Վրաստանի վարչապետների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Վրաստանի վարչապետների ցանկում ներառված են անձինք, ովքեր 1918-2015 թվականներին ստանձնել են Վրաստանի վարչապետի և համանման պաշտոններ։ Վրաստանի առաջին վարչապետը եղել է Նոյ Ռամիշվիլին, ներկայումս վարչապետը Գիորգի Կվիրիկաշվիլին է։ Վարչապետի պաշտոնն ստեղծվել է 1918 թվականին՝ Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության անկախության հռչակումից անմիջապես հետո։

Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության կառավարության անդամները

Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության գոյության ընթացքում այդ պաշտոնը կոչվում էր կառավարության նախագահ (վրաց.՝ მთავრობის თავმჯდომარე)։ Խորհրդային զորքերի՝ Վրաստան մտնելուց հետո վարչապետի պաշտոնը վերացվեց, նրա փոխարեն ստեղծվեցին Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահ (վրաց.՝ სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე) և ավելի ուշ Խորհրդային մինիստրների նախագահ (վրաց.՝ მინისტრთა კაბინეტის თავმჯდომარე) պաշտոնները։

Վարչապետի պաշտոնը ժամանակակից ըմբռնմամբ վերահաստատվել է 1991 թվականի օգոստոսին, բայց վերացվել է 1995 թվականի դեկտեմբերին։ Վարչապետի պաշտոնի փոխարեն ստեղծվել է Պետական նախարար (վրաց.՝ სახელმწიფო მინისტრი) պաշտոնը։ 2004 թվականի փետրվարի 6-ին կատարվեցին սահմանադրական բարեփոխումներ, որի արդյունքում վերականգնվեցին կառավարության ինստիտուտն ու վարչապետի պաշտոնը։

Գործող օրենքի համաձայն՝ նախագահը խորհրդարանին է ներկայացնում վարչապետի թեկնածությունը։ Եթե խորհրդարանը հաստատում է վարչապետի թեկնածությունը, վարչապետը նախագահի համաձայնությամբ ձևավորում է կառավարություն։

Վրաստանի վարչապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վարչապետի պաշտոնը և նմանատիպ պաշտոններն ամբողջ պատմության ընթացքում ստանձնել են 36 հոգի։

Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն ՌԿ(բ)Կ-ՎԿ(բ)Կ-ԽՄԿԿ
Կլոր սեղան-Ազատ Վրաստան Վրաստանի քաղաքացիների միություն
Ազգային միասնական շարժում Վրացական երազանք

Վրաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության վարչապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Կուսակցություն
1
Նոյ Ռամաշվիլի
ნოე რამიშვილი
Noeramishvilipic.jpg
1918 թվականի մայիսի 26
1918 թվականի հուլիսի 24
Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն
2
Նոյ Ժորդանիա
ნოე ჟორდანია
Noe Schordania.jpg
1918 թվականի հուլիսի 24
1921 թվականի փետրվարի 25
Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն

Վրաստանի ԽՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(1922 թվականի դեկտեմբերի 30-ից՝ ԽՍՀՄ կազմում, մինչ այդ՝ ԱԽՖՍՀ կազմում)

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Կուսակցություն
1
Բուդու Մդիվանի
პოლიკარპე მდივანი
Emblem of the Georgian SSR.svg
1922 թվականի մարտի 7
1922 թվականի ապրիլ
ՌԿ(բ)Կ
2
Սերգեյ Կավտարաձե
სერგო ქავთარაძე
1922 թվականի ապրիլ
1923 թվականի հունվար
ՌԿ(բ)Կ
3
Շալվա Էլիավա
შალვა ელიავა
Shalva Eliava.jpg
1923 թվականի հունվար
1927 թվականի հունիս
ՎԿ(բ)Կ
4
Լավրենտի Քարթվելիշվիլի
ლავრენტი ქართველიშვილი
L I Lavrentiev Kartvelishvili.jpg
1927 թվականի հունիս
1929 թվականի հունիս
ՎԿ(բ)Կ
5
Ֆիլիպ Մախարաձե
ფილიპე მახარაძე
Филипп Махарадзе.jpg
1929 թվականի հունիս
1931 թվականի հունվար
ՎԿ(բ)Կ
6
Լևան Սուխիշվիլի
ლევან სუხიშვილი
Emblem of the Transcaucasian SFSR (1922-1923).svg
1931 թվականի հունվար
1931 թվականի սեպտեմբերի 22
ՎԿ(բ)Կ
7
Գերման Մգալոբլիշվիլի
გერმან მგალობლიშვილი
Emblem of the Georgian SSR.svg
1931 թվականի սեպտեմբերի 22
1937 թվականի հունիս
ՎԿ(բ)Կ
8
Վալերիան Բակրաձե
ვალერიან ბაქრაძე
Emblem of the Georgian SSR.svg
1937 թվականի հուլիսի 9
1946 թվականի ապրիլի 15
ՎԿ(բ)Կ

Վրաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Մինիստրների խորհրդի նախագահներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(ԽՍՀՄ կազմում)

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Կուսակցություն
1.
Վալերիան Բաքրաձե
ვალერიან ბაქრაძე
Emblem of the Georgian SSR.svg
1946 թվականի ապրիլի 9
1946 թվականի դեկտեմբեր
ՎԿ(բ)Կ
2
Զախարի Չխուբիանիշվիլի
ზაქარე ჩხუბიანიშვილი
Emblem of the Georgian SSR.svg
1946 թվականի դեկտեմբեր
1952 թվականի ապրիլի 6
ՎԿ(բ)Կ
3
Զախարի Կեցխովելի
ზაქარე კეცხოველი
Emblem of the Georgian SSR.svg
1952 թվականի ապրիլի 6
1953 թվականի ապրիլի 16
ԽՄԿԿ
4
Վալերիան Բակրաձե
(Երկրորդ անգամ)
ვალერიან ბაქრაძე
Emblem of the Georgian SSR.svg
1953 թվականի ապրիլի 16
1953 թվականի սեպտեմբերի 20
ԽՄԿԿ
5
Գիվի Ջավախիշվիլի
გივი ჯავახიშვილი
Emblem of the Georgian SSR.svg
1953 սեպտեմբերի 21
1975 թվականի դեկտեմբերի 17
ԽՄԿԿ
6
Զուրաբ Պատարիձե
ზურაბ პატარიძე
Emblem of the Georgian SSR.svg
1975 թվականի դեկտեմբերի 17
1982 թվականի հունիսի 5
ԽՄԿԿ
7
Դմիտրի Քարթվելիշվիլի
დიმიტრი ქართველიშვილი
Emblem of the Georgian SSR.svg
1982 թվականի հուլիսի 2
1986 թվականի ապրիլի 12
ԽՄԿԿ
8
Օթար Չերկեզիա
ოთარ ჩერქეზია
Emblem of the Georgian SSR.svg
1986 թվականի ապրիլի 12
1989 թվականի մարտի 29
ԽՄԿԿ
9
Զուրաբ Չխեիձե
ზურაბ ჩხეიძე
Emblem of the Georgian SSR.svg
1989 թվականի մարտի 29
1989 թվականի ապրիլի 14
ԽՄԿԿ
10
Նոդար Չիտանավա
ნოდარ ჭითანავა
Emblem of the Georgian SSR.svg
1989 թվականի ապրիլի 14
1990 նոյեմբերի 15
ԽՄԿԿ
11
Թենգիզ Սիգուա
თენგიზ სიგუა
1990 թվականի նոյեմբերի 15
1991 թվականի օգոստոսի 18

Վրաստանի վարչապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(անկախության միակողմանի հռչակում 1991 թվականի ապրիլի 9-ից)

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Կուսակցություն
Պաշտոնակատար
Մուրման Օմանիձե
მურმან ომანიძე
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
1991 թվականի օգոստոսի 18
1991 թվականի օգոստոսի 26
1
Բեսարիոն Գուգուշվիլի
ბესარიონ გუგუშვილი
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
1991 թվականի օգոստոսի 26
1992 թվականի հունվարի 6
Կլոր սեղան-Ազատ Վրաստան

Զվիադա Գամսախուրդիայի կառավարությունն աքսորի ժամանակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Կուսակցություն
Բեսարիոն Գուգուշվիլի
ბესარიონ გუგუშვილი
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
1992 թվականի հունվարի 6
1993 թվականի նոյեմբերի 6
Կլոր սեղան-Ազատ Վրաստան

Վրաստանի վարչապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

(անկախ հանրապետություն 1991 թվականի դեկտեմբերից)

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ
Պաշտոնակատար
Թենգիզ Սիգուա
თენგიზ სიგუა
1992 թվականի հունվարի 6
1992 թվականի նոյեմբերի 8
2
Թենգիզ Սիգուա
თენგიზ სიგუა
1992 թվականի նոյեմբերի 8
1993 թվականի օգոստոսի 5
Պաշտոնակատար
Էդուարդ Շևարդնաձե
ედუარდ შევარდნაძე
Eduard shevardnadze.jpg
1993 թվականի օգոստոսի 5
1993 թվականի օգոստոսի 20
3
Օթար Պացացիա
ოთარ ფაცაცია
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
1993 թվականի օգոստոսի 20
1995 թվականի հոկտեմբերի 5
Պաշտոնակատար
Բակուր Գուլուա
ბაკურ გულუა
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
1995 թվականի հոկտեմբերի 5
1995 թվականի դեկտեմբերի 8

