«Սովխոզ»–ի խմբագրումների տարբերություն

Jump to navigation Jump to search
չ
Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-նաեւ +նաև)
No edit summary
չ (Ռոբոտ․ Տեքստի ավտոմատ փոխարինում (-նաեւ +նաև))
Սովետական տնտեսությունների տնտեսության գործունեությունը կառավարում են գյուղատնտեսական մինիստրությունները և համապատասխան գերատեսչությունները (տրեստ, արտադրական միավորում, շրջգործկոմ են)։ Սովետական տնտեսություններն իրավունք ունեն ուղղակի երկարաժամկետ տնտեսության կապեր զարգացնել արդ․ և առեւտրի կազմակերպությունների հետ՝ իրենց արտադրանքի իրացման նպատակով, միջտնտեսային կոոպերացման մեջ մտնել կոլտնտեսությունների հետ, այլ տնտեսություններին վաճառել մեքենաների, սարքավորումների, սերմացուի, կերի և այլ արտադրանքի ավելցուկը։ Բոլոր Սովետական տնտեսություններում ստեղծվում են տնտեսական խթանման ֆոնդեր։ ՀԽՍՀ-ում [[1920]]-ական թթ․ կազմակերպվել էին մոտ տասը պետական գյուղատնտեսական ձեռնարկություններ՝ էջմիածնի շրջանում JSP 3 և [[Թաիրով]]ի անվան այգեգործական տնտեսությունները ([[1921]]), Կալինինոյի շրջանի «Լոռի* տոհմային անասնաբուծական ([[1924]]), [[Հոկտեմբեր]]յանի շրջանի «Լենուղի» և [[Մայիս]]յանի անվան այգեգործական, [[Թալին]]ի շրջանի «Ալագյագի» ոչխարաբուծական Սովետական տնտեսությունները։ [[1950]]—[[1960]]-ական թթ․ Սովետական տնտեսությունները մեծ դեր կատարեցին [[Արարատյան դաշտ]]ի, նախալեռնային և լեռնային շրջանների տասնյակ հազարավոր հա նոր հողերի իրացման գործում։ [[1983]]-ին ՀՍՍՀ-ում կար 499 Սովետական տնտեսություն, որից 277 կաթնամսային, 87 խաղող-պտղաբուծական, 47 բանջարաբուծական, 33 ոչխարաբուծական, 18 թռչնաբուծական, 6 խոզաբուծական, 2 հացահատիկային, 19 խառը։ Սովետական տնտեսությունները կազմում են գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների շուրջ 57%-ը (ՍՍՀՄ-ում՝ 45,1%), զբաղեցնում են ՀՄՄՀ գյուղատնտեսական հանդակների 67% ֊ը և տալիս գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի 40%-ը։
 
Հանրապետության լեռնային շրջաններում ստեղծվում են Սովետական տնտեսություններ, որոնք ունեն անասնապահական ուղղություն։ Եթե մինչե [[1965]]-ը գյուղատնտեսության համախառն արտադրանքի մեջ բուսաբուծության և անասնապահության արտադրանքի հարաբերակցությունը հավասար էր, ապա [[1980]]-ին [[անասնապահություն]]ը գերակշռում է։ Սովետական տնտեսություններից բացի կան նաեւնաև սոցիալիստական գյուղատնտեսական պետական ձեռնարկության մի քանի այլ տեսակներ՝ անասնաբուծական, թռչնաբուծական, մատղաշի բտման են համալիրներ, պտղատնկարանային և ջերմոցային տնտեսություններ, սովխոզ-տեխնիկումներ, սովխոզ-գործարաններ են, որոնք նույնպես հիմնված են պետության սեփականության վրա։ Սովխոզ-տ և խ նիկումներում պատրաստվում են երիտասարդ մասնագետներ, կազմակերպվում է գյուղատնտեսական արտադրությունը՝ միասնական ղեկավարությամբ։ [[1984]]-ին ՀՍՍՀ-ում կար 8 սովխոզ տեխնիկում։ Սովխոզ-գործարանում միեւնույն տնտեսության մեջ (միասնական ղեկավարությամբ) կազմակերպվում են գյուղատնտեսական արտադրու¬ թյունը և դրա արտադրանքի արտադրական վերամշակումը, գյուղատնտեսական և արդ․ արտադրամասեր։ Սա ունի մի շարք տնտեսական առավելություններ (Սովետական տնտեսության նկատմամբ)՝ բարձր է արտադրության մակարդակը, ցածր՝ ինքնարժեքը։ Սովխոզ-գործարանը ագրոարդ․ ինտեգրացման սկզբնական ձեւն է սոցիալիզմի պայմաններում։ ՀՍՍՀ-ում [[1982]]-ին կար 8 սովխոզ-գործարան, որից 5-ը՝ խաղողագինեգործական ([[Արարատ]]ի [[Թալին]]ի, [[Հոկտեմբերյան]]ի, [[Նոյեմբեր]]յանի շրջաններում)։
== Այլ տնտեսություններ ==
[[Պատկեր:Камаз в Киргистане.JPG|մինի|ձախից|Կամազ]]
Կան նաեւնաև մասնագիտական այլ ուղղության սովխոզ-գործարաններ՝ եթերայուղային, պահածոներն են։ ՀՍՍՀ-ում հեռանկարային են խաղողագործական և պտղաբանջարապահածոների համալիրները։ Եվրոպայի սոցիալիստական երկրներում պետության գյուղատնտեսության ձեռնարկություններ ստեղծվեցին II համաշխարհային պատերազմից հետո՝ հողային ռեֆորմների իրագործման, նախկին կալվածատիրական հողերի ազգայնացման հիման վրա։ Պետության տնտեսությունները էական դեր կատարեցին այդ երկրներում գյուղացիության արտադրության կոոպերացման ըն¬ թացքում։ Մինչե 60-ական թթ․ կեսը սոցիալիստական երկրների մեծ մասում պետության տնտեսությունները զարգանում էին որպես նեղ մասնագիտացված ձեռնարկություններ (հիմնականում սերմացուի, տնկանյութի, տոհմային անասունների աճեցման գծով)։ Հետագայում դրանցից շատերն ընդունեցին ընդհանուր արտադրական բնույթ՝ մասնագիտանալով բուսաբուծական և անասնապահական մթերքների ար¬ տադրության մեջ։ Պետ․ տնտեսությունների զգալի մասը տեղաբաշխված է մերձ¬քաղաքային գոտիներում։ Տարբեր երկրներում դրանց տեսակարար կշիռը գյուղատնտեսական հողատարածությունների և արտադրանքի թողարկման ծավալում զգալիորեն տատանվում է․ ԳԴՀ-ում կազմում է գյուղատնտեսական հողերի շուրջ 10 [[Հունգարիա]]յում՝ 15, [[Լեհաստան]]ում՝ 20, [[Ռումինիա]]յում և [[Չեխոսլովակիա]]յում՝ 30%֊ից ավելի։ ԳԴՀ-ում և [[Բուլղարիա]]յում բոլոր պետական երկրագործական տնտհսությունները մանում են ագրոարդյունաբերական համալիրների մեջ։ [[Լեհաստան]]ում և [[Հարավսլավիա]]յում շատ պետական տնտեսություններ գյուղատնտեսական արտադրանք վերամշակող արդյունաբերության ձեռնարկությունների հետ մտնում են ագրոարդյունաբերության խոշոր կոմբինատների մեջ։
 
{{ՀՍՀ}}

Նավարկման ցանկ