Սերվեյոր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

«Սերվեյոր», («Surveyor»), ամերիկյան ավտոմատ լուսնակայանների սերիայի, ինչպես նաև դրանց մշակման ու թռիչքների ծրագրի անվանում։ Նախատեսված են Լուսնի վրա փափուկ վայրէջք կատարելու և գիտական հետազոտություններ անցկացնելու համար։ «Սերվեյոր» ծրագրով աշխատանքները սկսվել են 1960 թվականին։ Բաղկացած է շարժիչային (հետագծի ուղղման 3 հեղուկահրթիռային շարժիչներ և պինդ վառելիքով աշխատող արգելակման շարժիչ) և էներգետիկ, (արևային և քիմիական մարտկոցներ) տեղակայանքներից, ռադիոտեխնիկական սարքավորումներից, կողմնորոշման և թռիչքի կառավարման համակարգից։ Գիտական ապարատների մեջ միանում են անդրադարձած ալֆա-ճառագայթումով Լուսնի գրունտի քիմիական բաղադրությունը որոշելու անալիզատոր («Ս-5», «Ս-6», «Ս-7»), գրունտի մեխանիկական բնութագրերը հետազոտելու շերեփ-բռնիչ («Ս-3», «Ս-4», «Ս-7»), գրունտի մեջ մագնիսական նյութերը հայտնաբերելու սարքեր («Ս-4», «Ս-5», «Ս-6», «Ս-7»), Լուսնին մոտենալու տեղամասում նկարահանելու հեռուստատեսային խցիկ («Ա-1» և «Ս-2»)։ Բոլոր «Սերվեյոր»-ներում տեղակայված են Լուսնի վրա վայրէջք կատարելուց հետո նկարահանումներ կատարելու (Լուսնի մակերևույթի, Արեգակի, մոլորակների մոտ 86500 նկարահանում) հեռուստատեսային խցիկներ։ Բոլոր «Սերվեյոր»-ների առավելագույն տրամագիծը ըստ վայրէջքի բացված շասսիի հենարանների 4,27 մ է, բարձրությունը (հավաքված շասսիի դեպքում) մոտ 3 մ է, ստարտային զանգվածը՝ 995— 1038 կգ, վայրէջքից հետո՝ 276—297 կգ։ «Սերվեյոր»-ները տիեզերք են դուրս բերվել «Ատլաս—Ցենտավր» կրող հրթիռով։ 1966—1968 թվականներին արձակվել է 7 «Սերվեյոր» («Ս-1», «Ա-3», «Ա-5», «Ս-6» և «Ս-7» ապարատները փափուկ վայրէջք են կատարել Լուսնի վրա և կատարել առաջադրված խնդիրները, «Ա-2», «Ս-4»-ի թռիչքներն անհաջող են եղել)։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 10, էջ 344 CC-BY-SA-icon-80x15.png