Օլեգ Լոբով (պատմաբան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Օլեգ Լոբով (այլ կիրառումներ)
Օլեգ Լոբով
Ծնվել էդեկտեմբերի 19, 1924(1924-12-19)
ԾննդավայրՌոստովի մարզ, Ռուսաստան
Վախճանվել էապրիլի 17, 2009(2009-04-17) (84 տարեկանում)
Վախճանի վայրՆովոչերկասկ, Ռոստովի մարզ, Ռուսաստան
Մասնագիտությունպատմաբան և գրող
ԿրթությունKabardino-Balkarian State University?
Ժանրերարձակ
ՊարգևներՀայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան «Մարտական ծառայությունների» մեդալ Կարմիր դրոշի շքանշան Խիզախության համար մեդալ «Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ Մեդալ «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» Կարմիր Աստղի շքանշան և ԽՍՀՄ «Արիության համար» մեդալ

Օլեգ Նիկոլաևիչ Լոբով (ռուս.՝ Олег Николаевич Лобов, դեկտեմբերի 19, 1924(1924-12-19), Ռոստովի մարզ, Ռուսաստան - ապրիլի 17, 2009(2009-04-17), Նովոչերկասկ, Ռոստովի մարզ, Ռուսաստան), ռուս պատմաբան, գավառագետ, գրող, պահեստազորի գնդապետ, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան, կազակության վերածննդի ակտիվ մասնակից: Նախաձեռնող խմբի կազմում մասնակցել է Դոնի կայսր Ալեքսանդր III-ի անվան կադետական կորպուսի վերաստեղծմանը[1], որտեղ հետագայում երկար տարիներ աշխատել է մանկավարժ և թանգարանի պահապան: 2006 թվականից եղել է Նովոչերկասկ քաղաքի պատվավոր քաղաքացի[2][3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1941 թվականի հունիսին Օլեգ Լոբովը ավարտել էր միջնակարգ դպրոցի իններորդ դասարանը, դեռ 16 տարին չլրացած նա օգոստոսին կամավոր համալրում է Կարմիր բանակի շարքերը: Մի քանի ամիս սովորում է Վլադիմիրի հետևակային ուսումնարանում: 1941 թվականի նոյեմբերի 7-ին նա Կարմիր հրապարակի նշանավոր զորահանդեսի մասնակիցների շարքերում մեկնում է ռազմաճակատ: Մոսկվայի մատույցներում տեղի ունեցած երկարատև արյունալի մարտերի ընթացքում Օլեգ Լոբովը ստանում է իր առաջին մարտական շքանշանը` «Արիության համար» մեդալը:

1942 թվականի սեպտեմբերի 1-ից Օլեգ Լոբովը հանդես է գալիս Ստալինգրադյան ռազմաճակատում, որտեղ էլ պարգևատրվում է «Ստալինգրադի պաշտպանության համար» մեդալով, որն էլ համարվում է նրա պարգևներից ամենանշանավորը: 1943 թվականից Օլեգ Նիկոլաևիչը Կուրգան քաղաքում սովորում է Ստալինգրադի տանկային ուսումնարանում «Т-34» տանկի հրամանատար մասնագիտացումով: Դեկտեմբերին նրան շնորհվում է «կրտսեր լեյտենանտի» զինվորական կոչում:

Նովոչերկկասի կադետական կորպուսը պատկերված բացիկի վրա մինչև հեղափոխություն

Ուկրաինայի ազատագրության գործողությունների ընթացքում տանկի անձնակազմը կրտսեր լեյտենանտ Լոբովի հրամանատարությամբ մասնակցում է Կորսուն-Շևչենկովսկի ֆաշիստական խմբավորման ջախջախմանը: Այս մարտերում նա ծանր վիրավորվում է: Երեք ամիս կրտսեր լեյտենանտ Լոբովը անցկացնում է հոսպիտալում, որտեղ նրան շնորհվում է Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան: Հետագայում Օլեգ Նիկոլաևիչը պարգևատրվում է ևս մեկ Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշանով, Հայրենական պատերազմի II աստիճանի երկու շքանշաններով, Կարմիր աստղի երկու շքանշաններով:

