց. «Եվ այդ պրագմատիզմը, մեր կարծիքով, այն է, որ ՆԱՏՕ-ին և Եվրամիությանը երկրի անդամակցության պայմաններում Հունգարիան փնտրում և հնարավորություններ է գտնում զարգացնելու իր ազգային շահերին համապատասխանող այլ երկրների, այդ թվում՝ մեր երկրի հետ համագործակցության ուղիները»:

Բառացիորեն մի քանի ժամ անց Հունգարիայի մայրաքաղաքում զանգվածային անկարգություններ են սկսվել. ցուցարարները հարձակվել են պետական հաստատությունների վրա, հրդեհել ավտոմեքենաները, հարձակվել ոստիկանության վրա՝ վարչապետին մեղադրելով այն բանում, որ, ինչպես հայտնի է դարձել ԶԼՄ-ների արտահոսքից, նա ստել է ընտրողներին՝ գովաբանելով երկրի տնտեսական վիճակը:

2006 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Հունգարիայում տեղի ունեցան տեղական ընտրություններ, որտեղ իշխող կուսակցական կոալիցիան ջախջախիչ պարտություն կրեց: Աջ ընդդիմությունը՝ «Ֆիդես» կուսակցության գլխավորությամբ, մարզային ժողովներում մեծամասնություն է ստացել 19 ընտրատարածքներից առնվազն 18-ը և երկրի 23 խոշորագույն քաղաքներից առնվազն 19-ը:

Նույն օրը Հունգարիայի նախագահ Լասլո Շոյոմը Դյուրչանին կոչ է արել հրաժարական տալ: Շոյոմը քննադատել է վարչապետին «հունգարական ժողովրդավարության նկատմամբ վստահությունը խարխլող քաղաքական պայքարի անթույլատրելի մեթոդների» և «բարոյական ճգնաժամի» օգտագործման համար, որի մեջ երկիրը ընկղմվել է իր մեղքով: Նախագահը կոչ է արել պատգամավորներին անվստահության քվե հայտնել կառավարությանը։

Կառավարության կոալիցիոն գործընկերները՝ սոցիալիստներն ու ազատ դեմոկրատները, որոնք խորհրդարանում հուսալի մեծամասնություն ունեն, մերժել են նախագահի միջամտությունը, որը Սահմանադրությամբ միայն արարողակարգային գործառույթներ է իրականացնում։ Իսկ Ֆերենցը կրկին հայտարարել է, որ հրաժարական չի տա և վճռական է շարունակելու բարեփոխումները, որոնք նախատեսում են կոշտ բյուջետային ծախսերի խնայողություններ։

Նախագահի ելույթը հանգեցրել է մայրաքաղաքում բողոքի ակցիաների վերսկսմանը։ Արդեն հոկտեմբերի լույս 2-ի գիշերը Բուդապեշտի տասնյակ հազարավոր բնակիչներ կրկին դուրս են եկել խորհրդարանի շենքի մոտ՝ կոչ անելով կառավարության հրաժարականը։ Ռեպրեսիաները նկատվել են հոկտեմբերի ընթացքում և հաջորդ գարնանը, այսինքն 1956 թվականի իրադարձությունների և 1848 թվականի հունգարական հեղափոխության տարեդարձի կապակցությամբ, սակայն 2007 թվականի ամռանից կաբինետի դիրքերը նկատելիորեն ամրապնդվել են:

2009 թվականի մարտի 21-ին Դյուրչանը հայտարարել էր վարչապետի պաշտոնից հեռանալու մասին։ 2009 թվականի ապրիլի 5-ին կայացած կուսակցական ժողովում նրա իրավահաջորդ է ընտրվել Գորդոն Բայնաինը։

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունի երկու որդի երկրորդ ամուսնությունից:

Ամուսնացած է Կլարա Դոբրևի հետ (ծնված 1972)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  2. 2,0 2,1 Munzinger Personen (գերմ.)
  3. Ungarischer Premier Gyurcsany bot Rücktritt an Archived 2009-06-04 at the Wayback Machine.(գերմ.)