Վիլմոշ Աբա-Նովակ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիլմոշ Աբա-Նովակ
հունգ.՝ Aba-Novák Vilmos
հունգ.՝ Novák Vilmos
Vilmos Aba-Novák Selfportrait.jpg
Ծնվել էմարտի 15, 1894(1894-03-15)[1][2]
ԾննդավայրԲուդապեշտ, Հունգարիա
Վախճանվել էսեպտեմբերի 29, 1941(1941-09-29)[3][1][2] (47 տարեկանում)
Մահվան վայրԲուդապեշտ, Հունգարիա
ՔաղաքացիությունԱվստրո-Հունգարիա
Flag of Hungary.svg Հունգարիա
ԿրթությունՀունգարիայի գեղարվեստի համալսարան[3]
Մասնագիտություննկարիչ և փորագրիչ
Ոճէքսպրեսիոնիզմ
ՈւսուցիչViktor Olgyai[3]
Vilmos Aba-Novák Վիքիպահեստում

Վիլմոշ Աբա-Նովակ (հունգ.՝ Vilmos Aba-Novák; 15 մարտի 1894 թվական, Բուդապեշտ - 29 սեպտեմբերի 1941 թվական, մահացել է հենց այնտեղ), հունգարացի գծանկարիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչական դպրոցում ուսումը 1912 թվականին ավարտելուց հետո նա սկսել է աշխատել նկարիչ Ադոլֆ Ֆենշեի արհեստանոցում, միաժամանակ շարունակել է ուսումը Հունգարական թագավորական նկարչական դպրոցում (այժմյան Հունգարիայի գեղարվեստի համալսարան): Ուսումը ընդհատում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը: Վիլմոշ Աբա-Նովակը զորակոչվել է ավստրո-հունգարական բանակ, ծառայել Արևելյան գծում: Պատերազմական գործողությունների ընթացքում կարողանում էր նկարչական դասեր վերցնել Վիկտոր Օլգեից:

Պատերազմից հետո շարունակել է գեղանկարչական դասերը: 1921-1923 թվականների ընթացքում նկարիչն ամառային ամիսներն անցկացնում էր Սոլնոկոի նկարչական գաղութում մի խումբ նկարիչների հետ ու Ռումինիայի տարածքի Բայա Մարե քաղաքում: Հենց այստեղ 1924 թվականին կայացավ նկարչի առաջին անհատական ցուցահանդեսը:

1928 թվականին իբրև Հունգարական ակադեմիայի կրթաթոշակ ուղարկվել է ստեղծագործական գործուղման երեք տարով 1928-1930 թվականներին դեպի Հռոմ: Հայտնի է դարձել իբրև այսպես կոչված «Հռոմեական դպրոցի» ներկայացուցիչ հունգարական գեղանկարչության մեջ:

1939-1941 թվականներին ուսուցանում է Հունգարական թագավորական նկարչական դպրոցում:

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից հիմնարար գեղանկարչության ներկայացուցիչ է: Նկարել է կտավներ և տոնական որմնանկարներ, տարբերվել է մոնումենալ կոմպոզիցիաներով և ագրեսիվ կոլորիտով:

Արդեն 1920-ական թվականներին ստացել է համաժողովրդական հեղինակություն, վաստակել է մրցանակներ և պարգևներ, այսպես 1937 թվականին արժանացել է Համաշխարհային ցուցահանդեսի Գրան-պրի ժյուրի մրցանակին, 1940 թվականին Վենետիկյան բիեննալեի պարգևին:

Հակում ունենալով մոնումենտալ գեղանկարչությանը՝ նա ուներ բազամթիվ պատվերներ պաշտոնական շրջաններից և եկեղեցուց: Փաստացի գտնվում էր հունգարական թագավորության հովանավորության ներքո: Սակայն իր աշխատություններում նկարիչը ստիպված էր հետևել պատվիրատուների ցանկություններին ու թեմաներին:

Աբա-Նովակի գլխավոր թեմաներն էին եկեղեցին ու գյուղացիական շուկաները, որոնք ի հայտ էին գալիս իր սկզբնական կտվներում Էքսպրեսիոնիզմի վառ երանգներով ու իտալական նովոչենու: Գունագեղ և միշտ շատ ծանրաբեռնված թեմական տեսարանները կրկնվում են նկարչի մոտ բազմաթիվ տարբերակներով: Սուր արտահայտությունն ու հումորը հերոսների բնավորության մեջ հանու է ամենօրության ծանրությունը: Գյուղական գունագեղ տոնավաճառների,պանդոկների, եկեղեցիների,զավեշտախաղերի իր երփներանգ պատկերները իրեն մեջ պարունակում են ազգային տարերքի, տիպիկ հուգարական խառնվածքի զգացողություն:Այդ բոլորի հետ մեկտեղ իր ազգայնությունը չի դառնում էկզոտիկ, էնոգրաֆիկական գեղանկարչությամբ հմայվելու, ինչը բավականին բնութագրական է XX դարի սկզբի բազմաթիվ գեղանկարիչների համար: Աբա-Նովակի կտավներում արտացոլված մարդիկ պատկերված են գրոտեսկի երանգներով, կյանքի ողբերգական անկայունությունը ուժաթափ են անում պարզ երջանկությունները: Այս ողբերգական նոտան, որը կարծես թե հնչում է նկարչի այդքան ուրախ աշխատություններում, հորմոնիայի այդ անհագ կարոտը և կեցության ամբողջականությունը Աբա-Նովակի արվեստը դարձնում են արվեստի համար բնութագրական և լուրջ ազդեցություն:

Սեգեդի, Բուդապեշտի, Մավզոլեի Սուրբ Իշտվան եկեղեցիների որմնանկարների հեղինակ:

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]