1944 թվականի ամռանից Լոբովը նորից տանկի հրամանատար է, բայց արդեն 5-րդ գվարդիական Դոնի կազակական հեծելազորային կորպուսի 12-րդ գվարդիական կազակական դիվիզիայի 54-րդ տանկային գնդում: 1944 թվականի նոյեմբերի վերջին կատաղի մարտեր էին գնում Հունգարիայի ազատագրության համար: 54 տանկային գնդի առջև խնդիր էր դրված 43-րդ և 45-րդ Դոնի հեծելավաշտային կազակական գնդերի հետ սերտ համագործակցությամբ գրավել Դանուբի գետանցումը և Մոխաչ քաղաքը: «Т-34» տանկը, աշտարակին «Դոնի կազակ» գրությամբ, դուրս է գալիս գետի ափ հինգ հոգանոց անձնակազմով: Մարտական մեքենայի հրամանատարն էր լեյտենանտ Օլեգ Լոբովը: Հարմար դիրք գրավելով և վաշտի երեք տանկերը նախապատրաստելով գրոհի լեյտենանտ Լոբովը ստորաբաժանումներին տանում է հերթական հարձակման: Սակայն թշնամին կատաղի կրակ է թափում նրանց վրա՝ գրոհի նետելով երեք տանկեր, երկու զրահամեքենա տասնյակ ավտոմատավորներով: Ճանապարհի աջից և ձախից ուղիղ կազակների ուղղությամբ մարտի են նետվում երկու «Հովազներ»: Դրանցից յուրաքանչյուրի հետևից շարժվում էին զրահամեքենաները, իսկ ճանապարհի կենտրոնով գնում էր անսովոր ահեղ ծանր տանկ: Կազակները ոչինչ չգիտեին գերմանական զորամասերում վերջերս հայտնված «Արքայական վագրի» մասին: Հիտլերի մտահղացմամբ դրանք պետք է բեկում մտցնեին պատերազմում և առաջին անգամ էին հանդիպում մեր տանկիստներին: Լեյտենանտ Օլեգ Լոբովի անձնակազմի կողմից խփված այս «Արքայական վագրը» դարձավ այդ տիպի միակ տանկը 5-րդ գվարդիական Դոնի կազակական հեծելազորային կորպուսի մարտական հաշվում: Իրենց մարտական ուղին դոնականները ավարտեցին 1945 թվականի մայիսի 9-ին Ավստրիական Ալպերում: «Դոնի կազակ» մակագրությամբ տանկերի աշտարակների մյուս կողմում հայտնվեց սուվորովյան լոզունգը «Փառք Ալպերին»:

Նովոչերկասկում Օլեգ Նիկոլաևիչ Լոբովն ապրեց իր կյանքի միայն երկրորդ կեսը` արժանանալով Պատվավոր քաղաքացու կոչման: Այստեղ Օլեգ Նիկոլաևիչին ճանաչում էին ոչ միայն որպես մոլի կոլեկցիոներ, այլ նաև գավառագետ: Նա եղել էր ծանր տանկերի գնդի հրամանատար, որը տեղակայված էր դեռևս մինչպատերազմական ժամանակներից հայտնի հրամանատարական կազմի կատարելագործման Կարմրադրոշ հեծելազորային դասընթացների կազմակերպման տարածքում: Մինչ հեղափոխությունն այստեղ տեղակայված էր Դոնի կայսր Ալեքսանդր III-ի կադետական կորպուսը: Եվ երբ վերակառուցման ժամանակահատվածում պահեստի սպաների նախաձեռնող խումբը սկսեց զբաղվել նույն անվամբ ուսումնական հաստատության վերակառուցմամբ, Օլեգ Նիկոլաևիչը պատահականորեն չհայտնվեց դրանց թվում, քանի որ նա Միտյակինսկի ստանիցայի Լոբովների սերնդի տոհմական կազակներից էր:

Իր ամբողջ կյանքում Օլեգ Նիկոլաևիչ Լոբովը հավաքում էր Նովոչերկասկի վերաբերյալ ֆոտոբացիկներ, պարբերական հրատարակություններ և նամականիշեր: Պահեստազորում լինելով, նա ավարտում է Կաբարդինո-Բալկարական պետական համալսարանի պատմական ֆակուլտետը, դառնալով պատմաբան ոչ միայն հակումով այլև մասնագիտությամբ: Մի շարք բուհերում դասավանդում էր ռազմական արվեստի պատմություն, համալսարաններից մեկի ուսումնական մասի վարիչն էր: Ամենուր ուսանողներին պարտադիր ծրագրից դուրս գիտելիքներ էր տալիս, սեր էր ներարկում այն երկրամասի նկատմամբ, որտեղ բախտ էր վիճակվել ծնվել, ապրել ու սովորել: 1992 թվականին «Հայրենիքի հուշարձաններ» գործակալությունը «Դոնը հին բացիկներում» անվանակարգում թողարկել է «Նովոչերկասկ» ժողովածուն, որի կազմի մեջ մտել են Լոբովի հավաքածուի 20-րդ դարի սկզբի 28 փոստային բացիկներ: Իսկ տասը տարի անց Ռոստովում նրա հավաքածուի հիման վրա լույս է տեսնում «Նովոչերկասկ Դոնի կազակների մայրաքաղաք» բացիկների հավաքածուն: Քաղաքային Կենտրոնական գրադարանի գավառագիտության բաժնի նյութերի օգնությամբ Օլեգ Նիկոլաևիչը նախապատրաստում է «XX դարի Դոնականները : Դոնական սպաները` 1914-1918 թթ. «Առաջին համաշխարհային պատերազմի գեորգիևյան ասպետները» ժողովածուն, որը հրատարակվում է Ռոստովում 2004 թվականին: Երկար տարիներ համագործակցում է «Ստանիցայի լրատու» ամսագրի խմբագրության հետ, որը հրատարակվում էր Կանադայում, կազակ էմիգրանտների հետնորդների կողմից: Լոբովն ամսագրի համար պատրաստում է Դոնի ժամանակակից կազակության, Նովոչերկասկի և Դոնի կադետական կորպուսի մասին բազմաթիվ հոդվածներ: Դրան ի պատասխան նա ստանում էր բազմաթիվ նամակներ և ծանրոցներ ամսագրի համարներով, որտեղ հրապարակվել էին նրա գործերը:

2009 թվականի ապրիլի 20-ին Օլեգ Նիկոլաևիչին թաղում են Նովոչեկասկյան նոր գերեզմանատան Փառքի ծառուղում:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]