Ռուժենա Եսենսկա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուժենա Եսենսկա
Ruzena Jesenska 1930.jpg
Ծնվել էհունիսի 17, 1863(1863-06-17)[1]
ԾննդավայրՍմիչով, Պրահա 5, Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն կամ Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն
Վախճանվել էհուլիսի 14, 1940(1940-07-14)[1] (77 տարեկանում)
Վախճանի վայրՊրահա, Բոհեմիայի և Մորավիայի պրոտեկտորատ
Մասնագիտությունթարգմանիչ, բանաստեղծ, գրող և դրամատուրգ
Լեզուչեխերեն
ԱզգությունՉեխեր
ՔաղաքացիությունFlag of the Habsburg Monarchy.svg Ավստրիական կայսրություն
Ավստրո-Հունգարիա
Չեխոսլովակիա
ԱզգականներՄիլենա Եսենսկա

Ռուժենա Եսենսկա (չեխ․՝ Růžena Jesenská, հունիսի 17, 1863(1863-06-17)[1], Սմիչով, Պրահա 5, Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն և Պրահա, Բոհեմիայի թագավորություն - հուլիսի 14, 1940(1940-07-14)[1], Պրահա, Բոհեմիայի և Մորավիայի պրոտեկտորատ), չեխ գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, թարգմանիչ, Չեխիայի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սլովակ ծագմամբ Եսենսկիե հունգարական ազնվական ընտանիքի ներկայացուցիչ է։ Համարվում է, որ նրանց արմատներն սկսվում են Կարլի համալսարանի բժշկության առաջին պրոֆեսոր Յան Եսենիուսից, ով մահապատժի է ենթարկվել 1621 թվականի հունիսի 21-ին Հին քաղաքի հրապարակում` Ֆերդինանդ II Հաբսբուրգի դեմ 27 պայքարողների թվում: Նրա զարմուհին գրող Միլենա Եսենսկան է:

Եղել է մանկավարժ: Գրական գործունեությունը սկսել է 1889 թվականից («Ժպիտներ» ժողովածու)։

Հեղինակ է արձակ և չափածո ստեղծագործությունների, այդ թվում՝ վեպերի, պիեսների, պատմվածքների, մանկական գրքերի և բանաստեղծությունների ավելի քան 50 ժողովածուների։

Եսենսկայի ստեղծագործությունների վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Յուլիուս Զեյերը, ով չեխական դեկադենտի ներկայացուցիչն էր։ Ռուժենա Եսենսկայի վեպերը հիշատակվում են «Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները» երգիծական վեպում։

Ընտրյալ ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պոեզիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Mládí, (բանաստեղծություններ, 1889—1899)
  • Básně života a smrti (1905—1919)

Պատմվածքներ և նովելներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Novely (1900)
  • Touha a láska (1902)
  • Mimo svět (сборник, 1909)
  • Z nepřístupných zahrad (1912)
  • Tajemství srdcí (1919)
  • Kouzlo světelných nocí (1919)
  • Pohledy do duší 1920)
  • Odhalená srdce (1923)
  • Dětství (ինքնակենսագրություն, 1931)

Վեպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Jarmila (1894)
  • Jarní píseň (1902)
  • Román dítěte (1905)
  • Legenda ze smutné země (1907)
  • Nocturno moře (1910)
  • Tanečnice (1912)
  • Ivana Javanová (1917)
  • Cizinka (1920)
  • Hrdinství (1923)
  • Láska (1933)

Դրամաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Estera
  • Paní z Rosenwaldu
  • Cirkus
  • Devátá louka
  • Princezna a krásný pošta
  • Starý markýz
  • Je veliká láska na světě?
  • Lhostejný člověk
  • Deset let a Rajna
  • Zlato
  • Attila (1919)

Թարգմանություններ է կատարել ուկրաիներենից, մասնավորապես թարգմանել է Տարաս Շևչենկոյի (առաջին թարգմանությունը հրատարակվել է 1894 թվականին), Իվան Ֆրանկոյի, Լեսյա Ուկրաինկայի բանաստեղծությունները։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 FemBio