Քեմալ Թահիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox auteur.png
Քեմալ Թահիր
թուրք.՝ Kemal Tahir
Kemal Tahir.jpg
Ծնվել է մարտի 13, 1910({{padleft:1910|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})
Ծննդավայր Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն
Վախճանվել է ապրիլի 21, 1973({{padleft:1973|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (63 տարեկանում)
Մասնագիտություն լրագրող և գրող
Լեզու թուրքերեն
Քաղաքացիություն Flag of Turkey.svg Թուրքիա

Քեմալ Թահիր (թուրք.՝ Kemal Tahir; մարտի 13, 1910({{padleft:1910|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:13|2|0}}), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - ապրիլի 21, 1973({{padleft:1973|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})), թուրք գրող, հրատարակիչ և հրապարակախոս:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1910 թվականի մարտի 13-ին Ստամբուլում՝ արհեստավորի ընտանիքում: Սովորել է Գալաթասարայի վարժարանում: Համագործակցել է տարբեր հրատարակչությունների հետ, աշխատել է որպես առևտրական գործակալ՝ Ստամբուլի իրավաբանական ընկերություններից մեկում: 1937 թվականին ամուսնացել է Ֆաթիմա Էրֆանի հետ:

1938 թվականին Քեմալ Թահիրը և Նազըմ Հիքմեթը մեղադրվել են զինծառայողների շրջանում խռովություններ տարածելու մեջ: Քեմալը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել 15 տարվա ազատազրկման: Պատիժը կրել է Չանքըրըի, Մալաթիայի, Չորումի, Նևշեհիրի և Քըրշեհիրի բանտերում: Ազատ է արձակվել 1950 թվականին՝ ընկնելով համաներման տակ: Ազատ արձակվելուց հետո վերադարձել է Ստամբուլ և սկսել աշխատել «Izmir Commerce» թերթում՝ որպես թղթակից: 1951 թվականին Ազիզ Նեսինի հետ հիմնել է «Դյուշյուն» հրատարակչությունը: 1955 թվականի սեպտեմբերի 6-7-ը Ստամբուլում տեղի ունեցած ջարդերից հետո նրան նորից ձերբակալել են և դատապարտել 6 ամսվա ազատազրկման: Պատիժը կրել է Հարբիյեի բանտում: 1968 թվականին այցելել է ԽՍՀՄ:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նրա ստեղծագործությունները հարուստ են վատատեսությամբ և քաղաքական սրություններով: Թահիրը նախատեսել է գրել էպոպեա, որը բաղկացած էր լինելու 21 հատորներից և նվիրված էր լինելու Թուրքիայի 19-20-րդ դարերի պատմությանը: Իր վեպերում Քեմալ Թահիրը պատմել է երկու համաշխարհային պատմությունների միջև ընկած ժամանակահատվածում Անատոլիայի կյանքը, նկարագրել է 1908- 1940 թվականներին Թուրքիայի հասարակական-քաղաքական պատկերը[1]: «Թուրքական սոցիալիզմի» ակտիվ հետևորդներից մեկն է: Որոշ վեպերի հիմքում ընկած են թյուրքական պատմական դասթանները:

Երկեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Վերջին հատում» (1941),
  • «Խուլ հովիտ» (1955),
  • «Պատանդված քաղաքի մարդիկ» (1956),
  • «Գորշակապույտ ծուխ» (1957),
  • «Յոթ չինարների արոտատեղ» (1958),
  • «Փայտե սապատ» (1959),
  • «Պատանդված քաղաքի բանտարկյալը» (1961),
  • «Հոգնած մարտիկը» (1965),
  • «Մայր հայրենիք» (1967),
  • «Խոշոր հարստություն» (1970)[2],
  • «Խորը կիրճ» (1971).

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Кемаль Тахир // Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. 1969—1978.
  2. Кемаль Тахир // Литературный энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия. Под редакцией В. М. Кожевникова, П. А. Николаева. 1987.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Бабаев А. Очерки современной турецкой литературы, М., 1959;
  • Бабаев А. Литература, в сб.: Современная Турция, М., 1965;
  • Musaffer Utkan Bugünkü Türk yazarlari, Ankara, 1960;
  • Dosdoğru M. H. Bati aldatmaciliği ve putlara karși Kemal Tahir. İst., 1974.