Ստեփան Ալավերդյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ստեփան Ալավերդյան
հայ․՝ Ստեփան Կարապետի Ալավերդյան
Степан Алавердян.jpg
Ծնվել է1888
ԾննդավայրՔութայիս, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էօգոստոսի 14, 1920(1920-08-14)[1]
Մահվան վայրԵրևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն
ՌԽՖՍՀ
Խորհրդային Ռուսաստան
Ազգությունհայ
ԿրթությունՊլեխանովի անվան ռուսական տնտեսագիտական ինստիտուտ
Մասնագիտությունհեղափոխական
Քաղաքական կուսակցությունԽՄԿԿ

Ստեփան Կարապետի Ալավերդյան (1888, Քութայիս, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 14, 1920(1920-08-14)[1], Երևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն), հայ հեղափոխական գործիչ, Հայաստանում խորհրդային վարչակարգի հաստատման մասնակից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1907 թվականին ընդունվել և մինչև 1915 թվականը ընդմիջումներով սովորել է Մոսկվայի առևտրի ինստիտուտի տնտեսագիտական ֆակուլտետում։ Հաջողությամբ պաշտպանել է «Բնակարանային հարցը Մոսկվայում» թեմայով դիպլոմային աշխատանքը։ Աշխատակցել է «Կովկազսկի ռաբոչի» թերթին։ 1919 թվականի սեպտեմբերին, երբ ստեղծվեց Հայաստանի բոլշևիկյան կազմակերպությունների ղեկավար կենտրոնը՝ Արմենկոմը, Ստեփան Ալավերդյանը ևս ընտրվեց նրա կազմում։ Ստեփան Ալավերդյանին հանձնարարվեց ամրապնդել Երևանի բոլշևիկյան կազմակերպությունը և ուժեղացնել հեղափոխական աշխատանքը։ Եղել է 1920 թվականի Մայիսյան ապստամբության ակտիվ մասնակիցներից։ Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Լենինական) կարմիր դրոշ բարձրացրեց «Վարդանի զորավար» զրահագնացքը։ Ապստամբեցին Կարսում, Սարիղամիշում, Նոր Բայազետում, Դիլիջանում և այլ վայրերում։ Դաշնակցականներին հաջողվեց ճնշել Մայիսյան ապստամբությունը, ձերբակալել նրա ղեկավարներին ու նետել բանտ։ Ստեփան Ալավերդյանին դուրս բերեցին բանտից և ծածուկ, առանց դատելու, գնդակահարեցին Նորքի ձորում 1920 թվականի օգոստոսի 14-ի գիշերը, 32 տարեկանում։ Թաղված է Երևանում՝ 26 կոմիսարների անվան այգում։ 1961 թվականին Երևանում ռուսերենով լույս է տեսել Ստեփան Ալավերդյանի «Բնակարանային հարցը Մոսկվայում» գիրքը[2]։

Գերեզման Մայիսյան ապստամբության հերոսների (Ստեփան Ալավերդյան, Սարգիս Մուսայելյան, Բագրատ Ղարիբջանյան)

Խորհրդային տարիներին Ալավերդյանի անունով էին անվանել Երևանի կենտրոնական փողոցներից մեկը[3], որը Հայաստանի անկախանալուց հետո կոչվեց Հանրապետության փողոց[4]։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գ. Ղարիբջանյան, Ստեփան Ալավերդյան, Երևան, 1952։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Алавердян Степан Карапетович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Ասատուր Փաշայան, Հայ մշակույթի վաղամեռիկ գործիչներ, Ե., 2002, էջ 23։
  3. Երևան քաղաքի հասցեների տեղեկատու, Երևան, 1983, էջեր 369-506, Երևան քաղաքի փողոցների անվանումները
  4. Սերգեյ Ավագյան, Երևանի փողոցները, Երևան, «ՎՄՎ-ՊՐԻՆՏ», 2010 — 272 էջ