Ֆերդինանդ III (Տոսկանայի մեծ դուքս)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆերդինանդ III
իտալ.՝ Ferdinando III
Joseph Dorffmeister 002.jpg
Ֆերդինանդ III
Wappen Habsburg-Lothringen Schild.svg

Տոսկանայի մեծ դուքս
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Դավանանք Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ծննդյան օր մայիսի 6, 1769(1769-05-06)[1][2]
Ծննդավայր Ֆլորենցիա, Իտալիա[3]
Վախճանի օր հունիսի 18, 1824(1824-06-18)[1][2] (55 տարեկանում)
Վախճանի վայր Ֆլորենցիա, Իտալիա[3]
Գերեզման Սան Լորենցո տաճար
Թաղված Սան Լորենցո տաճար
Դինաստիա Հաբսբուրգ-Լոթարինգյան տուն
Քաղաքացիություն Flag of France.svg Ֆրանսիա
Հայր Լեոպոլդ II, Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր
Մայր Maria Luisa of Spain?
Ամուսին Princess Luisa of Naples and Sicily? և Princess Maria Ferdinanda of Saxony?
Զավակներ Leopold II?, Մարիա Թերեզա Տոսկանացի, Francesco Leopoldo d'Asburgo-Lorena? և Archduchess Maria Luisa of Austria, Princess of Tuscany (1798-1857)?
 
Պարգևներ

Պատվո լեգեոնի Մեծ խաչի ասպետ, Ոսկե գեղմի շքանշանի ասպետ և Սուրբ Ֆերդինանդի և Ծառայությունների շքանշանի Մեծ Խաչի ասպետ

Ֆերդինանդ III (իտալ.՝ Ferdinando III d'Asburgo-Lorena, մայիսի 6, 1769(1769-05-06)[1][2], Ֆլորենցիա, Իտալիա[3] - հունիսի 18, 1824(1824-06-18)[1][2], Ֆլորենցիա, Իտալիա[3]), Տոսկանայի մեծ դուքս 1790-1801 և 1814-1824 թվականներին[4], Զալցբուրգի կյուրֆուստ 1803-1806 թվականներին, Վյուրցբուրգի մեծ դուքս 1806-1814 թվականներին։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆերդինանդը ծնվել է 1769 թվականի մայիսի 6-ին Ֆլորենցիայում՝ ազնվականական ընտանիքում։ Նա եղել է Սրբազան Հռոմեական կայսրության Լեոպոլդ II կայսեր և արքայադուստր Մարիա Լուիզա Իսպանացու երկրորդ որդին։ 1790 թվականին Ֆերդինանդոն հորից ժառանգում է Տոսկանայի մեծ դքսության գահը[5][6]։ Լինելով արվեստի սիրահար, նա մի քանի նոր ձեռքբերումներ է ավելացրել իր նախնիների հավաքածուին, այդ թվում Ռաֆայել Սանտիի «Մադոննա դել Գրանդուկա» կտավը։

Կառավարման երկրորդ կեսում Մեծ Բրիտանիայի դրդմամբ սրվում է Տոսկանայի հարաբերությունները զորեղացող Ֆրանսիայի հետ։ Պատճառն այն էր, որ 1796 թվականին Նապոլեոնի բանակը ներխուժել էր Տոսկանա, իսկ 1799 թվականին՝ գրավել այն։ Նա ղեկավարում է Տոսկանան մինչև 1801 թվականը, որից հետո Նապոլեոնն այն միացնում է իր ստեղծած հսկայածավալ կայսրությանը։ Որպես փոխհատուցում՝ Ֆերդինանդը ստանում է Զալցբուրգի մեծ դքսության տարածքը։

1805 թվականին կնքվում է Պրեսբուրգի հաշտության պայմանագիրը, որի համաձայն Ֆերդինանդը ստիպված է լինում զիջել Զալցբուրգը՝ դրա դիմաց ստանալով Վյուրցբուրգի մեծ դքսության տիրույթները։ 1814 թվականի Նապոլեոնի վարչակարգի անկումից հետո Ֆերդինանդը կարողանում է վերադարձնել Տոսկանան։

Ֆերդինանդ դուքսը մահանում է 1824 թվականին Ֆլորենցիայում։ Նրան հաջորդում է որդին՝ Լեոպոլդը։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1790 թվականին Ֆերդինանդն ամուսնանում է Լուիզա Մարիա Ամալիա Բուրբոն-Սիցիլիացու հետ։ Նրանք ունենում են երկու դուստր և հինգ որդի։ Դստրերն են՝ Ֆերդինանդա I և Մարիա Կարոլինա, իսկ որդիները հինգն են՝

  • Կարոլինա Ֆերդինանդ Թերեզա (1793-1802)
  • Ֆրանցիսկ Լեոպոլդ (1794-1800)
  • Լեոպոլդ II (1797-1870), Տոսկանայի մեծ դուքս
  • Մարիա Լուիզա Յոզեֆա (1799-1857)
  • Մարիա Թերեզա (1801-1855), Սարդինիայի արքա Կառլ Ալբերտի կինը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 The Peerage — ed. size: 717826
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118686763 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  4. Baines Edward (1817)։ History of the Wars of the French Revolution։ London: Longman, Hurst, et al։ էջ 136։ Վերցված է 7 October 2011 
  5. Gilman Daniel Coit, ed. (1905)։ «Ferdinand III (1769–1824)»։ The New International Encyclopædia 7։ New York: Dodd, Mead։ էջ 539։ Վերցված է 7 October 2011 
  6. Chisholm Hugh, ed. (1910)։ «Ferdinand III (1769–1824)»։ Encyclopædia Britannica 10։ New York: Encyclopædia Britannica Co.։ էջ 268։ Վերցված է 7 October 2011 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Constantin von Wurzbach: Habsburg, Ferdinand III. (Großherzog von Toscana). In: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. 6. Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1860, S. 195–197 (Digitalisat).
  • Johannes Emmer: Erzherzog Ferdinand III., Großherzog von Toscana, als Kurfürst von Salzburg, Berchtesgaden, Passau und Eichstädt, 1803–1806. Eine geschichtliche Studie. Dieter, Salzburg 1878.
  • Anton Chroust: Geschichte des Großherzogtums Würzburg (1806–1814). Die äußere Politik des Großherzogtums. Becker, Würzburg 1932 (Veröffentlichungen der Gesellschaft für fränkische Geschichte. 9. Reihe: Darstellungen aus der Fränkischen Geschichte 1, ISSN 0930-8342).
Նախորդող՝
Պիետրո Լեոպոլդ I
Տոսկանայի մեծ դուքս
1790-1801
Հաջորդող՝
Լյուդովիկ I
Նախորդող՝
Էլիզա Բոնապարտ
Տոսկանայի մեծ դուքս
1814—1824
Հաջորդող՝
Լեոպոլդ II