Վրաստանի պետնախարարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Կուսակցություն
1
Նիկո Լեկիշվիլի
ნიკო ლეკიშვილი
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
1995 թվականի դեկտեմբերի 8
1998 թվականի օգոստոսի 7
Վրաստանի քաղաքացիների միություն
2
Վաժա Լորդկիպանիձե
ვაჟა ლორთქიფანიძე
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
1998 թվականի օգոստոսի 7
2000 թվականի մայիսի 11
Վրաստանի քաղաքացիների միություն
3
Գեորգի Արսենիշվիլի
გიორგი არსენიშვილი
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
2000 թվականի մայիսի 11
2001 թվականի դեկտեմբերի 21
Վրաստանի քաղաքացիների միություն
4
Ավտանդիլ Ջորբենաձե
ავთანდილ ჯორბენაძე
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg
2001 թվականի դեկտեմբերի 21
2003 թվականի նոյեմբերի 27
Վրաստանի քաղաքացիների միություն
5
Զուրաբ Ժվանիա
ზურაბ ჟვანია
Surab Schwania.jpg
2003 թվականի նոյեմբերի 27
2004 թվականի փետրվարի 17

Վրաստանի վարչապետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անուն Անունը վրացերեն Լուսանկար Կառավարման սկիզբ Կառավարման ավարտ Կուսակցություն
4
Զուրաբ Ժվանիա
ზურაბ ჟვანია
Surab Schwania.jpg
2004 թվականի փետրվարի 17
2005 թվականի փետրվարի 3
Միացյալ դեմոկրատներ
Պաշտոնակատար
Միխեիլ Սաակաշվիլի[1]
მიხეილ სააკაშვილი
President of Georgia Mikheil Saakashvili in Tbilisi, March 22, 2008.jpg
2005 թվականի փետրվարի 3
2005 թվականի փետրվարի 17
Ազգային միասնական շարժում
5
Զուրաբ Նողաիդելի
ზურაბ ნოღაიდელი
Zurab Nogaideli.jpg
2005 թվականի փետրվարի 17
2007 թվականի նոյեմբերի 16
անկուսակցական
Պաշտոնակատար
Գեորգի Բարամիձե[2]
გიორგი ბარამიძე
Giorgi baramidze.jpg
2007 թվականի նոյեմբերի 16
2007 թվականի նոյեմբերի 22
«Բուրջանաձե-դեմոկրատներ» բլոկ
6
Լադո Գուրգենիձե
ლადო გურგენიძე
Lado Gurgenidze (August 25, 2008).jpg
2007 թվականի նոյեմբերի 22
2008 թվականի նոյեմբերի 1
անկուսակցական
7
Գրիգոլ Մգալոբլիշվիլի
გრიგოლ მგალობლიშვილი
Grigol Mgaloblishvili (November 20, 2008) (A).jpg
2008 թվականի նոյեմբերի 1
2009 թվականի փետրվարի 6
անկուսակցական
8
Նիկոլոզ Գիլաուրի
ნიკოლოზ გილაური
Nika Gilauri (Thailand, 21 April 2010).jpg
2009 թվականի փետրվարի 6
2012 թվականի հուլիսի 4
անկուսակցական
9
Վանո Մերաբիշվիլի
ვანო მერაბიშვილი
Ivane Merabishvili.jpg
2012 թվականի հուլիսի 4
2012 թվականի հոկտեմբերի 25
Ազգային միասնական շարժում
10
Բիձինա Իվանիշվիլի
ბიძინა ივანიშვილი
Bidzina Ivanishvili (cropped).jpg
2012 թվականի հոկտեմբերի 25
2013 թվականի նոյեմբերի 20
«Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան»
11
Իրակլի Գարիբաշվիլի
ირაკლი ღარიბაშვილი
Irakli Gharibashvili. 2013.jpg
2013 թվականի նոյեմբերի 20
2015 թվականի դեկտեմբերի 23
«Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան»
12
Գիորգի Կվիրիկաշվիլի
გიორგი კვირიკაშვილი
Giorgi Kvirikashvili. 2014.jpg
2015 թվականի դեկտեմբերի 30
2018 թվականի հունիսի 13
«Վրացական երազանք — Ժողովրդավարական Վրաստան»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]