Սեքեզ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սեքեզ
Saqqezphotos2.jpg
ՏեսակԻրանի քաղաք և մեծ քաղաք
ԵրկիրFlag of Iran.svg Իրան
ՎարչատարածքCentral District?
ԲԾՄ1476 ± 1 մետր

Սեքեզ[1](պարսկերեն՝ سقز, քրդ.՝ Seqiz, սորանի՝ سەقز), քաղաք Իրանի արևմուտքում՝ Քուրդիստանի նահանգում։ Սեքեզ շեհրեստանի վարչական կենտրոնը։ Բնակչության թվով նահանգի երկրորդ քաղաքը[2]։

Աշխարհագրություն և կլիմա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը գտնվում է Քուրդիստանի հյուսիսարևմտյան մասում, լեռնային տեղանքում, ծովի մակարդակից 1479 մետր բարձրության վրա[3]։

Սեկեզը գտնվում է Սանանդաջից՝ նահանգի վարչական կենտրոնից մոտ 120 կմ հյուսիս-արևմուտք և Թեհրանից՝ երկրի մայրաքաղաքից, 450 կմ արևմուտք։ Քաղաքի կլիման պայմանավորված է լեռնային տեղանքով և բնորոշվում է ցուրտ ձյունառատ ձմռան և չոր շոգ ամռան հերթագայությամբ։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը 500 մմ է։ Այստեղ գրանցվել է Իրանի համար ամենացածր օդի ջերմաստիճանի ցուցանիշը՝ −36 °C[4]։

Սեքեզի կլիմայական տվյալները
Ամիս հունվ փետ մարտ ապր մայ հուն հուլ օգոս սեպ հոկ նոյ դեկ Տարի
Ռեկորդային բարձր °C (°F) 18.2
(64.8)
20
(68)
24
(75)
29
(84)
34.4
(93.9)
39
(102)
43
(109)
42
(108)
39
(102)
32
(90)
26
(79)
22.2
(72)
43
(109)
Միջին բարձր °C (°F) 2.4
(36.3)
4.7
(40.5)
11.0
(51.8)
17.3
(63.1)
23.1
(73.6)
29.8
(85.6)
34.3
(93.7)
34.2
(93.6)
29.8
(85.6)
22.2
(72)
13.4
(56.1)
6.1
(43)
19.03
(66.25)
Միջին ցածր °C (°F) −8.1
(17.4)
−6.7
(19.9)
−1.2
(29.8)
3.6
(38.5)
6.6
(43.9)
9.5
(49.1)
14.0
(57.2)
13.4
(56.1)
8.3
(46.9)
4.4
(39.9)
−0.3
(31.5)
−4.6
(23.7)
3.24
(37.83)
Ռեկորդային ցածր °C (°F) −32
(−26)
−33
(−27)
−27.6
(−17.7)
−9
(16)
−5
(23)
−0.6
(30.9)
3.8
(38.8)
4.8
(40.6)
−0.4
(31.3)
−7
(19)
−24
(−11)
−32
(−26)
−36
(−33)
Տեղումներ մմ (դյույմ) 66.6
(2.622)
58.7
(2.311)
79.5
(3.13)
83.6
(3.291)
52.0
(2.047)
5.8
(0.228)
2.9
(0.114)
2.5
(0.098)
1.4
(0.055)
27.8
(1.094)
56.9
(2.24)
61.7
(2.429)
499.4
(19.659)
Միջ. տեղումների օրեր (≥ 1.0 mm) 8.5 8.3 10.0 9.8 7.0 1.2 0.7 0.6 0.5 4.3 6.2 8.1 65.2
% խոնավություն 73 70 64 58 52 40 35 33 33 47 63 71 53.3
Միջին ամսական արևային ժամ 121.5 142.2 177.4 213.1 287.1 345.1 357.4 344.3 311.1 254.3 174.1 123.4 2851
աղբյուր: Synoptic Stations Statistics

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բնակչությունը՝ 165 258 մարդ (2016)[5], ազգային կազմում գերակշռում են քրդերը (սորանի լեզվի կրողները)։

Տարի Բնակչություն
2006 131 349 մարդ
2016 165 258 մարդ [5]


Տեսարժան վայրեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սեքեզի մերձակայքը իրենից ներկայացնում է գեղատեսիլ բնական լանշաֆտներ՝ անտառներ և լեռնային մարգագետիններ[6]։ Անտառազանգվածները[7], որոնք զբաղեցնում են մոտ 7000 հա մակերես Սեքեզի և Բուկանի միջև, հանգստի գոտի են և անտառավերականգնման բազա։ Նաև քաղաքից մի քիչ հեռու կան մի քանի պատմամշակութային հուշարձաններ։ Մայրուղուց, որը Սեքեզն ու Դիվանդարեն կապում է իրար, 20 կմ հյուսիս գտնվում է Կարաֆտու քարանձավը, որտեղ Պարթևստանի դարաշրջանում գտնվել է Հերակլեսի տաճարը[8]։ 42 կմ դեպի հյուսիս-արևելք գտնվում են Զևիյե ամրության փլատակները[9], որոնք պատահաբար բացահայտվել են 1947 թվականին։ Ամրության շինարարությունը վերաբերում է մթ․ա․ 900 թվականին, այսինքն այստեղ Մարաստանի տիրապետության ժամանակաշրջանին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Иран. Справочная карта (масштаб 1:1 250 000). Четвёртое издание — ГУГК СССР, 1986.
  2. World Gazetteer(անգլ.)
  3. Физико-географические данные(անգլ.)
  4. Embassy of the Islamic Republic of Iran in South Africa Archived 2012-03-05 at the Wayback Machine.(անգլ.)
  5. 5,0 5,1 https://www.amar.org.ir/english
  6. Saqez Plains(անգլ.)
  7. Saqez Region Forests(անգլ.)
  8. Karaftoo Historical Cave(անգլ.)
  9. Zevieh Castle(անգլ.)